สวัสดีครับ ... อาจารย์ยูมิครับ  ผมขอเติมอีกนิดครับ  อดีต ผู้แสดงมโนราห์ มี สองกลุ่มใหญ่ คือ ที่เป็นผู้สืบทอด(ครูหมอโนรา และโนราโรงครู) และกลุ่มศิลปินใจรัก  (มักเป็นชาวนากันเป็นส่วนใหญ่ ปัจจุบันหลายท่านเป็นข้าราชการครูเกษียณแล้ว) ......เราคงต้องมาถาม บุคคล 2 กลุ่มนี้เป็นหลักครับว่า ทำอย่างไร? เพื่อการอนุรักษ์ และสืบทอด เพราะโดยครูหมอโนรา และโนราโรงครู (เพื่อสืบต่อ ยังคงเห็นแถว ๆ เขาพังไกร หรือระโนด หัวไทร ที่เป็นแหล่งวัฒนธรรมใหญ่) แต่อีกกลุ่มของศิลปินมโนราห์ กลับไปตอบสนองการแก้บน ซึ่งชาวบ้านต้องซื้อแพง การมีมโนราห์ เพื่อรำแก้บนอย่างเดียวคงไม่พอที่จะคงไว้ซึ่งศิลปวัฒนธรรมแขนงนี้ได้.......คงต้องฝาก อาจารย์ และคณะของสถาบันทักษิณคดี คิดต่อเพื่อการอนุรักษ์ต่อไปครับ