สรุปการบรรยายโดยทีมงานวิชาการ Chira Academy

การศึกษาดูงาน ณ ไร่บุญรอด (สิงห์ปาร์ค) จังหวัดเชียงราย

วันที่ 12 ธันวาคม 2557

ช่วงบรรยายนำชมพื้นที่

ไร่บุญรอดหรือสิงห์ปาร์คเชียงรายเดิมมีชื่อว่า ไร่บุญรอดแม่กรณ์ ตั้งอยู่ริมถนนสายเด่นห้า-ดงมะดะ อำเภอเมือง ห่างจากเขตชุมชนเมืองเชียงราย ประมาณ 9 กิโลเมตร สิงห์ปาร์คเชียงรายมีพื้นที่มากกว่า 8,000 ไร่ ครอบคลุม 4 ตำบล ได้แก่ ทิศเหนือติดกับตำบลดอยฮางทิศตะวันออกติดกับตำบลรอบเวียงและตำบลป่าอ้อดอนชัย ทิศใต้และทิศตะวันตกติดกับตำบลแม่กรณ์ พื้นที่ดังกล่าวตั้งอยู่ที่ละติจูด 19 องศา 50 ลิปดาเหนือ และเส้นลองติจูด 99 องศา 44 ลิปดาตะวันออก ความสูงของพื้นที่เฉลี่ย 450 เมตร เหนือจากระดับน้ำทะเล สภาพอากาศในฤดูหนาว อากาศค่อนข้างเย็นสบาย อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย 19.1 องศาเซลเซียส ส่วนในฤดูร้อนจะมีอากาศร้อนแห้ง อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย 30.9 องศาเซลเซียส ฤดูฝน ปกติจะมีฝนตกในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนกันยายน ปริมาณน้ำฝนโดยเฉลี่ย 1,556 มิลลิเมตรต่อปี ความชื้นสัมพัทธ์สูงสุดเฉลี่ย 95% ต่ำสุดเฉลี่ย 52%สภาพของพื้นที่โดยทั่ว ๆ ไปของสิงห์ปาร์คเชียงรายเป็นพื้นที่ลาด-เนินเขาสลับด้วยภูเขาเล็ก ๆ พื้นที่มีความลาดเทปานกลาง

กิจการต่างๆในสิงห์ปาร์คเชียงรายเปิดดำเนินการเมื่อวันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2526 โดยการริเริ่มของคุณปิยะ ภิรมย์ภักดี ซึ่งปัจจุบันได้ใช้เป็นพื้นที่เกษตรกรรมเพาะปลูกพืชหลากหลายชนิด เช่น ชาอู่หลงสายพันธุ์จินซวน (Jin Xuan)หรือที่คนไทยรู้จักในชื่อ ชาอู่หลงเบอร์ 12 เป็นชาสายพันธุ์ไต้หวัน ปลูกบนพื้นที่กว่า 600 ไร่ จำนวนกว่า 761,000 ต้นแบ่งเป็น 3 โครงการ โครงการละ 200 ไร่เริ่มปลูกตั้งแต่ปีพ.ศ. 2548-2550ปลูกเป็นขั้นบันไดสลับขึ้นไป มีทุ่งดอกคอสมอสหรือดอกดาวกระจายสีชมพูมาจากญี่ปุ่น มาพร้อมกับรถม้าจังหวัดลำปางบรรทุกฟักทองยักษ์มาเต็มคัน

มีพื้นที่ปลูกยางพารากว่า 2,700 ไร่พุทราพันธุ์ซื่อหมี่ กว่า 90 ไร่แบ่งเป็น 2 โครงการ โครงการแรก 50 ไร่ โครงการที่สอง 40 ไร่ พุทราพันธุ์ซื่อหมี่ตอนนี้เจริญเติบโตและออกผลผลิต ลูกโตที่สุดมีขนาดเท่าลูกเทนนิส 4-5 ลูกสามารถชั่งได้ 1 กิโลกรัม มีจัดจำหน่ายที่ร้านค้าด้านหน้าเริ่มต้นกิโลกรัมละ 40 บาท พุทราพันธุ์ซื่อหมี่มีจุดเด่นคือรสชาติหวานกลมกล่อม อร่อย มีกลิ่นหอม

มะเฟืองยักษ์หวาน มัลเบอร์รี่ สตรอเบอร์รี่ และผักสดนานาชนิดความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่เหล่านี้ประกอบด้วยแหล่งน้ำธรรมชาติจำนวนกว่า 50 แห่ง ขนาดแหล่งน้ำที่ใหญ่ที่สุด 150 ไร่ สามารถใช้ในกิจกรรมการเกษตรได้ตลอดทั้งปี

