"ความอิจฉาริษยา และละโมบ เป็นสิ่งที่ไม่ดี"

อดีตกาลโดนมาแล้ว มีเด็กชายคนหนึ่ง กำพร้าพ่อแม่ อาศัยอยู่กับตายาย นหมู่บ้านแห่งหนึ่งแถบริมน้ำโขง เพราะไม่มีพ่อแม่ ตายายจึงเรียกเขาว่าเจ้ากำพร้าสองตายาย เป็นคนธรรมะธัมโม ใจบุญสุนทาน เข้าวัดฟังธรรม และมักจะพาหลานกำพร้าไปวัดด้วยเสมอ <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal"></p>อยู่มาวันหนึ่ง พวกเด็ก ๆ รุ่นเดียวกันชวนเจ้ากำพร้าไปสาปลา (วิดน้ำเพื่อจับปลา) ที่ห้วยใกล้บ้าน เจ้ากำพร้าจึงไปกับพวกเขาด้วย เมื่อทำคูกั้นเสร็จแล้ว ก็เริ่มวิดน้ำไปเรื่อย ๆ พอใกล้จะแห้งได้ที่ คูก็รั่ว พวกเด็กเขาก็เลยให้เจ้ากำพร้าไปนั่งขวางไว้และนำดินมาปิดอัดถมจนน้ำหยุดรั่วซึ่งดินนั้นก็ถมเจ้ากำพร้าไว้จนมิดคอ เห็นแต่หัวโผล่ขึ้นมา เมื่อวิดน้ำจนแห้งและจับปลากันเสร็จแล้ว คนอื่น ๆ ก็พากันแบ่งปลากันโดยไม่ได้แบ่งให้เจ้ากำพร้า และพากันกลับบ้าน ทิ้งเจ้ากำพร้าให้ติดอยู่ในคูดินนั้น <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal"></p>เจ้ากำพร้า นึกแค้นใจ ทั้งน้อยใจในความอับวาสนาของตนเอง แล้วน้ำตาของเด็กน้อยก็ไหลออกมา พลางพยายามค่อย ๆ ตะเกียกตะกายจนพ้นจากดินที่ถมอยู่ <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal"></p>ขณะที่น้ำกำลังไหลลงคืนสู่ที่เดิม สายตาของเจ้ากำพร้าก็เหลือบเห็น ปลาหลดน้อยตัวหนึ่งดิ้นกระแด่ว ๆ อยู่ในโคลน จึงรีบวิ่งไปประคองเอาสองมือกอบจับเอาปลาหลดน้อยตัวนั้น นำมาใส่ในกะโป๋(กะลามะพร้าว)ที่ใช้สาปลา แล้วพาปลาหลดน้อยตัวนั้นกลับเรือนและให้อาหารเลี้ยงดูอย่างดี <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal"></p>ปลาหลดน้อยนั้น โตวันโตคืน เจ้ากำพร้าจึงนำไปเลี้ยงไว้ในโอ่งแทน เมื่อปลาหลดโตขึ้นมาก ไม่สามารถจะอยู่ในโอ่งได้ เจ้ากำพร้าจึงนำปลาหลดไปปล่อยในแม่น้ำโขงนำอาหารไปให้ และพูดคุยกับปลาหลดนั้นทุกวัน ด้วยความรัก <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal"></p>ปลาหลดนั้นโตขึ้นมากพอที่เจ้ากำพร้าจะสามารถขี่เล่นในน้ำได้ ทั้งสองเล่นน้ำด้วยกันสนิทสนมกัน รักกันมาก อยู่มาวันหนึ่ง ปลาหลด ได้พูดกับเจ้ากำพร้าว่า ในใต้น้ำโขงนี้มีถ้ำมหาสมบัติอยู่ ข้าฯจะพากำพร้าไปเที่ยวถ้ำนั้นและนำแก้วแหวนเงินทองมาเจ้ากำพร้าถามว่า แล้วจะไปได้อย่างไร ปลาหลดบอกว่าจะให้ขี่หลังมุดลงไป พร้อมกำชับว่าไม่ว่าจะเจอเหตุการณ์อะไรก็ตาม อย่าดิ้น ให้ขี่หลังหลับตาอยู่นิ่ง ๆ เจ้ากำพร้าก็ทำได้ตามนั้น <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal"></p>เมื่อลงไปถึงถ้ำ เจ้ากำพร้าพบเห็นแก้วแหวนเงินทองมากมาย เจ้ากำพร้าเอ่ยปากขอจากเจ้าของที่มองไม่เห็นแล้วถือติดมือมาแค่นิดเดียว ด้วยไม่มีใจอยากได้มากมายเพราะมันเป็นของใครก็ไม่รู้ <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal"></p>เจ้ากำพร้ากล่าวขอบคุณปลาหลดที่พาไปถ้ำมหาสมบัติ และน้ำสิ่งของที่ถือติดมือมาไปให้ตายายพร้อมกับเล่าเรื่องราวให้ฟัง ตายายทราบเรื่องก็ชมว่าดีแล้ว ที่ไม่มีใจละโมบเอาของเขามาเยอะ ๆ ตั้งแต่นั้นมา ครอบครัวตายายและเจ้ากำพร้าก็มีชีวิตความเป็นอยู่ดีขึ้น เด็กคนหนึ่งเพื่อนบ้านของเจ้ากำพร้า สงสัย จึงไปรบเร้าถามเอาความจริงจากเจ้ากำพร้า เมื่อทราบเรื่องแล้ว ก็รบเร้าต่อให้เจ้ากำพร้าไปขอร้องให้ปลาหลดพาตนไปถ้ำมหาสมบัตินั้น เจ้ากำพร้าทนต่อการรบเร้าไม่ได้จึงทำตามนั้น <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal"></p>ปลาหลด เห็นแก่ความเป็นสหายกับเจ้ากำพร้าจึงยอมพาไป แล้วพูดกับเด็กคนนั้นว่า ไม่ว่าจะเจอเหตุการณ์อะไรก็ตาม อย่าดิ้น ให้ขี่หลังหลับตาอยู่นิ่ง ๆ เด็กคนนั้นรับปากว่าสบายมาก บังเอิญว่าวันนั้น เกิดพายุ ฝาตกหนัก เด็กคนนั้นได้ยินเสียงอื้ออึง สงสัยว่าเกิดอะไรขึ้น ทั้งไม่ไว้ใจปลาหลดสงสัยว่าพาไปผิดที่หรือเปล่า จึงลืมตาขึ้น และดิ้นอย่างแรงด้วยความกลัว ปลาหลด เห็นว่าเด็กคนนี้ ไม่รักษาคำพูด ไม่อยู่นิ่ง ๆ จึงสลัดเขาออกจากหลัง <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal"></p>เด็กคนนั้น เพราะตนเองไม่มีบุญ มีความแต่ความโลภ และไม่รักษาคำพูดสัญญาที่ให้ไว้กับปลาหลด จึงถูกกระแสน้ำโขงพัดพาไป และขาดใจตายในที่สุด นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่าความอิจฉาริษยา และละโมบ เป็นสิ่งที่ไม่ดี”