สรุปการบรรยายโดยทีมงานวิชาการ Chira Academy

ทัศนศึกษา ณ ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงนิคมสหกรณ์แม่แตง

วันที่ 10 ธันวาคม 2557

บรรยายโดย

คุณนิคม ทับเลื่อม

ผู้อำนวยการศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงนิคมสหกรณ์แม่แตง

ลักษณะทั่วไปของศูนย์การเรียนรู้ฯ

นิคมสหกรณ์แม่แตงประกอบด้วย 49 นิคม มีพื้นที่ประมาณ 40 ไร่ ตั้งอยู่บนพื้นที่ตำบลขี้เหล็ก อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ พื้นที่โดยรอบเป็นลักษณะป่าเช่าที่เจ้าของจะสามารถเช่า และสืบทอดไปยังทายาทได้

ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงของนิคมสหกรณ์แม่แตง ได้เริ่มดำเนินการก่อสร้างปัจจัยพื้นฐานต่าง ๆ ตั้งแต่วันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2551 และได้ดำเนินการเสร็จเรียบร้อยเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2551 สิ่งก่อสร้างปัจจัยพื้นฐานต่าง ๆ ประกอบด้วย การปรับปรุงพื้นที่ การขุดลอกแหล่งน้ำ อาคารฝึกอบรมกลาง โรงเรือนสำหรับเลี้ยงสัตว์ โรงเพาะเห็ด ป้ายโครงการ รั้วลวดหนาม บ่อแก๊สชีวภาพ และงานติดตั้งระบบไฟฟ้า-น้ำประปา

กิจกรรมที่ดำเนินการในศูนย์เรียนรู้ฯ ประกอบด้วย

1. กิจกรรมที่ให้ผลตอบแทนระยะสั้น (ไม่เกิน 1 ปี) ได้แก่

- กิจกรรมการเลี้ยงสุกร

- กิจกรรมการเลี้ยงกบ

- กิจกรรมการเลี้ยงปลาในกระชัง

- กิจกรรมการเลี้ยงปลาดุกในบ่อพลาสติก

- กิจกรรมการเพาะเห็ด

- กิจกรรมการปลูกผักปลอดสารพิษ

2. กิจกรรมที่ให้ผลตอบแทนระยะยาว (เกินกว่า 1 ปี) ได้แก่

- กิจกรรมการปลูกเสาวรส

- กิจกรรมการเลี้ยงโคเนื้อ

- กิจกรรมการเลี้ยงแพะ

3. กิจกรรมที่ไม่หวังผลตอบแทน เพื่อสร้างความต่อเนื่องและเป็นทางเลือกใหม่ ได้แก่

- กิจกรรมการปลูกพืชสมุนไพร

- กิจกรรมการผลิตน้ำส้มควันไม้

- กิจกรรมการผลิตปุ๋ยอินทรีย์/ปุ๋ยชีวภาพ

- กิจกรรมการผลิตแก๊สชีวภาพ

กิจกรรมที่ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดเชียงใหม่ตามโครงการศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงชุมชน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2551

1.กิจกรรมการเลี้ยงสุกร

2.กิจกรรมการเลี้ยงปลาในกระชัง

3.กิจกรรมการเลี้ยงวัว

4.กิจกรรมการเพาะเห็ด (ขี้เลื่อย,ถุงพลาสติก)

การบริหารจัดการศูนย์ฯ ดำเนินการในลักษณะการบูรณาการระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ ในรูปคณะกรรมการโดยผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ได้แต่งตั้งคณะกรรมการอำนวยการศูนย์เรียนรู้ ประกอบด้วยสหกรณ์จังหวัดเชียงใหม่ เป็นประธานกรรมการ นายอำเภอแม่แตง เป็นรองประธานกรรมการ หัวหน้าส่วนราชการในอำเภอแม่แตง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ร่วมเป็นคณะกรรมการ และหัวหน้านิคมสหกรณ์แม่แตง เป็นกรรมการและเลขานุการ เพื่อทำหน้าที่อำนวยการ กำหนดแนวทางในการทำงาน กำหนดเงื่อนไขและหลักเกณฑ์ การช่วยเหลือทางวิชาการ และแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น

