มีชาวบ้านรุ่นเก่าๆ รู้เรื่องพวกนี้อยู่มากทีเดียว เมื่อวานก่อน ผมได้กลับบ้าน และช่วงหนึ่งก็ได้นั่งคุยกันเรื่องนี้ เลยได้รายละเอียดเพิ่มขึ้นอีก ขอรวบรวมไว้เผื่อจะมีคนมาต่อเติมให้ หรืออาจจะนำเอาไปเป็นต้นเรื่อง ไปคุยและสานความรู้กลับคืนไว้กับชุมชน ที่มีวิถีคิดและวิถีชีวิตชุมชนแบบนี้อยู่
- การไหว้จุมมะลา เป็นการสร้างชุมชนและความผูกพันของญาติพี่น้องด้วย ในกิจกรรมรำจุมมะลา ชาวบ้านเล่าว่า จะมีการทำเครื่องหมายของสมาชิก ในครอบครัวหนึ่งๆ ไปวางไว้เบื้องหน้าศาลจุมมะลาและในวันที่ชาวบ้านไปรวมตัวกันเพื่อรำจุมมะลา
- สัญลักษณ์แทนทุกคนทำด้วยหุ่นหญ้าคา ครอบครัวหนึ่งๆ มีสมาชิกกี่คน ก็จะทำหุ่นหญ้าคาให้ครบทุกคน
- หญ้าคาเป็นหญ้าที่มีคุณแก่เกษตรกร หญ้าคาเป็นหญ้าที่เป็นทั้งวัชรพืชและมีคุณแก่ชาวบ้าน เป็นหญ้าที่ชาวนากลัว เพราะสร้างความเหนื่อยยากต่อการทำไร่ทำนา อีกทั้งทำให้ผลผลิตออกมาไม่ดี ขณะเดียวกัน ชาวบ้านก็ใช้ทำบ้านเรือน ทั้งมุงหลังคา ฝาบ้าน ในงานประเพณีและพิธีกรรมที่มีความศักดิ์สิทธิ์ ก็มักจะใช้หญ้าคาเป็นส่วนประกอบด้วย เช่น เป็นที่จุ่มพรมน้ำมนต์