บรรยายวิชา IPA 9504 ทฤษฎีองค์การและการจัดการทรัพยากรมนุษย์

โดย ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์

หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตร ดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ ภาคการศึกษาที่ 2 ปีการศึกษา 2559

เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2560

ณ ห้อง A319 อาคารสิรินธร วิทยาลัยนวัตกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์

ช่วงบ่าย ก่อนเบรค

HR Architecture แสดงให้เห็นว่า การพัฒนาทุนมนุษย์ให้สำเร็จต้องลงทุนก่อนในด้านการศึกษา สุขภาพ โภชนาการและครอบครัว แล้วจะได้คนที่คิดเป็นวิเคราะห์เป็น มีจิตสาธารณะแล้วไปทำงานภาคต่างๆ

ทฤษฎีทุนมนุษย์ต้องมองแมคโครไปหาไมโคร

Thailand 4.0 ปัญหาเพราะคุณภาพทุนมนุษย์อ่อน

ต้องมีการปลูกอย่างต่อเนื่องคือ Life-long learning

ประเทศไทยเป็นสังคมสูงอายุ ต้องหาความรู้อย่างต่อเนื่อง

มีปัจจัยภายนอกต่างๆมากระทบทุนมนุษย์ เหตุการณ์ในโลกมีผลกระทบเรื่องคนมาก

ประเด็นสำคัญในการพัฒนาและบริหารทุนมนุษย์

1.ปลูก พัฒนาคน

2.เก็บเกี่ยว บริหารคน

3.Execution เอาชนะอุปสรรค

+ Macro – Micro คือ ดูสภาพแวดล้อมภายนอกทั้งที่เป็นอุปสรรคและโอกาส

ตอนนี้โครงสร้างประชากรเป็นอุปสรรค คนแก่มาก มีแรงงานต่างด้าว

ระนอง มีพม่ามาก ในอนาคต พม่าอาจมีบทบาทมากขึ้น

Donald Trump ยังเป็นห่วงแรงงานอพยพ

วิธีการเรียน

4L’s

Learning Methodology มีวิธีการเรียนรู้ที่ดี

Learning Environment สร้างบรรยากาศในการเรียนรู้

Learning Opportunities สร้าง/เกิดโอกาสจากการเรียนรู้

Learning Communities สร้าง/เกิดชุมชนแห่งการเรียนรู้

2R’s

Reality - มองความจริง

Relevance - ตรงประเด็น

2I’s

Inspiration – จุดประกาย

Imagination - สร้างแรงบันดาลใจ

3V’s

Value Added สร้างมูลค่าเพิ่ม

Value Creation สร้างคุณค่าใหม่

Value Diversity สร้างคุณค่าจากความหลากหลาย

Value Creation ต้องมีคุณธรรม จริยธรรมกำกับด้วย

3L’s

Learning from pain เรียนรู้จากความเจ็บปวด

Learning from experiences เรียนรู้จากประสบการณ์

Learning from listening เรียนรู้จากการรับฟัง

C & E

Connecting

Engaging

C – U – V

Copy

Understanding

Value Creation/Value added

3 ต ต่อเนื่อง ต่อเนื่อง ต่อเนื่อง

3 ต(ใหม่) แตกต่าง ติดตาม ต่อเนื่อง

Learn – Share – Care

ทฤษฎี HRDS

Happiness

Respect

Dignity

Sustainability

ทรัพยากรมนุษย์ยุคใหม่มองทุกอย่างเป็นยุทธศาสตร์ การลงทุน คำนึงถึงความเปลี่ยนแปลง ก็จะมีมูลค่าเพิ่ม

สิ่งที่น่าสงสัยเกี่ยวกับหนังสือ 8K’s+5K’s

1.มีชื่ออาจารย์และผู้เรียบเรียง

2.ทุนตัวใหญ่

เฉลย Capital ใช้ K เพราะเป็นภาษาเยอรมัน

ทุนคือสิ่งที่ต้องเสียแล้วถึงได้ คือจะไม่ได้มาง่าย ๆ หรือที่เราเรียกว่า Investment คือ ต้องลงทุนก่อน และหวัง

ว่าผลตอบแทนจะคุ้มกับที่ลงทุนไป

ทุนมนุษย์ต่างจากทุนอื่นเพราะควบคุมลำบาก ทำนายยาก ไม่สนใจเรื่องคนเพราะคิดว่าเป็นปัญหา

