สวัสดีครับพี่

ผมต้องขอขอบคุณมากครับที่พี่มาเยี่ยมบันทึก

ผมเคยทำงานวิชาการ งานวิจัยบนดอยเป็นนักวิจัยคนจนครับ มีความสุขมากในช่วงงานสนาม ตรงนั้นเองทำให้ผมได้เรียนรู้วิถีของผู้คนที่หลากหลาย ชีวิตสอนชีวิตครับ

จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นพื้นที่ที่มี องค์กรหลากหลายแบบ หลากสัญชาติ เข้าไปทำงานครับ อาจด้วยความหลากหลายของพื้นที่ตรงนั้น ด้วยปัญหาที่ท้าทายด้วย การพัฒนาเชิงประเด็นจึงมีเยอะครับมีทั้งคนพลัดถิ่น(diaspora) แรงงานต่างด้าว (guestworker)และ กลุ่มที่เราเรียกเขาว่า miginalized

แต่เท่าที่กระผมสังเกตดูนะครับ ว่า ไม่ค่อยบูรณาการดฃกันเท่าไหร่ แบบงบใครงบมันครับ องค์กรใดเข้าไปก็หาข้อมูลกันที เข้าไปใหม่อีกหนึ่งองค์กรก็หาข้อมูลกันใหม่ ชาวบ้านก็เบื่อครับ ปรากฏการณ์แบบนี้เยอะ...

ปัญหาอีกอย่างที่ผมอยากสะท้อนก็คือ การใช้เงินเข้าไป ในรูปแบบใดก็ดี ทำให้เกิดปัญหามากๆ ทำให้งานพัฒนาพักหลังๆมีเงื่อนไขมากขึ้น

การไม่จริงใจของการทำงานนี่ก็เห็นชัดครับ เรื่อง"คำมั่นสัญญา" นี่ ชาวบ้านจะจำมาก มีหลายๆครั้งที่คนนอกเข้าไปให้คำมั่นสัญญาเขา แต่ไม่ทำตามที่บอกไว้ ตรงนี้เองก็ทำให้ชาวบ้านสูญเสียความเชื่อมั่นมากเลยครับ

บ่นให้พี่ฟังเยอะเลย และนี่ก็เป็นปรากฏการณ์ที่ผลักให้คนชายขอบออกไปเป็นชายขอบมากขึ้น

ผมเชื่อใน การสร้างความศรัทธา (trust building) มมองว่างานชุมชนต้องใช้เวลามาก กว่าจะเห็นผล ดังนั้นหากใจร้อนก็ได้ผลที่ฉาบฉวยครับ เจ้าหน้าที่ของรัฐที่ไปอยู่แม่ฮ่องสอนเองก็อยู่เพื่อที่จะย้าย(ส่วนใหญ่) เลยครับ ตรงนี้เองก็เป็นช่องว่างหนึ่งของการพัฒนาชุมชนครับ

งานที่ผมทำเป็นงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นครับ ที่ไป empowerment ชุมชน สร้างนักวิจัยชาวบ้าน วิธีคิดในงานแบบนี้ก็เป็นการเรียนรู้ร่วมกัน ติดอาวุธเพื่อไปแก้ไขปัญหาของตัวเอง เพื่อความยั่งยืนของการแก้ปัญหาครับ

งานวิจัยแบบนี้องค์ความรู้ก็เป็นของชุมชน เราคุ้ยขึ้น เราเก็บไว้เพื่อเป็นข้อมูลในการทำงานต่อ แต่ที่บอกว่า"ขึ้นหิ้ง" ก็มีครับ ในงานวิจัยบางประเภท ที่ทำโดยคนนอก และอาจเป็นงานที่ไม่ได้อาศัยการมีส่วนร่วมเท่าไหร่ แต่งานแบบก็ดีครับ เราสามารถใช้อ้างอิงและต่อยอดได้

สรุปแล้ว งานชุมชนยังมีเสน่ห์ มีอะไรที่เราต้องคิด ต้องทำอีกมาก

ผมอยากให้นักวิชาการให้ความสนใจ ลุ่มลึกกับชุมชนมากๆครับผม

ขอบคุณครับผม

 - - - - - - - - - - - - - -

* * * ประเด็นการอพยพมาทำงานในเมือง อาชีพในเมืองของคนดอย ผมก็อยากเขียนครับผม ไว้มีโอกาสผมจะเขียนบันทึกเกี่ยวประเด็นนี้ครับ