นักเศรษฐศาสตร์จะอาศัยเงินเป็นตัวตั้งในการคิด ส่วนนักสังคมศาสตร์จะอาศัยวิถีชีวิตที่สงบสุขเป็นตัวตั้ง ขึ้นอยู่กับว่า เราจะใช้อะไรเป็นตัวตั้งในหลักคิดของเรา เพราะหลักคิดคือเป้าหมายชีวิต ถ้าเราใช้เงินเป็นตัวตั้งนั่นแสดงว่า เราเริ่มเอนเอียงสู่วิถีทุนนิยม แต่ถ้าเราใช้วิถีชีวิตที่สงบสุข นั่นคือเรามุ่งสู่คำว่าสังคมนิยม ที่ยึดชีวิตจิตใจเป็นสรณะ ถามว่าถ้าจะยึดด้านใดด้านหนึ่งได้ไหม ต้องถามกลับไปว่า "แล้วคุณใช้ชีวิตอย่างไรละ"
ชีวิตผู้คนที่บ้านผมในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ในอดีตเงินแทบจับจ่ายใช้สอยไม่ได้ มีคำพูดติดตลกว่า "แบ็งค์ร้อยกั้นข้าว" นั่นหมายถึงถ้าคุณถือแบ็งค์ร้อยไปหาซื้อของบนดอย ชาวบ้านจะปฏิเสธในการขายของ เพราะ เขาไม่รู้จักแบ็งค์ร้อย เขาไม่เห็นคุณค่าแบ็งค์ร้อย เขาไม่มีเงินทอน แต่ถ้าคุณนำยาสูบที่ติดไม้ติดมือไปแลกกับไก่ 1 ตัว ชาวบ้านจะยินดีตอบสนองให้กับคุณทันที
วิถีชีวิตอย่างนี้เรียกว่าวิถีชีวิตที่สงบสุข ที่ยึดชีวิตเป็นตัวตั้ง ไม่ได้ยึดเงินเป็นตัวตั้ง ผมอยากย้อนยุคกลับไปสมัยเป็นครูใหญ่อยู่บนดอยเมื่อ 20 กว่าปีที่ผ่านมา มันเป็นเช่นนั้นจริงๆ แต่เชื่อไหมปัจจุบัน ชาวเขาต้องวิ่งหนีเข้าป่าเพื่อหลบเจ้าหนี้จากธนาคารต่างๆที่ตามไปทวงหนี้ ที่เรียกว่า พวกเสื้อแดงนั่นแหละ
อาจารย์เก