สิงห์ปาร์คเชียงรายมีการทำการเกษตรแบบผสมผสานอินทรีย์และเคมี โดยใช้ปุ๋ยอินทรีย์บำรุงดินและใช้น้ำส้มควันไม้ซึ่งเป็นสารสกัดจากการเผาถ่านผสมน้ำส้มเพื่อป้องกันศัตรูพืช หากมีความจำเป็นที่ต้องใช้สารเคมีบางครั้งที่มีศัตรูพืชเข้าทำลายต้นพืช เช่น เพลี้ยไฟ ไรแดง เพลี้ยอ่อน จะเลือกใช้สารเคมีที่มีฤทธิ์ตกค้างไม่เกิน 3 วัน มีการเก็บสุ่มตัวอย่างก่อนเก็บเกี่ยวผลผลิตตรวจสอบสารเคมีตกค้างในห้องแล็บจนกว่าจะมั่นใจได้ว่า ไม่มีสารเคมีใดๆตกค้างหลงเหลืออยู่

สิงห์ปาร์คเชียงรายมีพื้นที่ทางการเกษตรได้แก่สวนพุทรา สตรอเบอร์รี่ สวนยางพารา ตลอดจนชื่นชมทัศนียภาพของไร่ชาบนเนินเขาอันสวยงามกับแปลงไม้ดอกสวยงามนานาพันธุ์ เช่น ทุ่งดอกทานตะวันชื่อสายพันธุ์โอลิซัน ก้านเล็กดอกใหญ่ บานสะพรั่งเหลืออร่ามเต็มพื้นที่ มีข้าวมอลต์ กำลังหว่านมเล็ดและเจริญเติบโตขึ้นมาประมาณ 2-3 เดือน

บรรยายสรุปโดยผู้ดูแลไร่ชาอู่หลง

สิงห์ปาร์คเชียงรายเลือกปลูกชาอู่หลงเบอร์ 12เพราะเหมาะสมสำหรับพื้นที่สูง 450 เมตรจากระดับน้ำทะเล ถ้าเป็นชาอู่หลงเบอร์ 17 ก็ต้องไปปลูกบนดอยอ่างขาง ในสิงห์ปาร์คเชียงราย ชาอู่หลงเบอร์ 12 จำนวน 1 ไร่มี 1,000 กว่าต้น ใช้แรงงานคนเก็บใบชา ตอนนี้ใช้เครื่องจักรตัดเพื่อนำไปทำชาเส้น ต้องรอให้ต้นชามีอายุ 9 ปีก่อน จึงจะตัดได้ ฤดูหนาวใบชาจะมีรสชาติอร่อย ชาถือเป็นไม้ยืนต้นตัดและเก็บใบชาไปเรื่อยๆอยู่ได้พันปี ตัดใบชาแล้วก็นำไปส่งโรงงานของสิงห์ บางทีก็ส่งให้อิชิตันด้วย ถ้าทำเป็นชาเม็ดต้องใช้คนเก็บ ต้องผ่านกรรมวิธีคั่ว อบ ทำเม็ด ถ้าใช้เครื่องตัด จะเป็นชาเส้นที่ราคาถูกกว่า เวลาที่เหมาะสมในการเก็บชาคือ 10.00 น. เพื่อให้ชาคายน้ำก่อน ไร่ชาโครงการ 3 เป็นไร่ชาอินทรีย์ ราคาสูงกว่าและรสชาติดีกว่า ในการชงชา ต้องใช้น้ำร้อน 200 องศาเซลเซียสชงชา จะทำให้เซลล์แตกตัวเร็ว ถ้าใช้น้ำร้อน 100 องศาเซลเซียส ต้องรอนานขึ้น ถ้าแช่ชาไว้นาน จะทำให้ท้องผูก ควรจะชงไว้ 3-4 นาทีแล้วนำชาขึ้นมา ชาเม็ดชงได้ 3-4 น้ำ ชาถุงชงได้ 2 น้ำ พนักงานเป็นคนในพื้นที่ คนเก็บชาเป็นชาวเขา เช่น อาข่า มีชาวพม่าด้วย

ช่วงบรรยายนำชมพื้นที่ (ต่อ)

ด้านบน ถัดจากไร่ชาอู่หลงเป็นร้านอาหารภูภิรมย์ตั้งอยู่ใจกลางไร่เป็นจุดชมวิว ในสิงห์ปาร์คมีสวนสตรอเบอร์รี่สายพันธุ์พระราชทาน 80 อีกหนึ่งโครงการชื่ออะกิเมะจากญี่ปุ่น ปีนี้อากาศทางภาคเหนือหนาวช้า จึงเจริญเติบโตช้า