ต้องศึกษาเซลล์ของมนุษย์อย่างแท้จริง

ทุนมนุษย์จำเป็นสำหรับปัจจัยอื่นๆ เช่น ภาคเกษตรต้องมี Smart farmer มีจริยธรรม ไม่ใช้สารเคมี ต้องจับมือกับปัจจัยการผลิตอื่นเสมอ

Adam Smith ริเริ่มทุนมนุษย์ สงสัยว่า ค่าจ้างของแรงงาน 2 คน ไม่เท่ากัน และก็ถามว่าทำไม? ส่วนหนึ่งก็มาจากบุคคลหนึ่งอาจจะมีความรู้ ทักษะมากกว่าอีกคนหนึ่ง คนหนึ่งมีทุนมนุษย์มากกว่าอีกคนหนึ่ง

Prof. Gary Becker ได้วิเคราะห์ว่า ถ้าแรงงานมีการลงทุนด้านการศึกษาไม่เท่ากัน แค่วัดจากปีที่เรียนก็พอว่ารายได้ก็ไม่เท่ากัน จึงเป็นการค้นพบว่า การศึกษา คือ การลงทุนที่สำคัญของทุนมนุษย์ ใครมีการศึกษามากกว่าคนนั้นก็จะมีรายได้มากกว่า หรือมีทุนมนุษย์มากกว่า

ปัจจุบันปี 2556 การวิเคราะห์ทุนมนุษย์ก็ได้เปลี่ยนไปมาก ซึ่งก็คือประเด็นที่เราจะพูดกันในวันนี้

Hypothesis แรกก็คือ ปริมาณหรือการมองการศึกษาแบบเป็นทางการว่าจบอะไร ปริญญาตรีต้องดีกว่า ม.6 ก็ยังสำคัญอยู่ แต่จะสำคัญน้อยลง เพราะพบว่าคนเรียนน้อยก็อาจจะมีคุณภาพดีเท่ากับหรือมากกว่าคนเรียนมากก็ได้หรือที่มีคำว่า“ปัญญาอาจจะไม่ใช่ปริญญา” บุคคลที่เป็นตัวอย่างในเรื่องนี้คือ “Bill Gates”

ทุนมนุษย์เป็นทุนแม่ ทุนอื่นๆใน 8K’s เป็นลูก

8K’s เน้นคุณภาพมากกว่าปริมาณ

ทุนแห่งความสุขสำคัญ ต้องมี Happy at Work มีความพึงพอใจในการทำงานแม้ที่ทำงานจะรกหรือไม่น่าอยู่ก็ตามต้องถามตนเองว่าชอบงานที่ตนเองทำหรือไม่ถ้าชอบก็จะใส่ความบ้าคลั่งงานโดยไม่คิดว่าเป็นภาระของตน

ต้องมีเครือข่ายมากขึ้น เวลาทำอะไรต้องคิดว่าระยะสั้นไม่ทำลายระยะยาว เช่น ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม

ปัจจุบันเป็น Internet of Things มี Artificial Intelligence

8K’s มาก่อน 5K’s จริยธรรมมาก่อนนวัตกรรม 5K’s เป็น Thailand 4.0 ถ้ามี 5K’s แต่ขาด 8K’s ก็ไม่รอด

อาจารย์พิชญ์ภูรี จันทรกมล

ดร.จีระเริ่มจากภาพใหญ่ HR Architecture นำไปปรับใช้ได้ ทั่วโลกใช้เหมือนกันหมด

ทุนมนุษย์มาจากจำนวนปีที่เรียน แต่ยังไม่พอ

P. Schultz จาก University of Chicago ก็ทำวิจัยใช้หลักของ Becker พบว่า ชาวนาในสหรัฐ ถ้าคนไหนมีความรู้หรือปัญญามาก ผลผลิตของสินค้าเกษตรหรือ Labor Productivity ของเขาก็เพิ่มขึ้น

คิดเป็น วิเคราะห์เป็น คิดแบบวิทยาศาสตร์ คิดแบบ Creativity Innovation สังคมการเรียนรู้ จิตสาธารณะก็คือ 8K’s และ 5K’s

แล้วเข้าสู่การทำงานและพบกับปัจจัยภายนอกต่างๆที่เป็นอุปสรรค ต้องก้าวข้ามเพื่อไปสู่ความยั่งยืนสะท้อนต่อไปเรื่อยๆเหมือนคนเล่นเปียโนดี

ดร.จีระบอกว่า วิธีการเรียนที่กระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้ สอนให้นักเรียนมีอิสระในการคิด

