ขอเชิญคณาจารย์คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ร่วมแบ่งปันความรู้ เล่าประสบการณ์ศึกษาดูงาน ฝึกอบรม สัมมนา ฯลฯ เพื่อสร้างบรรยากาศของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้ที่บล็อกนี้เลยค่ะ
กรรมการ KM
ขอเชิญคณาจารย์คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ร่วมแบ่งปันความรู้ เล่าประสบการณ์ศึกษาดูงาน ฝึกอบรม สัมมนา ฯลฯ เพื่อสร้างบรรยากาศของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้ที่บล็อกนี้เลยค่ะ
กรรมการ KM
รายงานการเดินทางศึกษาดูงาน ณ สวนมะม่วงงามเมืองย่าและสวนมะนาวด่านเกวียน
ตามที่คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้จัดกิจกรรมศึกษาดูงาน ณ สวนมะม่วงงามเมืองย่าและสวนมะนาวด่านเกวียน เมื่อวันอังคารที่ 23 พฤษภาคม 2550 โดยมีคณาจารย์และเจ้าหน้าที่เข้าศึกษาดูงานในครั้งนี้จำนวน 26 คน
หลักการและเหตุผลในการจัดกิจกรรม
เนื่องด้วยคณะกรรมการจัดการความรู้ของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา เห็นสมควรให้มีการเดินทางไปเยี่ยมเยือนและพบปะสนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับมหาบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมาจำนวน 2 ท่าน คือ คุณ ณรงค์ รัตนจันทร์ และ คุณกิจติกร กีรติเรขา
วัตถุประสงค์
1. เพื่อเป็นการพบปะสนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
2. ศึกษาข้อมูลประกอบการจัดการความรู้ของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
คณาจารย์และเจ้าหน้าที่ได้เดินทางไปตามกำหนดการ สรุปได้ดังนี้
คณะเดินทางออกจากมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมาเวลา 8.30 น. ตามเส้นทางหลวงแผ่นดิน 304 สายนครราชสีมา-ปักธงชัย-วังน้ำเขียว เลยสี่แยกเข้าอ่างเก็บน้ำลำพระเพลิง ไปประมาณ 6 กิโลเมตร ที่ กม. 94 จะมีทางแยกขวามือไป บ้านหนองกก ตำบลภูหลวง มีป้ายบอกทางไป สวนเมืองย่า ระยะทางอีก 6 กิโลเมตร และเดินทางออกจากสวนมะม่วงงามเมืองย่า เวลา 13.30 น. เข้าสู่สวนมะนาวด่านเกวียน โดยใช้ทางหลวงหมายเลข 224 (นครราชสีมา-โชคชัย) ระยะทางประมาณ 13 กม. (ก่อนถึงชุมชนเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน) แยกขวาทางเข้าวัดป่าหิมพานต์ อีกประมาณ 1 กม. และเดินทางกลับสู่มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา เวลา 16.30 น. โดยสวัสดิภาพ
สวนมะม่วงงามเมืองย่า