ถัดมาด้านขวาเป็นสวนยางพารามีเนื้อที่มากที่สุดในจังหวัดเชียงราย 2 สายพันธุ์ที่นำเข้ามาคือสายพันธุ์ภาคใต้และมาเลเซียซึ่งมีความทนทานต่อโรคสูงเหมาะสมกับสภาพทางภูมิอากาศทางภาคเหนือ ยางพาราจะสามารถกรีดได้ถ้ามีอายุครบ 7-8 ปีบริบูรณ์ สวนยางพาราก็ทำการเปิดหน้ายางไปบ้างแล้ว

ต่อไปเป็นจุดชมชีวิตสัตว์ป่าประกอบด้วยยีราฟ ม้าลาย และวัววาตูซี่ มียีราฟทั้งหมด 9 ตัว ม้าลายทั้งหมด 11 ตัว และวัววาตูซี่ 12 ตัว สัตว์ป่าที่มาจากแอฟริกาส่วนหนึ่งก็มาจากซาฟารีเวิลด์ สัตว์ป่าทั้งหมดมีอายุ 3-4 ปี มีกิจกรรมการให้อาหารสัตว์คือกล้วยและแครอท เวลาให้อาหารม้าลายต้องระมัดระวังเพราะม้าลายมีสายตาฝ้าฟาง และมีฟันที่แหลมคม อาจกัดมือผู้ให้อาหารได้ ส่วนยีราฟเป็นสัตว์ที่เชื่อง ไม่ดุร้าย สามารถยื่นอาหารให้เลย

วัววาตูซี่เป็นสายพันธุ์แอฟริกา ชาวแอฟริกันแย่งชิงเขาวัววาตูซี่ ถ้าใครได้เขาวัววาตูซี่ที่ใหญ่ที่สุด ก็จะเป็นหัวหน้าเผ่า ชาวแอฟริกันนิยมเลี้ยงวัววาตูซี่ไว้บริโภคเนื้อและนม แต่ที่นี่เลี้ยงไว้เพื่อความสวยงาม วัววาตูซี่มีเขาที่สวยงามและมีรูปร่างที่ใหญ่โต เขาข้างหนึ่งถ้าใหญ่โตเต็มที่ก็จะชั่งได้ข้างละประมาณ 45 กิโลกรัม และมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 92 กิโลเมตร เนื่องจากเขาที่ใหญ่โตทำให้ระบบขับถ่ายในร่างกายไม่ค่อยสมบูรณ์ ผิดรูป แต่เป็นธรรมชาติของวัววาตูซี่ วัววาตูซี่มีอายุยืนยาวมานานหลายหมื่นปีโดยมีหลักฐานตามรูปที่มนุษย์โบราณวาดติดตามผนังถ้ำ

ยีราฟเป็นสัตว์บกที่สูงที่สุดในโลกและมีหัวใจใหญ่โตด้วย ซึ่งใหญ่กว่าหัวใจมนุษย์ 10 เท่า เวลาโตเต็มที่หัวใจนำไปชั่งได้ประมาณ 10 กิโลกรัม ลิ้นยีราฟยาวมาก ยาวประมาณ 1 ศอกของเด็กอายุ 15 ปีหรือประมาณ 42 เซนติเมตร ยีราฟใช้ลิ้นตวัดอาหารเข้าปากไปเคี้ยวด้านในฟันกรามเพราะกัดฟันด้านหน้าไม่เป็น เวลาต่อสู้กันก็จะใช้เขากระแทกด้านข้างกัน

ถัดไปจะเป็นไร่ชาอู่หลงโครงการที่ 3 ซึ่งมีแหล่งน้ำใหญ่ที่สุดขนาด 150 ไร่ มีทิวเขาทอดด้านหลังคือ ดอยช้างอำเภอแม่สรวย ดอยวาวี แหล่งปลูกกาแฟชั้นนำจังหวัดเชียงราย

ถัดไปเป็นจุดจัด Farm Festival ซึ่งจัดปีละครั้ง ปีนี้จัดแล้วในวันที่ 26-30 พฤศจิกายน นอกจากนี้ยังมีศูนย์จัดจักรยานให้เช่าเพียงวันละ 100 บาท มีเส้นทางจักรยานให้ใช้ฟรี ความยาว 5 กิโลเมตร ซึ่งได้รับเลือกเป็นสถานที่แข่งขันสิงห์เมาเท่นไบค์ไทยแลนด์โอเพ่น 2013 ได้รับมาตรฐานสากลเป็นเส้นทางจักรยานที่สวยที่สุดในประเทศไทย

นอกจากนี้ยังมีซิปลายน์ คือการโหนเชือกสลิงผ่านไร่ชา เป็นระยะทาง 1 กิโลเมตร 300 เมตร มีทั้งหมด 4 สถานี

