เห็นด้วยที่จะมีหลักการแต่กระบวนการควรยืดหยุ่น และเปิดโอกาสให้บริหารจัดการได้อิสระพอควร ภายใต้งบประมาณที่ได้รับมา หรือตามที่เสนอขอรับการสนับสนุน

<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">หลังจากที่อบรมเกษตรกรในโครงการฝึกอบรมผู้นำเศรษฐกิจพอเพียงระดับชุมชน ครบจำนวน10รุ่น500ครัวเรือน ในพื้นที่จังหวัดบุรีรัมย์และจังหวัดมหาสารคาม ที่รัฐบาลให้ศูนย์เรียนรู้ชุมชนทั่วประเทศทำหน้าที่อบรเกษตรเป้าหมาย เรื่องนี้นับเป็นการขยายพื้นที่ทางสังคมอบรมในลักษณะช่วยกันคนละไม้ละมือ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal" align="center"><div style="text-align: center">   </div>  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal" align="center"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal" align="center">          (หลังจากเสร็จสิ้นการอบรม คณะเราตามลงไปดูกิจกรรมในครัวเรือน)</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p align="justify">เนื่องจากเป็นเรื่องใหม่ อะไรที่เกิดขึ้นเป็นครั้งแรก ก็จำเป็นอยู่ดีที่ผู้รับผิดชอบควรจะนำมาพิจารณาหาช่องโหว่ ไม่ใช่โมเมว่าทำแล้วดีตะพึดตะพือตีปิ๊บเชียร์กันแหลก แหกเนตรคนทั่วไปว่ามันดีอย่างนั้นอย่างนี้ เตรียมขยายผลเป็นร้อยเป็นพันศูนย์ทั่วประเทศ ตามสไตล์ทำงานภายใต้วัฒนธรรมเร็วแต่ยุ่ย บทเรียนราคาแพงประเภทเร่งสร้างผลงานแบบลูบหน้าปะจมูก ทำลายการพัฒนาชนบทอย่างเลือดเย็นมาแล้วไม่รู้กี่ร้อยกี่พันโครงการ จึงขออนุญาตชวนฉุกคิด..เล่าเรื่องที่เผชิญมาดังนี้  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; color: purple; text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">1. ขั้นตอนการเตรียมการก่อนฝึกอบรม ควรได้รับการสนับสนุนให้มีการเตรียมความพร้อมด้านสถานที่ เครื่องมือการฝึกอบรม สื่อต่างๆ หลักสูตร เนื้อหา วิทยากร และข้อมูลเบื้องต้นของผู้เข้ารับการอบรม</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; color: purple; text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">2. ขั้นตอนระหว่างการฝึกอบรม กำหนดการ กระบวนการ ตลอดระยะเวลา4-5วัน ที่เกษตรกรเข้ามาฝึกอบรม แต่ละรุ่นมีศักยภาพ ความต้องการ การรับรู้และเรียนรู้ไม่เท่ากัน ศูนย์ฝึกอบรมจะจับปูใส่กระด้งอย่างไร มีเรื่องที่จะต้องดูแลและปรับกระบวนการรองรับปัญหาให้รวดเร็วและเท่ากันกับสถานการณ์ โดยเฉพาะการดึงเอาความรู้ในตัวคน ให้ออกมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ให้มากที่สุด ทำอย่างไรบทบาทการเรียนรู้จะไปอยู่ที่ตัวผู้เข้ารับการอบรมให้มากที่สุด เนื้อหาวิชาการกับวิชาเกิน จะประสานกันอย่างลงตัวได้อย่างไร</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; color: purple; text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">3. ขั้นตอนหลังการฝึกอบรม การสะสางข้อมูล สรุปประเมินผลด้านเอกสาร และการลงไปติดตามงานในพื้นที่ เก็บประเด็นสำคัญตามความต้องการของผู้เข้ารับการอบรมมาร้อยเรียง เพื่อนำมาพิจารณาเป็นข้อเสนอแนะ </p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; color: purple; text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">4. ขั้นตอนการสรุปบทเรียน ควรมีการพิจารณาตัวแผนแม่บทของโครงการ อะไรที่เป็นจุดดี อะไรที่ควรปรับปรุงให้ดีขึ้น อะไรที่ควรตัดออกไป เอาข้อเท็จจริงมาเป็นตัวตั้ง </p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; color: purple; text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">5. ขั้นตอนการเสนอแนะ ควรสะท้อนสิ่งที่พบเห็นในระหว่างการฝึกอบรม การมีส่วนร่วม ตั้งแต่ชั้นการประสานงานกับหน่วยงานที่รับผิดชอบทั้งหมด การมีส่วนร่วมกับองค์กรในพื้นที่ การมีส่วนร่วมกับองค์ภายนอก รวมทั้งที่ได้จากพันธมิตรวิชาการ หรือวิธีแสวงหาพลังทางสังคมอื่นๆมาช่วยงาน</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; color: purple; text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">6. ขั้นตอนประเมินผลทั้งตรงและทางอ้อม ถ้าแต่ละศูนย์ดำเนินการได้ผลบ้าง สิ่งแรกคือเสียงสะท้อนจากผู้ที่เข้ารับบริการ นอกจากจะได้จากแบบสอบถามแล้ว ควรให้ความสำคัญของการประเมินผลจากสิ่งที่ย้อนกลับ เช่น การร้องขอความรู้เพิ่มเติม การติดต่อทำกิจกรรมเสริม การไปมาหาสู่เพื่อหารือในกิจการใหม่ๆ </p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; color: purple; text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">7. การสื่อสารประชาสัมพันธ์ ทำงานแล้วต้องบอกสาธารณชนได้ว่าผลลัพธ์คืออะไร นวัตกรรมที่เกิดขึ้นคืออะไร สิ่งไหนที่ค้นพบแล้วเห็นว่าเป็นประกายหรือปรากฏการใหม่ๆ ลู่ทางใหม่ๆ ควรนำมาผลิตเป็นสื่อ แผ่นพับ หนังสือ VCD. รวมทั้งการนำเสนอผ่านอินเตอร์เน๊ท และสื่อวิทยุทีวี</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; color: purple; text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; color: purple; text-align: justify; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal"></p><p align="justify">ข้อสรุป ถ้าจะดำเนินการในชั้นต่อไป แต่ละศูนย์ควรเสนอโครงการที่เป็นรูปธรรม  ถ้าเป็นของจริงเสียงจริง มันไม่น่าจะต้องทำเหมือนกันทุกอย่างดังเช่นที่ผ่านมา เห็นด้วยที่จะมีหลักการแต่กระบวนการควรยืดหยุ่น และเปิดโอกาสให้บริหารจัดการได้อิสระพอควร ภายใต้งบประมาณที่ได้รับมา หรือตามที่เสนอขอรับการสนับสนุน     </p>