| ปรากฏการณ์ |
|
| |
|
|
| |
มีปรากฏการณ์บนท้องฟ้าบางอย่างเกิดขึ้นในบรรยากาศของโลก เช่น
อาทิตย์ทรงกลด จันทร์ทรงกลด
การเกิดรุ้ง แสงเหนือแสงใต้
ดาวตกหรือผีพุ่งไต้
แต่ก็มีปรากฏการณ์อีกหลายอย่างที่เกิดนอกบรรยากาศโลกอันเป็นปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์
เช่นการเกิดดวงจันทร์ข้างขึ้น ข้างแรม การเกิดจันทรุปราคา
สุริยุปราคา ดาวเคียงเดือน ดวงจันทร์บังดาวเคราะห์
ดาวเคราะห์บังดาวฤกษ์และการปรากฏของดาวหาง
ปรากฏการณ์แต่ละอย่างเกิดจากสาเหตุต่างๆ กัน แต่ละอย่างน่าสนใจ
สวยงาม น่าตื่นเต้น
มีประโยชน์และเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่สามารถอธิบายได้ตามหลักวิทยาศาสตร์ |
|
| |
|
|
| |
การเกิดอุปราคา
|
|
| |
| + |
การเกิดข้างขึ้นข้างแรม
|
| |
ข้างขึ้น ข้างแรม
คือปรากฏการณ์ที่ดวงจันทร์เป็นเสี้ยวเล็กๆ สว่างน้อยๆ
เห็นอยู่ทางทิศตะวันตกในเวลาหัวค่ำ วันต่อๆ
มาจะเห็นโตขึ้นสว่างขึ้น
และอยู่สูงจากขอบฟ้าทิศตะวันตกมากขึ้นจนเป็นจันทร์เต็มดวงหรือจันทร์เพ็ญสว่างมาก
เห็นอยู่ทางทิศตะวันออกในเวลาหัวค่ำ
หลังจากนั้นจะสว่างลดลงและส่วนสว่างมีขนาดเล็กลงจนมองไม่เห็นเพราะขึ้นพร้อมกับดวงอาทิตย์แล้วก็กลับมาเป็นเสี้ยวเล็กเหมือนเดิมอีก
รวมเวลาเกิดจันทร์เสี้ยวดังกล่าวประมาณ 29.5 วัน
การปรากฏของดวงจันทร์เป็นไปเช่นนี้อย่างสม่ำเสมอ |
| + |
สาเหตุที่ดวงจันทร์เป็นเสี้ยวหรือเต็มดวงเพราะ |
| |
1. ดวงจันทร์เคลื่อนรอบโลก รอบละประมาณ 1
เดือน
2.
ดวงจันทร์ไม่มีแสงในตัวเองแต่สะท้อนแสงจากดวงอาทิตย์มาเข้าตาของเรา
ถ้าส่วนที่ได้รับแสงจากดวงอาทิตย์หันมาทางโลกทั้งหมด
ดวงจันทร์จะปรากฏเป็นรูปวงกลม
ถ้าส่วนที่ได้รับแสงหันมาทางโลกเพียงครึ่งเดียวดวงจันทร์จะปรากฏเป็นรูปครึ่งวงกลม
ถ้าส่วนที่ได้รับแสงหันมาทางโลกน้อยกว่านี้
ดวงจันทร์จะปรากฏเป็นเสี้ยว เราเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า
ดวงจันทร์ข้างขึ้นข้างแรม
|
 |
|
|
| |
ภาพปรากฏของดิถีจันทร์วันขึ้น – แรมต่างๆ
ในรอบเดือน |
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
ดวงจันทร์ข้างขึ้นนับจากข้างขึ้น 1 ค่ำ
ถึงขึ้น 15 ค่ำ ขึ้น 1 ค่ำ
เป็นดวงจันทร์เสี้ยวเล็กมากเห็นอยู่ใกล้ขอบฟ้าทางทิศตะวันตกในเวลาพลบค่ำ
ขึ้น 7 – 8 ค่ำ
เป็นดวงจันทร์รูปครึ่งวงกลมเห็นอยู่สูงเกือบเหนือศีรษะ
ในเวลาพลบค่ำ ขึ้น 15 ค่ำ
เป็นดวงจันทร์เต็มดวงหรือจันทร์เพ็ญเห็นอยู่ทางทิศตะวันออก