ส่วนร้านอาหารภูภิรมย์จะจัดอาหารบุฟเฟ่ต์กลางวันทุกวันศุกร์ เสาร์ อาทิตย์ อาหารจานเด่นได้แก่ ยำยอดชา ยอดชาทอดกรอบ ไก่ย่างภูภิรมย์ ขาหมูเยอรมัน

สิงห์ปาร์คเชียงรายเปิดให้บริการตลอดทั้งปี

ต่อไปเป็นการไปเยี่ยมชมโรงงานชามารุเซ็น

ช่วงนำชมโรงงานชามารุเซ็น

บรรยายสรุปโดย รศ.ดร.พงศ์พันธุ์ เธียรหิรัญ สาขาวิชาการเกษตรและสหกรณ์

มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

รายได้หลักๆของโรงงานมาจากการเกษตร และการแปรรูป เพราะของสดมีไม่มากนัก มีชา น้ำผลไม้ ไอศกรีม ร้านอาหารบริการนักท่องเที่ยว แต่ยังไม่มีการเก็บค่าผ่านประตู

ในด้านสวัสดิการบุคลากรในโรงงาน เงินเดือนเริ่มต้นตามกฎหมาย ปริญญาตรี 15,000 บาท มีประกันสังคม

ในเรื่องเทคโนโลยี ก็ต้องดูความเหมาะสมกับการใช้งาน มีแทร็คเตอร์ ระบบให้น้ำ ในเรื่องการเกษตรยังไม่ไปถึงเทคโนโลยีที่ก้าวหน้ามากนัก ส่วนมากเป็นการผสมผสาน ต้องดูเรื่องค่าใช้จ่ายและนโยบายสีเขียวสร้างความสุขให้ชุมชน พยายามใช้สารเคมีให้น้อยที่สุด

ในฤดูหนาว มีคนมาเที่ยวมากที่สุด แต่คนก็มาเที่ยวตลอดทั้งปี มีหน่วยราชการและหลายองค์กรมีจดหมายมาขอเยี่ยมชม

ปัญหาในการทำงาน ก็เหมือนกับที่อื่น แต่ทุกคนรู้นโยบายจึงไม่ค่อยมีปัญหา

ตอนนี้ กำลังทำเรื่องการพัฒนาบุคลากร เน้นเรื่องวิสัยทัศน์ให้ทุกคนมีเป้าหมายร่วมกัน การบริหารการพัฒนาบุคลากรคนทำงาน มีการพัฒนาอยู่ในระดับที่ดีแต่ยังไม่ดีที่สุดเพราะเพิ่งเปิดบริการด้านการท่องเที่ยวมา 4 ปีเท่านั้น

มีพนักงานหลายร้อยคน พวกแรงงานมาจากพม่าเป็นส่วนใหญ่ มีชาวเขาบ้าง

ในด้านความปลอดภัยในการทำงาน โดยระบบมีมาตรฐานโรงงาน ISO

จุดเด่นของที่นี่คือสภาพภูมิประเทศ ทำเลที่ตั้ง สภาพแวดล้อมเชิงกระบวนการ

วิธีการบริหารจัดการ ใช้คำว่า โครงการเป็นหลัก มีไร่ชา 1, 2, 3 มีผู้ช่วยอย่างละ 1 คน มีพนักงานทั้งในส่วนแปลงและโรงงาน

การผลิตก็เริ่มเข้าระบบเกษตรอินทรีย์ ได้ JB ใช้สารเคมีได้อยู่ระยะที่ปลอดภัย แต่มีค่าใช้จ่ายในการลงทุน

ตอนนี้ยังไม่ได้กำไร แค่พอให้เลี้ยงตัวเองได้บ้าง ตอนนี้มีบริษัทบุญรอดบริวเวอรี่ซึ่งเป็นบรัทแม่และบุญรอดฟาร์มเป็นบริษัทลูกซึ่งได้เครือข่ายมาจากบริษัทแม่

ในเรื่องความยั่งยืน ทางบริษัทไม่ต้องการทำอะไรที่ซ้ำกับคนทั่วไป

จุดด้อยที่ต้องการพัฒนา คือ กำลังเริ่มทำโครงการ แต่มีอาจารย์จากมหาวิทยาลัยเอแบคมาช่วย

บริษัทบุญรอดวิจัยมาจากวิจัยคนไทย มีงานวิจัยของตนเอง ที่มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงมีสถาบันวิจัยชา

ต้องมีนโยบายแนวโน้มการวิจัย ทางบริษัททำวิจัยร่วมกับมหาวิทยาลัย ที่เด่นชัดคือเรื่องชาและการแปรรูปสินค้าเกษตร

มีความเสี่ยงจากเครื่องจักรมากกว่าสิ่งแวดล้อม

ช่วงบรรยายสรุปในห้องประชุม โดย รศ.ดร.พงศ์พันธุ์ เธียรหิรัญ สาขาวิชาการเกษตรและสหกรณ์

มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช และที่ปรึกษาทางด้านพืช บุญรอดฟาร์ม

ได้ทำงานมาที่นี่ 2 ปีครึ่ง เมื่อปีพ.ศ.2524-2526 เรียนปริญญาโทอยู่และได้ทำการศึกษาโรคข้าวบาร์เลย์ที่อำเภอแม่สรวย เมื่อเรียนจบแล้ว ปีพ.ศ.2526 ได้มาเปิดไร่ที่นี่ เป็นรุ่น 1 ที่ถูกส่งมาที่นี่ ทำงานที่นี่ได้ไม่นานนักก็ไปเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

สิงห์ปาร์คเชียงรายได้เปิดให้บริการด้านการท่องเที่ยวเมื่อปีพ.ศ.2554 ในระยะเวลา 20 ปีที่ผ่านมาทำงานด้านการเกษตรล้วน แล้วพัฒนามาหลายเรื่อง ในที่สุดผู้บริหารระดับสูงตัดสินใจพัฒนาไร่นี้อย่างจริงจัง

โครงการชา บริษัทได้มีความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงซึ่งมีสถาบันวิจัยชา และมีสายพันธุ์ชาจากทั่วโลกนำมาวิจัย

ชาอู่หลวงต้องตัด 3 ใบต่อ 1 ยอด ขั้นตอนถัดไปคือเข้าไปบ่มภายใต้อุณหมิและระยะเวลาที่กำหนดเป็นชั้นๆ ประมาณ 20 ชั้น แล้วไปสู่ขั้นตอนการคั่ว และนำไปใส่ถุงในกรณีที่ทำชาเม็ด ต้องใช้แรงงานคนเพื่อคัดคุณภาพชา

ในส่วนไร่ยางพาราแบ่งเป็นโครงการยาง 1 โครงการยาง 2 โครงการยาง 3 ซึ่งปลูกมากจึงแยกเป็น โครงการยาง 3.1 โครงการยาง 3.2 และโครงการยาง 3.3 แบ่งเป็นโครงการละ 500 ไร่

ตอนที่เริ่มปลูกยางพารา ราคายางแพง ทางบริษัทเริ่มปลูกยางได้ไม่กี่ปี

ที่ไร่นี้ปลูกพุทราพันธุ์ซื่อหมี่ ปีนี้พุทราออกผลิตช้าคือปลายเดือนพฤศจิกายน ตามปกติจะออกปลายเดือนตุลาคม และสามารถเก็บลูกกินได้ถึง 2 เดือน พอเก็บเกี่ยวแล้วเข้าเดือนเมษายนก่อนถึงเดือนพฤษภาคม ก่อนฝนมา ก็ตัดต้นพุทราเหลือแต่ตอแล้วก็เลี้ยงกิ่งพุทราขึ้นมาใหม่

ที่ไร่นี้มีหม่อน (มัลเบอร์รี่) แต่ไม่มาก ใช้สำหรับทำแยมและน้ำมัลเบอร์รี่ ประมาณปีเศษ มีการปลูกหม่อนบุรีรัมย์ 60 สำหรับทำชาหม่อนประมาณเกือบ 100 ไร่

มีการปลูกเมล่อนในโรงเรือนควบคุม มีโรงเรือนควบคุม 3 โรง แม้จะมีเมล่อนไม่มากแต่คุณภาพดี

ทางบริษัทได้วิจัยข้าวบาร์เลย์ไม่ต่ำกว่า 10 ปีมาแล้ว และได้ส่งสายพันธุ์ไปทดสอบ Malting Quality ที่เยอรมนี สายพันธุ์ที่ปลูกที่นี่ก็ไม่น้อยหน้าที่อื่น เป็นแรงผลักดันให้พัฒนาที่นี่ ตอนแรกจะเน้นข้าวบาร์เลย์

ข้าวบาร์เลย์มี 6 แถวกับ 2 แถว ถ้าไปดูที่ฉลากเบียร์จะเป็นประเภท 2 แถว ข้าวบาร์เลย์เป็น 3 ดอกซ้ายขวาประกบกัน ถ้าเป็น 2 แถว แสดงว่า ดอกข้างซ้ายและขวาฝ่อ ก็จะเหลือเฉพาะเม็ดกลาง เหลือ 2 ด้านเป็น 2 แถว

ทางไรเพิ่งพัฒนาและปรับปรุงเห็ด เห็ดหอมมีคุณภาพดี เมื่อ 20 ปีก่อน ได้ผู้เชี่ยวชาญเห็ดแห่งประเทศไทยมาเป็นที่ปรึกษา นอกจากนี้ก็มีเห็ดหลินจือแต่ไม่มาก ในอนาคตคาดว่า เห็ดจะเป็นจุดขายทางการท่องเที่ยวอีกอย่างหนึ่ง