นอกจากนี้ ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2551 สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดเชียงใหม่ ได้คัดเลือกศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงของนิคมสหกรณ์แม่แตงเป็นศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงชุมชน ประจำอำเภอแม่แตงของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์โดยมีหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ร่วมกันถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรที่เหมาะสมและสอดคล้องกับภูมิปัญญาท้องถิ่น

สหกรณ์การเกษตร สหกรณ์ออมทรัพย์ และสหกรณ์ร้านค้าของแต่ละจังหวัดจะมีการควบคุมกำกับดูแล มีกลุ่มส่งเสริมสหกรณ์ดูแล มีกรมตรวจบัญชีสหกรณ์เป็นพี่เลี้ยงตรวจสอบบัญชี มีการเลือกตั้งคณะกรรมการจากผู้แทนสมาชิกเป็นคณะกรรมการบริหารสหกรณ์ มีผู้จัดการการเงิน เจ้าหน้าที่บัญชี สินเชื่อ ขึ้นอยู่กับธุรกิจนั้น ๆ และมีข้าราชการที่เป็นตัวแทนสมาชิก

สิ่งที่มีอยู่ในปัจจุบันคือนิคมสหกรณ์แม่แตงจำกัด จัดตั้งโดยราษฎรเพื่อให้มีที่ดินทำกินจากภาครัฐ มีสมาชิกตั้ง 5 คน ราษฎรที่ได้จัดสรรให้มีที่ดินทำกินจากรัฐจะต้องรวมกันจัดตั้งเป็นสหกรณ์ ภายใต้กำกับดูแลนิคมสหกรณ์ แต่ละสหกรณ์มีการผลิตบัญชีไม่ตรงกัน มีคณะกรรมการบริหาร 9 ท่าน มีทุนดำเนินงาน 49 ล้านบาท มีการจัดสินค้ามาจำหน่ายให้กับสมาชิก มีสินทรัพย์รวม 16 ล้านกว่าบาท มีการผลิตเงินกู้ยืมให้กับ ธกส. มีกรมส่งเสริมสหกรณ์ มีเงินกองทุนส่งเสริมสหกรณ์อยู่โดยมีวงเงินกู้ยืม 60 ล้านบาท

การทำงานปีที่ผ่านมามีการรับฝากเงินจากสมาชิกจำนวน 13 ล้านบาท ซึ่งถ้าเงินล้น ก็สามารถย้ายเงินในการบริหารและจำหน่ายสู่ตลาดได้

มีการผลิตน้ำนมถั่วเหลืองเพื่อครัวเรือน มีการเซ็น MOU กับบริษัทกรีนสปอต พบว่าน้ำนมถั่วเหลืองมีการนำเข้าจากต่างประเทศ 80% อย่างประเทศจากแคนาดา อเมริกา ให้น้ำนมถั่วเหลืองที่ดี

สิ่งที่รัฐสนับสนุนจากสหกรณ์คือมีลานตาก มีผลิตผลทางการเกษตร มีเครื่องอบความชื้นไม่เกิน 14 % มีความจุ 30 ตันต่อวันอบข้าวและอบถั่วเหลืองได้

การซื้อถั่วเหลืองมาจากเกษตรกร ก็จะมาบริหาร ทำความสะอาด แยกสิ่งเจือปนอยู่ มีการคัดเกรดอาหาร สามารถทำเป็นน้ำนมถั่วเหลืองได้ มีการปลูกตามสภาพ มีองค์ความรู้ในการถ่ายทอดจากบรรพบุรุษ มีการคิดโครงการร่วมกับเกษตรกรในเรื่องอาหาร

