วันที่ 28 มกราคม 2559

เรียนรู้บริบทในพื้นที่และกรณีศึกษาที่น่าสนใจของชุมชนบ้านสายยาว

บรรยายโดย นายวชิรพงศ์ ยืนสุข
ผู้อำนวยการศูนย์การเรียนรู้ชุมชนบ้านสายยาว

ชุมชนสายยาว ก็มี บ้านหมู่ที่ 8 บ้านเสม็ดราษฎร์ หมู่ที่ 7 บ้านสำราญราษฎร์ หมู่ที่ 16 บ้านโนนสำราญ หมู่ที่ 10 บ้านหนองเครือ (เป็นสถานที่ที่นั่งฟังบรรยายสรุป) หมู่ที่ 3 บ้านโนนศิลา รวมเป็นชุมชนสายยาว ถือเป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวที่ยาวที่สุดในโลกมีระยะทางรวม 3 กิโลเมตร

วิสัยทัศน์ของชุมชนสายยาว “เป็นสังคมแห่งสันติสุข พัฒนาทุกภารกิจโดยหลักบูรณาการ สืบสานวัฒนธรรมของชาติ ส่งเสริมศาสตร์เทคโนโลยี สนับสนุนเกษตรอินทรีย์เพื่อการผลิต วิสาหกิจชุมชนสู่หนึ่งชุมชนหนึ่งผลิตภัณฑ์”

ศักยภาพของชุมชน เป็นศูนย์เรียนรู้ มีฐานเรียนรู้ต่างๆ ซึ่งเกิดจากการรวมกลุ่มของประชาชนแล้วมาจัดเป็นวิสาหกิจชุมชน

ชุมชนสายยาวมีประชากร 1,300 คน ประชากรอพยพมาจากสุรินทร์และศรีสะเกษ เป็นชนเผ่าไทยอีสาน ใช้ภาษาลาวเป็นภาษาพื้นบ้าน ถ้าเป็นหมู่บ้านที่อยู่ถัดออกไปจะใช้ภาษาเขมร ภาษาไทยโคราช

อาชีพคือ ทำนา และปลูกอ้อย ตอนนี้มีโรงเรียนเกษตรอินทรีย์ ทำงานเพื่อส่งโรงงาน จำหน่ายและเพื่อแปรรูปไว้สำหรับครัวเรือน

การแต่งกาย เป็นเสื้อพื้นบ้านสีแดงซึ่งชาวบ้านทอเองและแปรรูปเอง ใช้สวมใส่ทุกงาน

มีการปลูกไม้ประดับและไม้ประแดะคือพืชที่กินได้ นำไปใช้สอยในด้านต่างๆได้

แรงงานทำงานด้านเกษตร หมุนเวียนตามฤดูกาลของพืชแต่ละชนิด จึงไม่มีโอกาสได้ไปทำงานที่อื่น

การประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียง

ฐานบัญชีครัวเรือน มีครูอาสาเข้ามาสอน วัตถุประสงค์คือสำรวจตัวเอง บันทึกรายรับรายจ่ายแล้วนำมาวิเคราะห์ แก้ปัญหาเศรษฐกิจในหมู่บ้าน เป็นการลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ บริหารทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชน

ฐานน้ำยาอเนกประสงค์ เป็นการลดรายข่ายเพิ่มรายได้จากการทำน้ำยาล้างจานและซักผ้า

ฐานเตาถ่าน พลังงานทดแทน พลังงานนับวันใช้แล้วจะหมดไป พลังงานที่นำมาทดแทนได้คือพลังงานสีเขียว ทำให้มีการปลูกป่า และเกิดธนาคารต้นไม้

ฐานทำปุ๋ยหมักชีวภาพ ทำเรื่องเกษตรอินทรีย์ ก็กลายมาเป็นโรงเรียนเกษตรอินทรีย์ และธนาคารปุ๋ย

ทุกปี ชุมชนสายยาวจะทูลเกล้าฯ ถวายข้าวต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ปีนี้ ถวาย 1 ตัน มีการแปรรูปเป็นข้าวสารส่งให้ผู้ประสบภัยด้วย

ฐานทำกระถาง ลงทุนไม่มาก มียอดสั่งซื้อตลอด ทำให้ชาวบ้านอยู่ได้สบาย

ฐานไม้ดัด ทำไม้ดัดและไม้แคระเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่ม

การจำหน่ายสินค้าเป็นการสร้างรายได้

ในกระบวนการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม มีกระบวนการ การเตรียมเนื้อที่ ปลูกหม่อน เลี้ยงไหม สาวไหม ทอเป็นผืน ทำเป็นผลิตภัณฑ์

ฐานบ้านอาสา โฮมสเตย์ มีชาวบ้านเข้ามาศึกษาเรียนรู้ จึงให้ชาวบ้านที่มีความพร้อมเปิดเป็นโฮมสเตย์คือมีบ้าน หารือกับข้าวของบ้านและได้รับการอนุญาต บ้านดังกล่าวก็ต้องยอมรับกฎของกลุ่มได้ ต้องใช้ 5 ส. (สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย)

เรื่องอาหารการกิน ก็นำสิ่งที่ปลูกมาแปรรูป

ในการต้อนรับ ชาวบ้านที่มาตั้งแถวยกมือไหว้ได้คนละ 10 บาท