ว่าที่...หมอในฝัน...แพทย์ที่มีหัวใจความเป็นมนุษย์ การเรียนรู้จากผู้ป่วยระยะสุดท้าย

เมื่อสัปดาห์ก่อนด้วยความอนุเคราะห์ของ นพ.พรเลิศ ทำให้ได้มีโอกาสเข้าสังเกตการณ์ในวงแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของนักศึกษาแพทย์ ที่ รพ.จุฬาฯ ซึ่งนำกรณีศึกษาการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันร่วมกับอาจารย์แพทย์  ประโยคหนึ่งที่ยังจำได้ดีคือ ว่าที่คุณหมอคนหนึ่งเล่าว่าได้ดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายที่เป็นผู้สูงอายุ แล้วแกบอกว่า "ทำไมตายยากเหลือเกิน ทำไมไม่ตายเสียที"  ประโยคธรรมดา ๆ แต่มีความหมายลึกซึ้งในหลายมิติที่ "ว่าที่คุณหมอ"ตีความออกมาหลายแง่มุม บางคนว่าเป็นเพราะผู้ป่วยรายนี้อายุมากแล้วและเห็นการเสียขีวิตของคนในครอบครัวมามาก รวมทั้งเพื่อนรุ่นราวคราวเดียวกันจนอาจรู้สึกว่าน่าจะถึงเวลาของตนเองเสียที  ไม่ได้รู้สึกเป็นทุกข์กับโรค  ขณะที่คนไข้อยู่เพราะญาติ/ลูกหลานต้องการให้ยื้อชีวิตผู้ป่วยไว้ให้นานที่สุด แพทย์จึงต้องช่วยรักษารักษาชีวิตผู้ป่วย  แต่คำถามคือ "เป็นความต้องการของคนไข้หรือไม่" ..... ในกรณีอย่างนี้....แพทย์จะทำอย่างไร

.....คำตอบจากวงเรียนรู้นี้ คือ แพทย์ควรมีทางเลือกการรักษาที่หลากหลายและดีที่สุด ตรงกับความต้องการของผู้ป่วย และญาติก็ยอมรับได้ แพทย์จึงต้องฝึกทักษะในการสื่อสาร ซักถามเพื่อให้ได้รายละเอียดรอบด้านของผู้ป่วย ทั้งการซักถามจากตัวผู้ป่วยเอง การซักถามจากญาติใกล้ชิด

หน้าที่ของแพทย์คือรักษาโรคที่เป็นความเจ็บป่วยของคนไข้ และทำให้ผู้ป่วยออกจากโรงพยาบาลไปอย่างสบายใจ หรือในกรณีผู้ป่วยระยะสุดท้ายเมื่อไม่สามารถรักษาโรคให้หายได้ก็ควรทำให้ผู้ป่วยจากไปอย่างมีความสุข