เหมือนพนักงานกำลัง"รับไหว้"เรามากกว่า...การแสดงความขอบคุณด้วยการรับไหว้ จึงเป็นการสื่อสารที่ผิดฝาผิดตัว

เคยไหมครับ

เวลาไปซื้อของตามห้างร้านต่างๆ

หลังจากจ่ายเงินเสร็จแล้วพนักงานก็จะกล่าวคำขอบคุณพร้อมกับยกมือไหว้

แต่ก่อนก็มีเฉพาะบางที่ แต่เดี๋ยวนี้ไหว้กันหมดเกือบทุกร้าน

รู้สึกไหมครับ

ว่าการไหว้แบบนั้นมันไม่ใช่การไหว้เพื่อแสดงความรู้สึกขอบคุณ แต่เป็นการไหว้แบบหุ่นยนต์ ทำไปแกนๆ อย่างนั้น ทำเพราะเพื่อต้องการรักษามาตรฐานของร้าน

ผมรู้สึกครับ

นอกจากอึดอัดใจที่เขาไหว้แบบไม่จริงใจและเต็มใจแล้ว ยังรู้สึกว่าปรากฎการณ์นี้กำลังทำลายคุณค่าของการไหว้แบบไทยอีกด้วย

เพราะการไหว้ไม่ใช่เพียงกริยาแสดงความขอบคุณเพียงอย่างเดียว

ไหว้ยังใช้แสดงความเคารพ, แสดงการทักทาย นอกจากนั้นในอากัปกริยาการไหว้นั้น ตำแหน่งของนิ้วมือและหัว ยังใช้บอกศักดิ์ฐานะทางสังคมของผู้ไหว้ และผู้รับไหว้อีกด้วย

ไหว้พระ ก็มีลักษณะการไหว้อย่างหนึ่ง ไหว้พ่อแม่ก็อย่างหนึ่ง เวลาใครแนะนำให้รู้จักคนที่ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน ก็ไหว้กันด้วยกริยาท่าทางอีกแบบหนึ่ง การรับไหว้ก็อีกแบบหนึ่ง

ผมรู้สึกว่า เพราะคนไหว้ไม่ได้รู้สึกว่า แค่การซื้อขาย จะต้องแสดงความขอบคุณด้วยการไหว้ ท่าไหว้ที่เขาไหว้เราจึงไม่ใช่ท่าที่สื่อว่าเป็นการแสดงการขอบคุณ ดูยังไงก็รู้สึกเหมือนพนักงานกำลัง"รับไหว้"เรามากกว่า ดังนั้นการแสดงความขอบคุณด้วยการรับไหว้ จึงเป็นการสื่อสารที่ผิดฝาผิดตัว 

ดังนั้น สาร ที่พนักงานต้องการจะสื่อ (ว่าขอบคุณมากๆๆ นะคะ ดิฉันรู้สึกสำนึกในพระคุณของท่านอย่างสุดซึ้ง) จึงไม่ถึงผู้รับสาร และทำให้ภาษากายกับภาษาพูดขัดแย้งกัน ทั้งผู้ส่งสารและผู้รับสารจึงเกิดความประดักประเดิด และไม่เกิดความประทับใจเมื่อการซื้อขายเสร็จสิ้นแล้ว

งานนี้ต้องแก้ทั้งสองฝั่งนะครับผมว่า ทั้งฝั่งผู้ซื้อและผู้ขาย

ตอนนี้เวลาซื้อของจ่ายเงินผมพยายามมองหน้าคนขายมากขึ้น ไม่ได้มองแต่สินค้า ยิ้มให้เขาบ้าง ถามเรื่องราวต่างๆบ้าง เพื่อสร้างการสื่อสารที่หลุดออกจากกรอบมาตรฐานการซื้อขาย ซึ่งก็ได้ผลบ้าง บางทีก็ได้รอยยิ้มที่จริงใจออกมาจากพนักงานขาย ก็ดีครับยิ้มให้กันบ้าง ชื่นใจดี

ฝั่งผู้ขายผมว่าเลิกไหว้ก็ได้ครับ ผู้ซื้อเขาเข้าใจว่า เขาไม่ได้มาทำบุญคุณอะไรมากมายให้กับชีวิตของผู้ขาย เขาแค่มาซื้อของเท่านั้นเอง เปลี่ยนเป็นสบตาแล้วยิ้ม พร้อมกับพูดว่าขอบคุณค่ะ/ครับ น่าจะเป็นการสื่อสารที่ลงตัวกว่าการไหว้เพราะไม่ต้องมีสถานะทางสังคมผูกติดมากับการพูดขอบคุณให้กังวลใจ