นมัสการพระคุณเจ้า

ถ้าพระคุณเจ้าไม่บอก  ผมก็ไม่รู้ว่า  อริสโตเติล จัดวิญญาณออกเป็นสามระดับครับ  และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ที่ว่า "พืชก็มีวิญญาณ"นั้น  ผมไม่นึกเลยว่า อริส โตเติลจะคิดเช่นนั้น  แต่ผมจะไม่พูดว่าอริสโตเติลผืดในประเด็นนี้นะครับ  จนกว่าผมจะได้เห็น "คำนิยามของคำว่าวิญญาณจากข้อเขียนของอริสโตเติลเอง"ครับ

คำว่าวิญญาณนั้น  พูดกันมากในสมัยอดีต  ในปัจจุบันนี้ก็ยังพูดกันอยู่มากในบางกลุ่ม  ที่ผมได้ยินอยู่บ่อย ก็จากที่พระเทศในงานศพครับ  ผมเองใช้คำว่า "จิต"คำเดียวครับ

มีอยู่อย่างหนึ่งครับที่ผมคิดอยู่เสมอ  ก็คือ  ถ้าหากว่าอริสโตเติล  หรือ พลาโต  หรือท่านๆอีกหลายท่าน มาเกิดใหม่ในยุคปัจจุบันแล้ว  "ผมคิด"ว่า  ท่านเหล่านั้นอาจจะต้อง "ปรับปรุงแก้ไข"แนวคิดของท่านบ้าง  ไม่มากก็น้อย ครับ  และอย่างอน่นอนด้วย !!

ดร.ไสว เลี่ยมแก้ว