สาระน่ารู้สำหรับครูอนุบาล

เก่ง - ดี - มีสุข คำว่า "เก่ง - ดี - มีสุข" เป็นคำที่เริ่มต้นจากฝ่ายการศึกษา ต่อมาได้มีผู้นำไปใช้อย่างแพร่หลายเพราะเป็นคำพูดง่ายติดปาก ต่อไปนี้เป็นความหมายของเก่ง-ดี-มีสุขในแง่ต่าง ๆ
การศึกษา คำว่าเก่ง - ดี - มีสุข มีความหมายดังนี้
เก่ง หมายถึง ความสามารถทางพุทธิปัญญา คือ ความรู้ความเข้าใจที่แจ่มแจ้งสามารถนำไปใช้ได้ วิเคราะห์เป็น สังเคราะห์ได้ประเมินได้อย่างเข้าใจ และรู้แจ้งตามศักยภาพ
ทักษะปฏิบัติ คือ มีความรู้แจ้งแล้วยังมีความชำนาญปฏิบัติได้เป็นอย่างดี ทั้งที่เป็นทั้งทักษะฝีมือและทักษะทางปัญญา
ดี หมายถึง เป็นผู้มีเจตคตินิยมที่ดีทั้งต่อการเรียน ความเป็นอยู่ต่อบุคคล ต่อสังคมชุมชน และประเทศ
มีสุข หมายถึง สนุกกับการเรียนและใคร่เรียนรู้ตลอดชีวิต
สุขภาพจิต
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุขให้ความหมายของคำว่า เก่ง - ดี - มีสุข กับความฉลาดทางอารมณ์ไว้ดังนี้

ความฉลาดทางอารมณ์ หมายถึง ความสามารถทางอารมณ์ในการดำเนินชีวิตร่วมกับผู้อื่นอย่างสร้างสรรค์และมีความสุข โดยมีองค์ประกอบความฉลาดทางอารมณ์ดังนี้

เก่ง หมายถึง ความสามารถในการรู้จักตนเอง มีแรงจูงใจ สามารถตัดสินใจแก้ป้ญหาและแสดงออกได้อย่างมีประสิทธิภาพรวมทั้งมีสัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่น ประกอบด้วยความสามารถดังต่อไปนี้
1. รู้จักและมีแรงจูงใจในตนเอง
  • รู้ศักยภาพตนเอง
  • สร้างขวัญและกำลังใจให้ตนเองได้
  • มีความมุมานะไปสู่เป้าหมาย
2. ตัดสินใจและแก้ปัญหา
  • รับรู้และเข้าใจปัญหา
  • มีขั้นตอนในการแก้ปัญหา
  • มีความยืดหยุ่น
3. มีสัมพันธภาพกับผู้อื่น
  • สร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่น
  • กล้าแสดงออกอย่างเหมาะสม
  • แสดงความคิดเห็นขัดแย้งอย่างสร้างสรรค์
ดี หมายถึง ความสามารถในการควบคุมอารมณ์และความต้องกรของตนเอง รู้จักเห็นใจผู้อื่น และมีความรับผิดชอบต่อส่วนรวมประกอบด้วยความสามารถต่อไปนี้
1. ควบคุมอารมณ์และความต้องการของตนเอง
  • รู้อารมณ์และความต้องการของตนเอง
  • ควบคุมอารมณ์และความต้องการได้
  • แสดงออกอย่างเหมาะสม
2. เห็นใจผู้อื่น
  • ใส่ใจผู้อื่น
  • เข้าใจและยอมรับผู้อื่น
  • แสดงความเห็นอย่างเหมาะสม
3. รับผิดชอบ
  • รู้จักให้ / รู้จักรับ
  • รับผิด/ให้อภัย
  • เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวม
สุข หมายถึง ความสามารถในการดำเนินชีวิตอย่างมีสุข ประกอบด้วย
1. ภูมิใจในตนเอง
  • เห็นคุณค่าในตนเอง
  • เชื่อมั่นในตนเอง
2. พึงพอใจในชีวิต
  • มองโลกในแง่ดี
  • มีอารมณ์ขัน
  • พอใจในสิ่งที่ตนมีอยู่
3. มีความสงบทางใจ
  • มีกิจกรรมที่เสริมสร้างความสุข
  • รู้จักผ่อนคลาย
  • มีความสงบทางจิตใจ
สุขภาพ
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุขให้ความหมายเก่ง ดี ในแง่ของสุขภาพ (จากคู่มือพ่อ-แม่ของกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข, 2539)
เก่ง หมายถึง แข็งแรง รู้จักคิดรู้จักช่วยตนเอง แก้ปัญหาและปรับตัวได้อย่างสร้างสรรค์
ดี หมายถึง จิตใจดี มีเมตตาเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ รู้จักควบคุมตนเองให้กระทำในสิ่งที่ถูกต้องอย่างมีความสุข