อาจารย์พูดเรื่องนี้ น่าสนใจนะครับ เพราะว่าเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นทุกที่ ทุกชาติ ภาษา

มันเป็นเรื่องของความสบาย ความสะดวก ผมว่าคนเราชอบสบาย อะไรง่าย และเร็วก็คือดี อย่างทุกวันนี้ เราก็ชื่นชมคนที่รวยเร็ว รวยลัด จะโกงนิดหน่อย (หรือโกงมาก) ก็ไม่ว่ากัน เพราะว่ารวย ก็มีหน้ามีตาในสังคมได้

ผมรู้สึกคล้ายๆ กับครูบา นะครับ ว่าคนที่คิดอะไรยากๆ ทำอะไรลำบากๆ นั้นมีน้อย และจะมีน้อยอย่างนี้ไปเรื่อยๆ ผมเคยอ่านที่ไหนไม่ทราบ (จำที่มาไม่ได้จริงๆ ครับ) เป็นบทความหนังสือพิมพ์ที่ไหนสักแห่ง เขาโยงทฤษฏีวิวัฒนาการกับสิ่งมีชีวิตว่า ในสังคมหรือเผ่าพันธุ์นั้น จะมีสมาชิกในกลุ่มเีพียงเล็กน้อยทำหน้าที่ ที่ลำบาก และดูเหมือนจะเสียเปรียบผู้อื่น เช่นคอยสอดส่องดูแลความเรียบร้อย คอยลาดตระเวณ ทำงานที่ยากเย็นแสนเข็ญ ถ้าดูกันในระดับปัจเจกแล้ว สมาชิกเหล่านี้ดูจะอยู่ได้ไม่นาน มีความเสี่ยงสูง และมีน้อย แต่เขาวิเคราะห์ ศึกษากันว่า กลุ่มสังคมหรืออารธรรมที่มีวิวัฒนาการยาวนานนั้น จะต้องมีคนประเภทนี้อยู่เสมอ ถ้าไม่มี ก็จะล่มสลายลงไป คือเอาทฤษฏีวิวัฒนาการมามองในระดับสังคมน่ะครับ ผมอ่านเรื่องนี้แล้วนึกถึงนิทานชาดกเรื่องพญาวานร และนึกถึงคนที่ทุ่มเททำอะไรที่คนส่วนใหญ่ไม่สนใจเอาเสียเลย แต่คนเหล่านี้ก็ยังทำต่อไป  ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม ผมสงสัยว่าคนอย่างนี้ บ่นบ้าง ท้อบ้าง แต่สุดท้ายแล้วก็ยังดันทุรังทำอยู่ อาจจะเป็นเพราะรหัสเหล่านี้มันฝังอยู่ในยีนส์แล้วกระมังครับ