ช่วงถาม-ตอบ

1.มีการบำรุงรักษาเครื่องจักรในโรงงานอย่างไร

ตอบ จากการที่ได้ฟังบรรยายมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงที่ทำงานด้านชาโดยเฉพาะ ชาเป็นเครื่องดื่มที่มีคุณค่าในระดับโลก มีเทคนิคหลายเรื่องเกี่ยวกับชา ในส่วนโรงงานชามารุเซ็นด้านบน มีโปรแกรมทำความสะอาด มีทั้ง QC และ QA คอยตรวจสอบตลอด ก่อนผลิต ระหว่างผลิตและหลังผลิตทุกวัน

2. มีการทำเกษตรอินทรีย์ด้วยหรือไม่

ตอบ ตอนนี้นโยบายทิศทางไปด้านเกษตรอินทรีย์ได้มีการทำเกษตรอินทรีย์แล้วเช่นชา ในไร่ชา 2 ชาใบหม่อน มี 2 ระบบ บางอย่างสามารถเป็นเกษตรอินทรีย์ได้แต่พืชบางชนิดยังต้องใช้เคมี เช่น พุทรา ในกรณีที่ให้ผลผลิตมาก ถ้าเป็นเกษตรอินทรีย์ก็ไม่สามารถให้ผลผลิตมากได้ ในการใช้เคมี สามารถใช้ปุ๋ยเคมีได้แต่ต้องระวังเรื่องยาฆ่าแมลง

3. เรื่องความปลอดภัยในการทำงานเป็นอย่างไรบ้าง

ตอบ ในส่วนโรงงานด้านบน มีผู้เชี่ยวชาญมาจากญี่ปุ่นมาประจำอยู่ด้านบน 1 ท่านมาบริหารการทำงานของเครื่องจักร ถือเป็น Know How ของญี่ปุ่น เรียนรู้จากญี่ปุ่นมาส่วนหนึ่ง อีกส่วนหนึ่งคือ สิ่งที่สามารถทำได้เองตอนนี้คือเรื่อง QC และ QA ต่างๆ เรามีโรงงานด้านล่าง 1 โรง ใช้บุคลากรร่วมกัน พนักงานประจำโรงงานด้านบนมีอยู่ 5 คน โรงงานข้างบนก็มีพนักงานที่เป็นคนในพื้นที่ มีประกันสังคม ค่าอาหารกลางวัน โบนัสให้ ค่าจ้างวันละ 300 บาท เลี้ยงอาหารกลางวัน 1 มื้อ ถ้าเป็นคนงานชาวเขาหรือพม่า ก็จะมีที่พักให้ ค่าน้ำ ค่าไฟฟรี เจ็บป่วยก็ดูแลรักษาให้

อาจารย์ทำนอง ดาศรี

ส่วนการวิจัยและพัฒนาของไร่บุญรอดอยู่ที่ไหน

ตอบ วิจัยและพัฒนาของไร่บุญรอดยังไม่โดดเด่นนัก ถ้ามีปัญหาอะไร ก็พยายามแก้ไขปัญหาด้วยวิธีของแต่ละโครงการ อีกส่วนหนึ่งคือมีงานวิจัยระหว่างหน่วยงานที่ทางไร่มีความร่วมมือกันอยู่ ที่เด่นชัดคือเรื่องชากับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง มีบางสถาบันที่เข้ามาติดต่อหลังจากทำวิจัยเรื่องชา ตอนนี้ยังอยู่ในกระบวนการอยู่

4. คนญี่ปุ่นมีการถ่ายทอดเทคโนโลยีให้คนไทยบ้างหรือไม่

ตอบ มีการถ่ายทอดเทคโนโลยีให้เต็ม 100% เพราะเหมือนกับบริษัทในเครือ ถ้าเราขายไม่ได้ เขาก็ขายไม่ได้

คุณพิชญ์ภูรี จันทรกมล

ในชากุหลาบ มีการควบคุมกลีบกุหลาบไม่ให้มีสารเคมีได้อย่างไร โดยเฉพาะจาก Supplier

ตอบ ในชาแปรรูปตัวนี้ ทางบริษัทจะมี Supplier ของตัวเอง ในส่วนดอกกุหลาบ ก็ต้องขอใบรับรองคุณภาพ (Certificate) จาก Supplier นอกจากนี้ต้องส่งทดสอบของทางบริษัทเองก่อนและส่งไปตรวจสอบที่หน่วยงานภายนอก

