วันนี้ผมบันทึกเรื่อง "โลกของอารมณ์" ต่อครับ
ถ้าเราตัดสมองส่วนที่เป็น ซีรีบรัลคอร์เท็กซ์ ออกไปให้หมด และสมมุติว่าคนยังไม่ตาย ให้คงเหลือแต่ส่วนอื่นๆที่รวมทั้งระบบลิมบิค ก้านสมอง และไขสันหลังแล้ว โลกทางปัญญาก็จะหมดไป คงเหลือแต่โลกของอารมณ์แล้ว อารมณ์ก็จะแสดงบทบาทของมันได้เต็มที่ คือ ไม่มีโลกของปัญญาเข้ามายับยั้งมันเลย โลกของปัญญามีส่วนที่จะยับยั้งบทบาทของโลกทางอารมณ์ได้ ก็เพราะว่า โลกของปัญญามีความสามารถด้านการคิดเหตุผล ส่วนอารมณ์ไม่มีความสามารถที่จะคิดเหตุผล ความคิดด้านเหตุผลจึงสามารถยับยั้งความไม่มีเหตุผลของโลกของอารมณ์ได้บ้าง
ความรู้สึกทางอารมณ์จะมีทั้งในคนและในสัตว์ โดยเฉพาะสัตว์ประเภทมีกระดูกสันหลัง หรือสัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม คนและสัตว์ดังกล่าวจึงมี "ลักษณะด้านอารมณ์ร่วมกัน" ค่อนช้างมาก
ฉะนั้น เครื่องมือในการเอาชีวิตรอดของสัตว์และคนที่มีร่วมกัน ก็คือ อารมณ์
แต่ในคนมีสองอย่าง คือ อารมณ์กับปัญญา แต่ใช้ปัญญามากกว่าอารมณ์ มนุษย์จึงเหนือกว่าสัตว์
แต่ถ้ามนุษย์ใช้แต่อารมณ์อย่างเดียวในการเอาชีวิตรอด หรือปรับตัว แล้ว "มนุษย์ก็เสมอสัตว์"!!
ดร. ไสว เลี่ยมแก้ว .....
ไม่แน่ว่าอาจารย์จงใจ เป็นเรื่องบังเอิญ หรืออาจารย์อาจได้รับอิทธิพลมาจากผู้ที่นำมาประยุกต์...
ตั้งแต่อาจารย์เขียนเรื่องนี้ ๒-๓ ตอนแรก อาตมาก็คิดถึงเรื่องวิญญาณของอริสโตเติล ซึ่งได้จัดไว้ ๓ ระดับ กล่าวคือ...
ตามแนวคิดของอริสโตเติล พืชมีวิญญาณระดับเดียว สัตว์มี ๒ ระดับ และมนุษย์มีครบทั้ง ๓ ระดับ...
อาตมาก็ไม่เคยอ่านเรื่องนี้โดยตรง เพียงแต่จะพบการอ้างเรื่องนี้ทั่วไป เมื่อกล่าวถึงแนวคิดเรื่องวิญญาณของอริสโตเติล...
เจริญพร
นมัสการพระคุณเจ้า
ถ้าพระคุณเจ้าไม่บอก ผมก็ไม่รู้ว่า อริสโตเติล จัดวิญญาณออกเป็นสามระดับครับ และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ที่ว่า "พืชก็มีวิญญาณ"นั้น ผมไม่นึกเลยว่า อริส โตเติลจะคิดเช่นนั้น แต่ผมจะไม่พูดว่าอริสโตเติลผืดในประเด็นนี้นะครับ จนกว่าผมจะได้เห็น "คำนิยามของคำว่าวิญญาณจากข้อเขียนของอริสโตเติลเอง"ครับ
คำว่าวิญญาณนั้น พูดกันมากในสมัยอดีต ในปัจจุบันนี้ก็ยังพูดกันอยู่มากในบางกลุ่ม ที่ผมได้ยินอยู่บ่อย ก็จากที่พระเทศในงานศพครับ ผมเองใช้คำว่า "จิต"คำเดียวครับ
มีอยู่อย่างหนึ่งครับที่ผมคิดอยู่เสมอ ก็คือ ถ้าหากว่าอริสโตเติล หรือ พลาโต หรือท่านๆอีกหลายท่าน มาเกิดใหม่ในยุคปัจจุบันแล้ว "ผมคิด"ว่า ท่านเหล่านั้นอาจจะต้อง "ปรับปรุงแก้ไข"แนวคิดของท่านบ้าง ไม่มากก็น้อย ครับ และอย่างอน่นอนด้วย !!
ดร.ไสว เลี่ยมแก้ว