จตุคาม

ผู้เขียนเข้าสอนวันก่อน นิสิตรูปหนึ่งถามคำแปลของคำว่า จตุคาม ผู้เขียนก็อธิบายและให้ความเห็นไป ก็เลยนำมาเล่าที่นี้อีกครั้ง....

จตุ + คาม = จตุคาม

จตุ แปลว่า 4

คาม แปลว่า บ้าน หรือ หมู่บ้าน (มิใช่ เรือน)

ดังนั้น จตุคาม จึงแปลว่า 4 หมู่บ้าน

.........

4 เป็นตัวเลขบ่งชี้จำนวนนับ ไม่จำเป็นต้องอธิบาย.... ส่วน คาม เป็นภาษาบาลี จึงขอขยายความอีกเล็กน้อย

คาม มาจากรากศัพท์ว่า คมะ แปลว่า ไป หรือ ถึง โดยมีวจนัตถะว่า

ชนา คมนฺติ ตตฺถาติ คาโม ... อันว่าชนทั้งหลายย่อมไป (หรือย่อมถึง) ในที่นั้น เหตุนั้น อันว่าที่นั้น ชื่อว่า คามะ (เป็นที่ไป หรือ เป็นที่ถึง แห่งชนทั้งหลาย)

อธิบายเพิ่มเติมนิดหน่อยว่า คนทั้งหลายย่อมจะไปยังหมู่บ้าน ซึ่งเป็นสถานที่อยู่รวมกันตามธรรมดาของสัตว์สังคม นั่นคือ ความหมายตามวิเคราะห์ของคำว่า คาม

อนึ่ง นอกจากคำว่า คาม อันหมายถึงหมู่บ้านแล้ว ถ้าหมู่บ้านขนาดใหญ่ หรือ รวมไว้หลายๆ หมู่บ้านเล็กๆ ก็จะมีศัพท์อื่นๆ ใช้อีก เช่น นิคม นคร เป็นต้น ซึ่งผู้เขียนค่อยนำมาเล่าในโอกาสต่อไป...

อีกประการหนึ่ง ถ้าเป็นบ้านหลังเดียว ซึ่งภาษาไทยเรียกว่า เรือน นั้น คำบาลีใช้ว่า ฆระ ... ซึ่งต่างจากคำไทย บ้าน ก็คือ เรือน ... หรือบางครั้ง บ้าน ก็คือ เรือนหลายๆ หลังอยู่รวมกันกัน .......

............

วกกลับมายังคำว่า จตุคาม ซึ่งแปลตรงตัวว่า 4 หมู่บ้าน นั้น... ในสำนวนบาลีมีใช้ในนิทานชาดกหรือธรรมบททั่วไป โดยนิยมแปลความหมายว่า หมู่บ้าน 4 ตำบล เมื่อบ่งชี้ถึงการมอบอำนาจของการเก็บ ส่วย หรือ ภาษี ให้ใครคนใดคนหนึ่ง ทำนองว่าให้ผู้นั้นเป็นผู้ปกครองดูแลและมีอำนาจสิทธิ์ขาดในที่นั้น เช่นนิทานซึ่งผู้เขียนเคยเล่าไว้ใน ปรัชญามงคลสูตร ๘ : เตรียมตัวเองเพื่อครองเรือน (ต่อ)

เมื่อมาวิเคราะห์คำเต็มของคำว่า จตุคามรามเทพ  ผู้เขียนก็ไม่ทราบว่า จะเป็น ๒ คน หรือคนเดียว กล่าวคือ จตุคาม กับ รามเทพ... หรือไม่

ผู้เขียนไม่มีความรู้และไม่ได้ศึกษาประวัติของจตุคามรามเทพ แต่อาจเดาไปตามคำศัพท์ได้ดังนี้

ประการแรก เป็น ๒ คน โดยจตุคามเป็นพี่ รามเทพเป็นน้อง หรือทั้งสองเป็นเพื่อนกัน..... ทำนองนี้

ประการที่สอง เป็นคนเดียว โดยชื่อนายรามเทพ ผู้ปกครองหมู่บ้าน 4 ตำบล.... ทำนองนี้

...........

นอกประเด็นอีกนิด ตอนนี้กระแสจตุคามในเมืองไทยเริ่มอิ่มตัว เพราะคนมีกันทั่วไป รุ่นที่แพงหายาก ไม่มีกำลังเช่ามาหรือซื้อหา ก็นำรุ่นธรรมดาหาง่าย มาบูชา..... ซึ่งก็เป็นไปทำนองนี้

อย่างไรก็ตาม ตอนนี้กระแสจตุคามเริ่มแผ่ออกนอกประเทศ ผู้เขียนเริ่มคาดคะเนว่า เป็นไปได้ที่จตุคามจะแผ่ไปทั่วไปทั่วโลก.....

มิใช่เกินเลย ก่อนหน้าที่กล่าวกันว่า เมืองนครดินแดนจตุคาม ตอนนี้ปักษ์ใต้หรืออาณาจักรศรีวิชัยดินแดนจตุคาม และอนาคตอาจเป็นเมืองไทยดินแดนจตุคาม............

กาลเวลาไม่นานเกินรอ คงจะตอบคำถามนี้ได้.....