ปี 2542 ผู้เขียนไปนมัสการสังเวชนียสถานในประเทศอินเดีย-ศรีลังกา เห็นนักแสวงบุญวัยเกษียณท่านหนึ่งกินวิตะมินมื้อละ 1 กำมือ ท่านผู้นั้นบอกว่า กินแล้วรู้สึกแข็งแรงกว่าสมัยหนุ่มๆ มาก

ผู้เขียนได้แต่รับฟังด้วยความกลัวเล็กน้อย ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ว่า การกินวิตะมินขนาดสูงปลอดภัย หรือมีประโยชน์ต่อร่างกาย แต่การกินวิตะมินขนาดสูงน่าจะทำให้บริษัทยา ผู้แทนจำหน่าย และผู้เกี่ยวข้องร่ำรวยไปหลายราย

การกินยาแล้วรู้สึกดีอาจจะเป็นผลจาก “ฤทธิ์ยาหลอก (placebo effect)” ก็ได้ ฤทธิ์ยาหลอกนี้ส่วนใหญ่จะทำให้คนไข้ประมาณ 1 ใน 3 ดีขึ้น

ขอนำบทความจาก www.intellihealth.com ซึ่งเป็นเว็บไซต์ที่รวมบทความ และข้อคิดเห็นจากอาจารย์วิทยาลัยแพทย์ฮาร์วาร์ด (Harward Medical School) มาเล่าสู่กันฟัง

อาจารย์ท่านแนะนำว่า การกินวิตะมินและเกลือแร่เสริมวันละ 1 เม็ด(ไม่ใช่ 1 กำมือ)อาจจะช่วยเป็นหลักประกันในคนทั่วไป เพื่อลดโอกาสขาดวิตะมินและเกลือแร่ได้ในระดับหนึ่ง

คนที่มีโอกาสได้รับประโยชน์จากการกินวิตะมินและเกลือแร่เสริมมี 6 กลุ่มได้แก่

  1. ผู้หญิง:                                                               
    ผู้หญิงต้องการแคลเซียมเพิ่มขึ้น เพื่อป้องกันโรคกระดูกผุ (osteoporosis) โดยเฉพาะผู้หญิงที่ตั้งครรภ์ หรือให้นมลูก แคลเซียมมีมากในงา ผักใบเขียว ผลิตภัณฑ์นมไขมันต่ำหรือไม่มีไขมัน เช่น นมไขมันต่ำ โยเกิร์ตไขมันต่ำ ฯลฯ

    ไม่ควรกินผลิตภัณฑ์นมที่มีไขมันเต็มส่วน เพราะนมมีโคเลสเตอรอลสูง และมีไขมันอิ่มตัวสูง

    ผู้หญิงที่มีประจำเดือนมามากควรกินวิตะมินรวมที่มีธาตุเหล็ก หรือยาเม็ดธาตุเหล็กเสริมในช่วงที่มีประจำเดือน
  2. วัยรุ่น:                                                                 
    วัยรุ่นเป็นกลุ่มเสี่ยงต่อการกินอาหารไม่สม่ำเสมอ และกินอาหารไม่ครบทุกหมู่(ข้าวกล้อง ถั่ว งา ปลา ผัก ผลไม้ และน้ำ) การกินวิตะมินรวมวันละ 1 เม็ดมีส่วนช่วยลดความเสี่ยงจากภาวะขาดวิตะมินและเกลือแร่ได้
  3. นักมังสวิรัติ:                                                        
    นักมังสวิรัติที่เข้มงวด (vegans = มังสวิรัติ ไม่กินไข่และนม) และกินอาหารไม่ครบทุกหมู่(ข้าวกล้อง ถั่ว งา ปลา ผัก ผลไม้ และน้ำ) อาจจะขาดวิตะมินบี 12 (วิตะมินบี 12 มีในผลิตภัณฑ์จากสัตว์ ไม่มีในผลิตภัณฑ์จากพืชเกือบทุกชนิด) และขาดธาตุเหล็กได้บ่อย

    คนกลุ่มนี้เสี่ยงต่อโรคเลือดจางจากการขาดธาตุเหล็ก และโรคระบบประสาทจากการขาดวิตะมินบี 12 การกินวิตะมินรวมที่มีเกลือแร่ โดยเฉพาะธาตุเหล็กมีส่วนช่วยป้องกันภาวะขาดอาหารได้
  4. คนที่ลดความอ้วน:                                             
    คนที่ลดความอ้วน (diet) และคนที่หลีกเลี่ยงไม่กินอาหารกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง เช่น คนที่ไม่กินผัก ฯลฯ น่าจะได้รับประโยชน์จากการกินวิตะมินรวมและเกลือแร่เสริม
  5. คนที่ขาดอาหาร:                                                
    คนที่ขาดอาหารหรือมีความผิดปกติในการดูดซึมสารอาหารเป็นกลุ่มที่น่าจะได้รับประโยชน์จากยาเม็ดวิตะมินรวมและเกลือแร่ชัดเจน

    คนกลุ่มนี้อาจต้องการวิตะมินและเกลือแร่ในขนาดสูงกว่าคนทั่วไป 2-10 เท่า จึงควรขอคำปรึกษาจากแพทย์ หรือบุคลากรสุขภาพ
  6. คนที่มีประวัติติดยาเสพติด                                 
    คนที่มีประวัติติดยาเสพติด หรือใช้ยาเสพติด เช่น เหล้า เบียร์ ไวน์ ฯลฯ ควรกินยาเม็ดวิตะมินรวมและเกลือแร่เสริม
    1. การกินวิตะมินรวมพร้อมอาหารหรือหลังอาหารช่วยเพิ่มการดูดซึมวิตะมินที่ละลายในน้ำมัน (A,D,E,K) และลดโอกาสเกิดอาการข้างเคียงจากยา เช่น แน่นท้อง ท้องอืด ฯลฯ ให้น้อยลงได้

          แหล่งที่มา:                                      

      • ขอขอบคุณ > Who need supplements? > http://www.intelihealth.com/IH/ihtIH?d=dmtContent&c=34069&p=~br,IHW|~st,333|~r,WSIHW000|~b,*| (www.intellihealth.com > search > Who need supplements) > December 26, 2005.
      • บล็อก "บ้านสุขภาพ" และการอ้างอิงมีไว้เพื่อส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรค ไม่ใช่เพื่อรักษาโรค > ท่านที่มีโรคประจำตัวควรปรึกษาหมอที่ดูแลท่านก่อนนำไปใช้
      • ขอขอบพระคุณ > โรงพยาบาลค่ายสุรศักดิ์มนตรี + อาจารย์เทวินทร์ อุปนันท์ IT
      • ขอขอบพระคุณ > อาจารย์ ณรงค์ ม่วงตานี และอาจารย์เทพรัตน์ บุณยะประภูติ IT
      • นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง > ๒๖ ธันวาคม ๒๕๔๘