พยาบาลมีความสำคัญในการรับผิดชอบต่อผู้ติดเชื้อเอดส์ คือ รักษาไว้ซึ่งสุขภาพของผู้ติดเชื้อเอดส์  กิจกรรมการพยาบาลมุ่งไปที่บุคคล หรือกลุ่มบุคคลที่มีแนวโน้มที่จะเกิดปัญหาสุขภาพกับผู้ที่มีเชื้อเอดส์ หรือมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อเอดส์ ซึ่งแบ่งเป็นสามกลุ่ม คือ

1.       กลุ่มผู้ติดเชื้อเอดส์แต่ไม่มีอาการ (Asymptomatic patients)

 2.       กลุ่มผู้ติดเชื้อมีอาการ (Symptomatic patients)

 3.       กลุ่มผู้ติดเชื้อเอดส์เต็มขั้น (Full brown AIDS patients)

การปฏิบัติการพยาบาลจึงแบ่งได้เป็นสามระดับ ดังนี้

 1.       ระดับแรก เป็นการปฏิบัติพยาบาล ที่มีวัตถุประสงค์ คือ

◌  ประเมินพฤติกรรมเสี่ยงของบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการแพร่เชื้อเอดส์

◌  ประเมินอาการและอาการแสดงที่อาจบ่งบอกว่ามีการติดเชื้อเอดส์

◌  พิจารณาความต้องการสุขศึกษาเพื่อลดความเสี่ยงของการติดเชื้อเอดส์

◌  พิจารณาความต้องการการรักษา กิจกรรมการปฏิบัติการพยาบาลในขั้นนี้ ได้แก่  การซักประวัติ การตรวจร่างกาย

2.       ระดับที่สอง มีวัตถุประสงค์ เพื่อป้องกันสุขภาพ ของผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่า ติดเชื้อเอดส์ เป็นการปฏิบัติการพยาบาลที่ควรทำทันที เมื่อบุคคลได้รับการวินิจฉัยว่าติดเชื้อเอดส์ เป็นการปฏิบัติการพยาบาลเพื่อป้องกันสุขภาพของผู้ติดเชื้อเอดส์ การป้องกันสุขภาพในระดับนี้คือการรักษาไว้หรือปรับปรุงสุขภาพโดยการให้สุขศึกษา เช่น การสอนเพื่อการ
กำจัดการแพร่เชื้อสู่บุคคลอื่น สิ่งที่ควรสอนได้แก่

◌ การดูแลสุขภาพร่างกาย การดูแลผิวหนัง ผม ช่องปาก

◌การรับประทานอาหาร

◌ การทำความสะอาดสิ่งแวดล้อม สัตว์เลี้ยง

◌ การมาตรวจสุขภาพตามนัด

◌ การปฏิบัติกิจกรรมทางเพศ การมีบุตร

◌ การฉีดยาเข้าเส้น

◌ การพักผ่อนเพื่อผ่อนคลายความเครียด

 ◌ ข้อแนะนำอื่นๆ เช่นการใช้เครื่องใช้ส่วนตัว การไม่บริจาคโลหิต การบอกบุคลากรการแพทย์ เมื่อไปรับการตรวจว่า ติดเชื้อเอดส์ รวมทั้งการสอนสุขศึกษาแก่ญาติ ครอบครัว เพื่อน คู่ครองและคนรักของผู้ป่วยด้วย

3.       ระดับที่สาม มีวัตถุประสงค์ เพื่อ

◌ การลดความเจ็บป่วยซึ่งเป็นผลจากการติดเชื้อเอดส์ในระยะลุกลาม หรือโรคติดเชื้อ ฉวยโอกาส มะเร็ง

◌ คงไว้และปรับปรุงคุณภาพชีวิตของบุคคลในระยะของความเจ็บป่วย

ก่อนให้การพยาบาลผู้ป่วยที่ติดเชื้อเอดส์พยาบาลควรได้รับและปฏิบัติสิ่งต่อไปนี้ 

1.       ได้รับการอบรมให้มีความรู้ความเข้าใจในการปฏิบัติกิจกรรมการพยาบาลผู้ป่วย ในทุกระยะของความเจ็บป่วย

2.       อ่านคู่มือหรือเอกสารการดูแลผู้ป่วย และทำความเข้าใจในหลักการต่าง ๆ ก่อนลงมือ ให้การพยาบาล

3.       ได้รับข้อมูลเกี่ยวกับผู้ป่วย ความเสี่ยงต่อการติดโรค และวิธีการปฏิบัติตน เพื่อป้องกัน การติดเชื้อ รวมทั้งขั้นตอนการปฏิบัติงาน เพื่อนำไปสู่การปฏิบัติที่ถูกต้องและปลอดภัย

 4.       ได้รับเครื่องใช้ เครื่องป้องกันต่าง ๆ อย่างเพียงพอ

5.       มีการจัดระบบการทำงานที่มีประสิทธิภาพ มีทีมการพยาบาลผู้เชี่ยวชาญคอยให้ความช่วยเหลือ แนะนำ ช่วยแก้ปัญหา

6.       มีนโยบาย ระเบียบปฏิบัติที่ที่เป็นมาตรฐานของโรงพยาบาล ในทุกปฏิบัติการ เช่น การรับผู้ป่วย การจัดสิ่งแวดล้อม การปฏิบัติเกี่ยวกับขยะและสิ่งปนเปื้อนต่าง ๆ เป็นต้น

7.       ได้เข้าร่วมกิจกรรมการให้ความรู้ หรือกิจกรรมการเพิ่มพูนความรู้ ส่งเสริมความรู้ในรูปแบบต่าง ๆ

8.       สวัสดิการ กำลังใจ สิทธิประโยชน์ต่าง ๆ บริการให้คำแนะนำ การช่วยเหลือ เช่นบริการยา AZT ให้ได้รับทันทีหลังได้รับอุบัติเหตุ ได้รับการติดตามดูแลอย่างใกล้ชิดจากผู้บังคับบัญชา

9.       คิดค้นเทคนิคใหม่ ๆ เพื่อลดอุบัติเหตุและการติดเชื้อ

ที่มา : http://chiangmaihealth.com/section/aids/aids/TITLE.HTM