5. คนงานเป็นคนในพื้นที่หรือไม่

ตอบ แรงงานเกือบทั้งหมดเป็นคนในพื้นที่ อาจจะมีมาจากจังหวัดใกล้เคียงในโซนภาคเหนือด้วย การแปรรูปเป็นจุดเด่น ไอศกรีมมีการทดลองมาพอสมควร นอกจากนี้ยังมีแรงงานพม่าซึ่งได้รับการดูแลอย่างดีเท่าเทียมกับคนงานไทย ได้มีการส่งแรงงานไปคลอดลูก 8 คน ส่วนค่าแรงก็ให้สูงกว่าที่อื่นในระดับพอสมควร

6. ทางบริษัทมีการเกษตรที่เหมือนหรือแตกต่างจากโครงการหลวงอย่างไร การท่องเที่ยวที่นี่แตกต่างจากที่อื่นอย่างไร

ตอบ ไร่บุญรอดกำเนิดมาจากข้าวบาร์เลย์ มีปัญหาต้นทุนเมื่อเทียบกับการนำเข้า เพราะข้าวบาร์เลย์ไม่ได้ปลูกในประเทศไทย เมื่อปลูกแล้ว ก็มีปัญหาปริมาณผลผลิต มีศัตรูพอสมควร ตัวนี้ก็ถือเป็นเอกลักษณ์ ต่อมาคิดว่าไม่ใช่แล้ว ตอนที่มาทำครั้งแรกสุด มีความเชื่อมั่นในข้าวบาร์เลย์สูงมาก เพราะที่สารภีตั้งโรงงานมอลต์ มีการส่งเสริมให้ปลูกมาก พอข้าวบาร์เลย์เข้าโรงงานมอลต์ ก็เข้าสู่อุตสาหกรรมเบียร์ หลังจากนั้นก็ไปดูอย่างอื่น สมัยแรกๆ คุณปิยะ ภิรมย์ภักดีคิดสารพัดเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นฟาร์มโคนม สารพัดสัตว์เศรษฐกิจและพืช แต่มีปัญหาการแข่งขันด้านราคา ต่อมาจึงให้ความสนใจด้านการท่องเที่ยว ซึ่งพยายามคิดเองค่อนข้างมาก และไปดูที่ต่างๆ ฝ่ายบริหารตัดสินใจว่า อะไรสามารถตอบสนองนักท่องเที่ยวได้ จึงสร้างนโยบายตอบสนอง อีกเรื่องคือการมีรายได้ที่พอจ่าย ในอนาคต ค่าใช้จ่ายไม่มาก สุดท้ายก็คือ ประทับใจของนักท่องเที่ยว สร้างชื่อเสียงให้กับจังหวัดเชียงราย ประเทศและอาเซียน จากการดูแล Farm Festival มา 3 ปี มาเดือนละ 2 ครั้ง พบว่า เปลี่ยนแปลงเร็วมาก ตอนนี้ โครงสร้างหลักพัฒนาไปในระดับหนึ่งไปสู่รูปแบบของกิจกรรมต่างๆ ในด้านพืช มีส่วนที่เป็นเชิงวิจัยเบื้องต้น ยังไม่ออกมาชัดเจน จึงพยายามหาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ

7. มีเทคโนโลยีใหม่ๆเข้ามาบ้างไหม

ตอบ ถ้าเป็นตัวที่เกี่ยวกับกระบวนการผลิต ไม่มีอะไรใหม่ แต่สิ่งที่ใหม่จริงๆคือ การหาพันธุ์พืชใหม่ๆ เข้ามา ตอนนี้มีการทดลองราสเบอร์รี่

8. ไร่บุญรอดมีการบริหารและพัฒนาทุนมนุษย์อย่างไร

ตอบ ที่นี่ใช้คำว่า โครงการ มีกิจกรรมต่างๆ แต่ละโครงการมีหัวหน้า มีผู้ช่วย และสุดท้ายต้องดูว่าแต่ละกิจกรรมใช้คนจำนวนเท่าไร แต่ละโครงการก็ต้องรับผิดชอบต้นทุนที่ตนเองใช้ ทุกปีต้องทำแผนงบประมาณค่าใช้จ่าย ค่าตอบแทน ผลตอบแทนไม่ได้มองว่าถ้าขาดทุนแล้วอยู่ไม่ได้ ดูความสำเร็จว่าสนับสนุนการท่องเที่ยวอย่างไร ในเรื่องทุนมนุษย์ ทางฝ่ายบริหารให้ความสำคัญมากขึ้น ได้ทำให้ทุกโครงการเข้ามาพัฒนาในเรื่องการทำงานร่วมกัน ได้เคยจัดสัมมนาเรื่องการทำงานอย่างมีส่วนร่วม แผนปีหน้าก็จะพยายามพัฒนาในส่วนนี้ รวมถึงวิชาการทางด้านการเกษตร ได้มีการหารือว่าต้องการได้รับความรู้ด้านใดเพิ่มเติม พนักงานทุกโครงการจะเริ่มรู้จักคิดแล้วว่า มีวิสัยทัศน์ของไร่อย่างไรที่เป็นนโยบายมา แต่ละโครงการต้องไปดูว่าตนมีหน้าที่และพันธกิจอย่างไร ปีแรกก็ได้ทดลองทำแล้วคือให้คิดว่า สิ่งที่ได้ทำมีการเปลี่ยนแปลงอะไรที่ดีขึ้นบ้าง มีการส่งเสริมให้ไปศึกษาดูงานบ้าง