จุดกำเนิดมะม่วงงามเมืองย่า เกิดจากฝีมือของคุณกิจติกร กีรติเรขา แห่งสวนงามเมืองย่า อ.ปักธงชัย จ.นครราชสีมา อดีตข้าราชการครูและผู้รับเหมาชาวปักธงชัย ที่เป็นผู้ริเริ่มมองหาลู่ทางในการทำสวนแบบใหม่เพื่อยกระดับราคามะม่วงให้สูงขึ้น เนื่องจากเดิมพบว่าเกษตรกรผู้ปลูกมะม่วงส่วนใหญ่จะพบกับปัญหาเวลาที่มีผลผลิตออกมาแต่ไม่รู้จะไปขายใคร และได้ราคาต่ำ จึงเริ่มต้นพัฒนาสายพันธุ์ใหม่ที่ตรงกับความต้องการของผู้บริโภคมากขึ้น โดยการนำเอามะม่วงพันธุ์น้ำดอกไม้เบอร์ 4 ที่เพาะจากเมล็ด กับมะม่วงมันขุนศรี ตัดยอดไปฝากท้องกับต้นพันธุ์อื่น จึงได้มะม่วงพันธุ์ลูกใหญ่ น้ำหนักมากและดก และตั้งชื่อว่า “งามเมืองย่า” โดยเหตุผลที่ตั้งชื่อนี้ มาจากการที่เป็นชาวนครราชสีมา และระลึกถึงพระคุณของคุณย่าโม อีกทั้งมะม่วงมีความเด่นพร้อมของจังหวัดนครราชสีมา โดยเริ่มตั้งแต่หาอาหารเก่งเพราะมีใบขนาดใหญ่หนาและใบยาว จึงมีความสามารถในการเปลี่ยนธาตุอาหารมาเป็นพลังงานไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของต้นได้ดี ทั้งที่พื้นที่ของสวนงามเมืองย่า อ.ปักธงชัย เป็นพื้นที่ดินทรายจัด มีหน้าดินดังกล่าวเพียง 1 ฟุต ต่อจากนั้นเป็นส่วนของหิน แต่มะม่วงงามเมืองย่ากลับผลิดอกออกผลได้เป็นอย่างดี
ปัจจุบันความต้องการของตลาดโลกมีความต้องการสูงในการบริโภคมะม่วงอินทรีย์ ซึ่งมีผลผลิตน้อยมาก จึงได้ทำการพัฒนามะม่วงพันธุ์งามเมืองย่าเพื่อเข้าสู่ตลาดทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ รวมทั้งยังมีโครงการที่จะนำมะม่วงงามเมืองย่ามาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ เช่น น้ำมะม่วง แยม เครื่องสำอาง ฯลฯ และปัจจุบันมีพื้นที่ปลูกมะม่วงงามเมืองย่า ในโครงการ 1 ไร่ หายจนอยู่หลายจังหวัด ได้แก่ สุพรรณบุรี นครสวรรค์ นครพนม สุรินทร์ ปราจีนบุรี อุบลราชธานี เป็นต้น
ลักษณะการปลูก ใช้การขยายพันธุ์แบบเสียบยอดโดยมีรากแก้ว ด้วยการนำยอดมะม่วงงามเมืองย่า 4 นิ้ว มาเสียบเข้ากับต้นมะม่วงแก้วที่เพาะด้วยเมล็ดอายุ 2 ปี เมื่อนำไปปลูกต่อเพียง 1 ปีก็จะได้ผลผลิต สำหรับระยะปลูกที่เหมาะสมคือระบบชิดห่างกัน 2x2 เมตร คุมให้ต้นสูง 2.5 เมตร ซึ่งการดูแลจะใช้ระบบเกษตรอินทรีย์ สำหรับพื้นที่ที่เหมาะสมในการปลูกมากที่สุดคือภาคอีสาน เนื่องจากมะม่วงงามเมืองย่าชอบอากาศร้อน ไม่ต้องการน้ำมาก รวมไปถึงการบำรุงรักษาง่าย เพียงดูแลช่วยเหลือหาไม้ค้ำยันในช่วงที่ติดผลเพื่อไม่ให้กิ่งหัก และคอยตัดแต่งไม่ให้ต้นสูงเกินไปเท่านั้น