บิล เกตส์เรียนไม่จบแต่เป็นมหาเศรษฐีเป็นกรณีศึกษาพิสูจน์ว่า คนเรียนน้อยก็อาจจะมีคุณภาพดีเท่ากับหรือมากกว่าคนเรียนมากก็ได้

8K’s เป็นพื้นฐานการพัฒนาทุนมนุษย์ ทุกคนต้องผ่านระบบการศึกษา ต้องมีทุนทางปัญญา คิดเป็น วิเคราะห์เป็นไปสู่เรื่องใหม่ๆ เก่งแล้วต้องดี คิดเป็นวิเคราะห์เป็นจะเข้าใจว่าอะไรถูกต้องตามหลักคุณธรรม

Happy at Work สำคัญ ทำงานที่ไหนก็ได้ เป็นเกษตรกรปลุกแล้วไปขายที่ไหนก็ได้

ทุนทางสังคมคือโครงสร้างทางสังคมที่ช่วยเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและสังคม อาจจะร่วมมือกับคนอื่นๆที่มีความเก่งในเรื่องที่เราขาด มี network ทำให้ทำงานง่าย จับมือกันเป็นทีม แบ่งปันผลประโยชน์จะทำให้ทำงานง่ายขึ้น

Thailand 4.0 ต้องใช้ดิจิตอล ต้องไปจับมือกับคนที่ทำเป็น

ทุนทางทักษะและทัศนคติจะนำไปสู่นวัตกรรม

8K’s ช่วยให้อยู่ในโลกปัจจุบันได้ แต่ถ้าไปสู้ในโลกในอนาคตต้องมี 5K’s ต้องมีความรู้ใหม่ มีนวัตกรรม มีทุนทางอารมณ์ดีทำให้คนชนะ

ทุนทางวัฒนธรรม Thainess เป็นจุดแข็งที่ดึงดูดคนมาเที่ยว

การปลูกคือ 8K’s และ 5K’s

ต้องนำกลับมาใช้

คำถามจากนักศึกษา

มีการวัดจริยธรรมอย่างไร

คำตอบ

ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์

อาจจะวัดจากตัวอย่างคน แต่ต้องวัดจากคนอื่น

อาจารย์พิชญ์ภูรี จันทรกมล

ต้องมีมาตรฐานในการชี้วัด จริยธรรมเป็นการกระทำออกมา ก็วัดได้ มีคุณธรรมก็กำกับให้เกิดจริยธรรม

การทำงานต้องเป็นมืออาชีพมีมาตรฐาน

Learn-share-care ช่วยให้แสดงความคิดเห็น

2R’s นำความจริงมาเป็นตัวตั้งทำให้สำเร็จเร็ว

3L’s ทำให้เรียนรู้ได้ดี

คำถาม

ถ้าไม่ใช่ระบอบประชาธิปไตยจะไปสู่ความยั่งยืนได้ไหม

คำตอบ

ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์

ทุนมนุษย์ดีช่วยให้บริหารจัดการได้ดี

อาจารย์พิชญ์ภูรี จันทรกมล

ประชาธิปไตยเป็นวาทกรรม ประชาธิปไตยมีหลายแบบ

คุณจักรกฤช เปี่ยมแสงจันทร์

วัฒนธรรมที่ดี การปฏิบัติตามกฎหมายก็คือจริยธรรม

เวลาวางระบบ ต้องเก็บข้อมูลดึงคนเข้ามา คนมีความหลากหลายมาก

การแก้ปัญหาบ้านเมือง ควรสร้าง Moral System

ทุกคนต้องช่วยกันแล้วบ้านเมืองจะเดินไปได้

นวัตกรรมมีความใหม่ในตัวเอง

นวัตกรรมมา 4 แบบ

1. Radical Innovation ใหม่มาก เปลี่ยนเทคโนโลยี

2. Modular Innovation นำของใหม่มาต่อ

3. Incremental Innovation มีเสริมเข้ามา

4. Architectural Innovation

นวัตกรรมมี 3 ประเภท

1.Product

2.Service

3.Process

ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์

ต้องมี Social innovation ทำให้สังคมดีขึ้น พัฒนาชุมชน

คุณจักรกฤช เปี่ยมแสงจันทร์

การประดิษฐ์ก่อให้เกิดประโยชน์ก็เป็นนวัตกรรม

การทำนวัตกรรมมาจาก Product life cycle ต้องทำ S-curve

บุคลากรมีส่วนสำคัญในการสร้างนวัตกรรมคือ คน เก่ง ดีและมีประโยชน์ต่อองค์กรด้วย