9.พันธกิจและวิสัยทัศน์ที่นี่คืออะไร

ตอบ วิสัยทัศน์คือเป็นแหล่งท่องเที่ยว ความสุขของนักท่องเที่ยว วิสัยทัศน์นี้ยังอยู่ในกระบวนการการหารือ พันธกิจจะมีการขยายความ ครอบคลุมด้านนักท่องเที่ยวและบุคลากร

ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์

วันนี้เป็นวันที่มาเรียนนอกสถานที่ทั้งที่จังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย อยากให้ทุกท่านได้มีประสบการณ์นอกห้องเรียน ช่วงแรกเป็นการชมสวนดอกไม้ แล้วมาฟังบรรยายในห้องนี้ มันจะประยุกต์ใช้ไปกระทบตัวเรา และคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์อย่างไร ตอนที่พวกเรามาที่นี่ครั้งแรก ก็ได้นำทฤษฎี 3V's มาใช้ ช่วงแรก บริษัทประสบภาวะวิกฤติเพราะเป็นบริษัทเบียร์จึงตั้งใจปลูกวัตถุดิบ เมื่อไม่ประสบความสำเร้จ ก็ได้ใช้วิกฤติเป็นโอกาส V ตัวที่ 1 คือเพิ่มมูลค่าทางการเกษตร ไม่พึ่งข้าวบาร์เลย์แล้ว แต่ขยายวงออกไปยังชาและอีกหลายอย่าง ที่น่าสนใจก็คือมูลค่าแบบ Value Creation กระเด้งไปทางการท่องเที่ยว ถ้ามองไปยังคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ก็มีการกระเด้งไปสู่ส่วนอื่นๆด้วย Value Diversity คือเรามีชุมชน นักวิชาการ ใช้เป็นแปลงทดลอง ในอนาคตอาจจะเชื่อมโยงกับโครงการหลวง คือความหลากหลายของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในชุมชน Value Diversity อีกอย่างหนึ่งคือมีนักท่องเที่ยวมาจากต่างประเทศ ที่นี่ใกล้เมืองเชียงรายมาก โอกาสที่จะประชาสัมพันธ์ภาคของการท่องเที่ยวหรือการท่องเที่ยวเชิงเกษตร อาหารการกิน Value Diversity อาจจะกระเด้งไปมหาศาลคือมีเรื่องอาเซียนเข้ามาเกี่ยวข้อง ควรมีการวางแผนระยะยาว ในอนาคตจะมี Value Diversity เรื่องอื่นกระเด้งเข้ามา เช่นเรื่องสัมมนาก็ทำได้ แต่ต้องวางแผนให้ดี เช่นสถาปัตยกรรม การจัดสถานที่ ทุกวันนี้มันขึ้นอยู่กับ Learning Environment บรรยากาศการเรียนรู้สำคัญ ควรออกแบบตั้งแต่จุดเริ่มต้น แล้วต้องไปหาคนที่ให้ความสำคัญด้านการเรียนรู้ ควรมีการจัดค่ายเยาวชน ปลูกฝังตั้งแต่ระดับมัธยมศึกษา แล้ววันหนึ่งเขาจะเป็นลูกค้าที่ยิ่งใหญ่ อาจจะมี Diversity อีกแนวหนึ่งคือนำคนหลายๆกลุ่มมาหาความรู้ร่วมกัน 3V's เกิดได้จากวิกฤติและโอกาส คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์มี 3V's ได้โดยกระเด้งมาจากบางวิกฤติด้วย

รศ.นพ.สุธรรม ปิ่นเจริญ คณบดี คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

สิงห์เป็นแบรนด์เข้มแข็งประจำชาติ มีชื่อเสียงไปทั่วโลก การรักษาแบรนด์มีกิจกรรมที่หลากหลาย สิงห์ได้พิสูจน์วิสัยทัศน์ผู้นำ การทำงานพื่อคนอื่นและการบริหารจัดการที่ดี ขอให้สิงห์อยู่คู่ประเทศไทยไปอีกนานๆและเป็นต้นแบบให้องค์กรต่างๆในประเทศต่อไปด้วย