ลักษณะผล คล้ายกับน้ำดอกไม้เบอร์ 4 แต่ขนาดของผลจะใหญ่กว่า มีขนาดสม่ำเสมอในช่อเดียวกันถึงแม้ว่าจะมีหลายผลในช่อเดียวกัน แต่ขนาดและน้ำหนักของผลจะใกล้เคียงกัน ให้ผลผลิตทั้งปีแบบทวาย เปลือกหนาทนทานต่อการขนส่ง ผิวเนียนสม่ำเสมอ เนื้อหนาแน่น กรอบ อร่อย ไม่เป็นเสี้ยน กลิ่นหอม รับประทานได้ทั้งผลดิบและผลสุก เมล็ดแบนลีบทำให้มีปริมาณของเนื้อมาก น้ำหนักเยอะ และยังสามารถเก็บผลผลิตไว้ได้นาน 1-2 เดือน ซึ่งเป็นผลดีต่อการขนส่งโดยคุณกิจติกร ได้คิดและจัดทำโครงการเพื่อปลูกมะม่วงอย่างไรจึงหายจน โดยการปลูกมะม่วงงามเมืองย่าระยะชิด 1 ไร่ จะได้ 400 ต้น สมมติว่าติดผลต้นละ 20 ผล รวม 1 ไร่ จะได้ 8,000 ผล รับซื้อในราคาประมาณ 50 บาท/ผล เป็นเงิน 400,000 บาท/ไร่ ซึ่งต้นทุนการดูแลที่ไม่ใช้สารเคมีใดๆ อยู่ที่ประมาณผลละ 10 บาทเท่านั้น
รางวัลแห่งเกียรติยศ สวนมะม่วงงามเมืองย่านั้น ได้รับมาตรฐาน GAP, ผลิตภัณฑ์อินทรีย์ (Organic Thailand), ผลิตภัณฑ์มาตรฐานนครราชสีมา เป็นต้น
สวนมะนาวด่านเกวียน
มะนาวที่ปลูกกันอยู่ในประเทศไทยแม้จะมีพันธุ์ต่าง ๆ หลากหลายพันธุ์ แต่ลักษณะโดยส่วนรวมจะคล้ายกัน เช่น ผิวเรียบ มีน้ำมากเมื่อผลแก่จัด และเป็นพืชชอบความชื้นสม่ำเสมอเพราะระบบรากดี แต่มะนาวด่านเกวียนมีลักษณะแตกต่างจากมะนาวพันธุ์อื่น ๆ ค่อนข้างชัดเจน คือ มีลักษณะผลใหญ่มีผิวเปลือกหนา และขรุขระเล็กน้อยคล้ายมะกรูด มีน้ำเต็มผลตั้งแต่ผลเล็ก แต่รสจะเปรี้ยวจัด และเมื่อผลใหญ่ขึ้นหรือแก่รสจะเปรี้ยวน้อยลง และมีกลิ่นหอม โดยทั่วไปมะนาวพันธุ์อื่น ๆ จะเก็บผลเมื่ออายุ 5-6 เดือน แต่พันธุ์ด่านเกวียนเหมาะที่จะเก็บผลเมื่ออายุ 3 - 3 เดือน เพราะมีผลขนาดเท่า ๆ กับมะนาวพันธุ์อื่น และมีน้ำเต็มผล มะนาวด่านเกวียนหรือนิยมเรียกว่า มะนาวพันธุ์ด่านเกวียน มีลักษณะทนแล้งได้ดีเพราะมีระบบรากลึกหาอาหารได้เก่ง เป็นพันธุ์ทะวาย คือ ทยอย ติดผลได้ตลอดทั้งปี การทนโรคและแมลง เนื่องจากมีรูปทรงที่แข็งแรง ใบหนาและใหญ่ เจริญเติบโตเร็วจึงมีความแข็งแรงทนโรคและแมลงได้ดี ที่มาของพันธุ์มะนาวด่านเกวียนยังไม่ทราบแน่ชัดว่าเป็นมะนาวประเภทใด จากที่มีผู้ศึกษากล่าวว่า ไม่ใช่มะเว่อ และมะนาวทวาย แต่น่าจะเป็นพืชลูกผสมของมะนาวพันธุ์ใดพันธุ์หนึ่งกับส้ม หรือมะกรูดหรือพืชตระกูลส้ม เพราะลักษณะใบคล้ายส้มซ่าและมีกลิ่นคล้ายใบส้มซ่า แต่มีรสเหมือนมะนาว ดั้งเดิมได้จากเมล็ดและไม่ทราบที่มาของพันธุ์ โดยข้อดีของการปลูกมะนามด่านเกวียนคือ สามารถปลูกในพื้นที่น้ำน้อยให้ผลผลิตจำนวนมาก และตลอดทั้งปี
ขอแสดงความยินดีกับ คุณ กิจติกร กีรติเรขา มหาบัณฑิตกิตติมศักดิ์ มหาลัยราฎภัฏนครราชสีมา ได้รับรางวัล 76 คนดีนำทางแทนคุณแผ่นดิน ประจำปี 2551
จัดโดย เนชั่น กรู๊ป คมชัดลึก กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
คณะกรรมการกิตติมศักดิ์
-ศาสตราจารย์ (เกียรติคุณ) นายแพทย์เกษม วัฒนชัย องคมนตรี
-พารณ อิศรเสนา ณ อยุธยา
-ดร.มารวย ผดุงสิทธิ์
-มีชัย วีระไวทยะ
-ธนาชัย ธีรพัฒนวงศ์
-สุทธิชัย หยุ่น
-หม่อมหลวงนรานุกูล ชุมพล
-ธนะชัย สันติชัยกูล