ในขณะที่ดวงอาทิตย์กำลังลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตก
หลังจากนี้เป็นดวงจันทร์ข้างแรม ความสว่างลดลง แรม 7 –
8 ค่ำ
ดวงจันทร์เป็นรูปครึ่งวงกลมขึ้นประมาณเที่ยงคืน
จะอยู่เกือบเหนือศีรษะในเวลารุ่งเช้า แรม 12 –13
ค่ำ
ดวงจันทร์ปรากฏเป็นเสี้ยวเห็นอยู่ทางทิศตะวันออกในเวลารุ่งเช้า |
|
| |
|
|
| |
มนุษย์นำการปรากฏเป็นรูปต่างๆ
กันของดวงจันทร์มาทำปฏิทินจันทรคติคือสังเกตดวงจันทร์เป็นหลัก
คนไทยเรียกว่า ปฏิทินข้างขึ้นข้างแรม
เราใช้ปฏิทินข้างขึ้นข้างแรมในการกำหนดวันสำคัญทางพุทธศาสนา
เช่น วันขึ้น 7 หรือ 8 ค่ำ วันขึ้น 15 ค่ำ
วันแรม 7 หรือ 8 ค่ำ แรม
14 ค่ำ หรือ 15 ค่ำ เป็นวันพระ
วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 (หรือเดือน 4)
เป็นวันมาฆบูชา วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6
(หรือเดือน 7) เป็นวันวิสาขบูชา เป็นต้น |
|
| |
|
|
| |
นอกจากวันข้างขึ้นข้างแรมจะใช้กำหนดวันสำคัญทางศาสนาแล้วยังใช้ดวงจันทร์บอกทิศและเวลาได้ด้วย
เช่น ถ้าดวงจันทร์ปรากฏเป็นเสี้ยวเหมือนเขาควาย
เห็นในเวลาหัวค่ำ ดวงจันทร์จะอยู่ทางทิศตะวันตก
และเป็นดวงจันทร์ข้างขึ้น
ด้านนูนของดวงจันทร์จะหันไปยังจุดที่ดวงทิตย์ตกดิน |
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
การเกิดอุปราคา
|
|
| |
| |
อุปราคา มี 2 ประเภท คือ
จันทรุปราคา (ดวงจันทร์มืดมัวลง)
และสุริยุปราคา (ดวงอาทิตย์มืดมัวลง)
เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติใกล้ตัวเพราะเกี่ยวข้องกับโลก
ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ |
| |
สุริยุปราคาเต็มดวง
นับว่าเป็นปรากฏการณ์ที่น่าตื่นเต้นและน่ากลัวสำหรับมนุษย์ในยุคโบราณซึ่งไม่เข้าใจสาเหตุของการเกิดที่แท้จริง
มีเรื่องบันทึกไว้ว่าในปีก่อนคริสต์ศักราช 585 ปี
สุริยุปราคาเต็มดวงที่เกิดขึ้นในวันที่ 28 พฤษภาคม
ปีนั้นสามารถยุติสงครามที่ยืดเยื้อมานานถึง 5 ปี
ระหว่างชาวเมเดสและชาวลิเดียนในตุรกี เพราะทั้งสองฝ่ายต่าง
ก็เกรงกลัวคิดว่าเป็นการลงโทษจากพระเจ้าเบื้องบน
และที่ประเทศจีนเมื่อประมาณ 4,000 ปีมาแล้ว
โหรประจำราชสำนัก ของจีน 2 คน คือชี
(Hsi) กับ โฮ (Ho)
ถูกประหารเพราะไม่คำนวณไว้ล่วงหน้าว่าจะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวง |
|
กดหกดหกด
ทามมายม่ายมีรุปอ่า
ทำหยังไม่มีรูปว่ะ
งง
ดีมากค่ะ
ดีมาก