สวัสดีอีกครั้งครับอาจารย์
น่าจะเป็นเรื่องยากพอสมควรนะครับ กับการที่จะให้ชุมชนที่ไม่เคยรวมกลุ่มกัน กลับมารวมกลุ่มกันอีกครับ ผมเชื่อว่าชุมชนต่างๆ แม้แต่ในเมืองก็เคยรวมกลุ่มกันเหนียวแน่นกว่าในปัจจุบัน แต่ด้วยสภาพสังคมและเศรษฐกิจทุกวันนี้บีบให้สังคมอ่อนแอลง บีบให้ความฝันและทางเลือกของคนมีน้อยลง (คนชั้นกลางเหลือความฝันแค่รถ บ้าน เครื่องเสียง โฮมเทียร์เตอร์) มันก็ทำให้เกิดการแก่งแย่งชิงดีกัน ยากที่จะกลับมามีผลประโยชน์ร่วมกัน
ผมสงสัยว่ากระบวนการสร้างกรรมสิทธิ์เชิงซ้อนที่อาจารย์พูดถึงเกิดขึ้นเองหรือเปล่าครับ? หรือว่าต้องอาศัยความร่วมมือจากนักวิชาการหรือข้าราชการในพื้นที่ ผมยังนึกไปถึงเรื่องโครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ หรือโครงการรวมกลุ่มแม่บ้านต่างๆ นั้นเกิดขึ้นได้อย่างไร แล้วยั่งยืนไหม?
หันกลับมามองข้างในเมือง ในวิชาชีพเอง ผมก็สงสัยว่าจะสร้างการรวมกลุ่มกันได้อย่างไร เช่นจะให้นักวิชาการมาร่วมมือ สนใจ ต่อยอดกันอย่างไร ถ้ากลุ่มนักวิชาการเข้มแข็งก็สามารถเป็นกำลังสำคัญในการต่อรองกับรัฐได้ ไม่ว่าจะในเรื่องผลงานการวิจัย หรือเรื่องการกำหนดนโยบาย เสียงนักวิชาการเดี๋ยวนี้ดังแค่ไหนผมก็ไม่ทราบเหมือนกันนะครับ
ขอบพระคุณครับ