Value นั้น ไม่ได้เกิดแบบ linear equation ครับ และสมการ n-dimension ที่ืทำให้เกิด value นั้น ซับซ้อน จนกระทั่งที่เราคิดว่าเรา "เห็น" เพื่อนได้อะไรบา้งนั้น ที่จริงเราด่วนสรุปจากสิ่งที่เราสัมผัสได้แค่ประมาณ เศษเสี้ยวหนึ่ง ของชีวิตเพื่อนเราเท่านั้นเอง
การด่วนสรุปนั้นเป็น judgmental attitude ที่จะมีผลต่อ "ตัวเราเอง" มากที่สุด เพื่อนเขาไม่ทราบหรอกครับว่าเราได้ judge อะไรเขาไปบ้าง แต่เมล็ดแห่งการตัดสินนั้น เพาะอยู่ในใจของเราเอง
สิ่งที่เรากำลังทำ หรือสิ่งที่ผมเสนอให้พวกเราลองทำ ก็คือ ลองอยู่กับตัวเองให้ดีๆอย่างเพียงพอ สะท้อนตนเอง ไม่ต้องไปพะวงกับการสร้างสมการชีวิตของคนอื่น หรือตีโจทย์ให้คนอื่นมากเกินไป และประเภทการ ranking หรือ เปรียบเทียบ ใครดีกว่า เลวกว่า นั้น ผมคิดว่าเป็นกับดักอันตื้นเขิน แต่แม้บัณฑิต หรือว่าที่บัณฑิต ก็ยังเดินอย่างสมัครใจลงไป
เสียงที่ผมคิดว่าเราควรจะฟังมากที่สุด ก็คือเสียงสะท้อน จากภายในตนเอง ฟังอย่างตั้งใจ ฟังว่ามันรู้สึกอย่างไร เวลามีอะไรมากระทบ ส่วนคนอื่น เขาเผชิญกรรมอะไรบ้าง เราสังเกต แต่อย่าไปตัดสินเลย คนที่เราเห็นว่าเอาแต่อ่านหนังสือ อาจจะเลี้ยงดูหมาจรจัดที่หอ มีความสุข มีสมาธิกับการให้ทาน ณ ที่อื่นๆ ที่เรามองไม่เห็น ซึ่งก็แปลว่าเราไม่ควรจะสรุป หรือสงสัย ว่าเอ... เจ้าหมอนี่ มันจะเพาะพันธุ๋เมตตากรุณา มาจากไหนหว่า? ในเมือ่เรา "เห็นมันมาโดยตลอด" ว่าไม่น่าจะมีเลย นั่นคือเรา "download" อคติของเราต่อเพื่อน มาตัดสินไปเรียบร้อยแล้ว นั่นเอง