ถ้าเกษตรกรไม่มีรถขนส่งจะใช้ระบบสหกรณ์ขนส่งดูแล ในเรื่องเทคโนโลยีการผลิตมีการจัดทำแปลงต้นแบบปลูกถั่วเหลือง ซื้อเมล็ดพันธ์ และถ่ายทอดความรู้ให้ มีการช่วยเหลือด้านการรวบรวมปัจจัยการผลิต มีการต่อเติมยุ้งฉาง รัฐจะเข้ามาช่วยเหลือเพื่อเติมเต็ม

ดินที่เหมาะสมในการปลูกถั่วเหลืองเป็นดินอย่างไร สหกรณ์จะมีการออกใบรับรองให้ว่าดินเป็นอย่างไร อาหารดินเป็นอย่างไร มีการใส่ให้ตามสูตร ส่งเสริมให้ใช้ปุ๋ยชีวภาพ ให้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อใช้ให้สอดคล้องกับสิ่งแวดล้อม มีการตั้งกลุ่มอาชีพ

สิ่งที่เกษตรกรต้องการพัฒนาคือลดต้นทุน และต้องการเทคโนโลยีการผลิตที่เหมาะสม

ในปี พ.ศ. 2009 อาศัยพระราชกฤษฎีกา ได้มีการจัดสรรให้พื้นที่โครงการมีหนึ่งหมื่นสามพันกว่าไร่เพื่อจัดให้ราษฎรมีที่ดินทำกิน มีการออกหนังสืออนุญาต มีการออกหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ มีการออกเอกสารสิทธิ น.ส.3 มีการช่วยก่อสร้างปัจจัยพื้นฐาน สร้างถนนหนทางก่อสร้างแหล่งน้ำ มีกรมปศุสัตว์ ประมง โค กระบือ หมู ไก่ มีการแปรรูป และการทำอาหารสัตว์

โครงการส่งเสริมให้ทำร่วมกับองค์กรในท้องถิ่น มีการให้ความรู้กับเกษตรกรว่าปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงคืออะไร มีการพาไปศึกษาดูงานที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ การศึกษาที่ค่ายทหาร ไปดูแล้วให้คิดโครงการเพื่อทำอะไรให้เหมาะสมกับพื้นที่ของเขา เช่นอยากเลี้ยงกบในท่อสหกรณ์ก็จะซื้อท่อกบให้ ซื้อกบให้ ถ้าเลี้ยงหมูสหกรณ์ก็ซื้อหมูให้ ให้อาหารหมู พันธ์หมูเบื้องต้น มีการให้พันธุ์ปลา เป็นต้น และมีเจ้าหน้าที่คอยติดตามโครงการและเก็บข้อมูลตลอด ให้เจ้าหน้าที่ประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เมื่อขายได้ให้ทำบัญชี แสดงให้เกษตรกรเล็งเห็นถึงความสำคัญ และการขยายผล

มีการให้ตั้งศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง มีการเรียกประชุมใหญ่สหกรณ์

มีการอนุรักษ์พันธุ์พืช มีการปลูกแปลงสาธิตเล็ก ๆ เพื่อขยายผลไปสู่ท้องถิ่น เป็นป่าที่สมบูรณ์ มอบป่าให้ชุมชนดูแล รักษา มีมูลนิธิช่วยให้ความรู้ ความเป็นมาเป็นไป และรูปแบบโครงการ มีแผนแม่บท โดยมีแม่แตงเป็นนิคมนำร่องใน 10 นิคมแรก

ในระดับจังหวัดมีผู้ว่าฯ นั่งหัวโต๊ะเป็นประธาน แก้ไขปัญหาให้กับชุมชนท้องถิ่น มีการปรับโครงสร้างดิน ทำปุ๋ยหมักชีวภาพ มีกรมชลประทานดูเรื่องแหล่งน้ำ พัฒนาพื้นที่ มีการเชื่อมโยงภาคเอกชนด้านการตลาด มีการส่งสินค้าตัวอย่างให้ทางกรีนสปอตตรวจว่ามีความเหมาะสมหรือไม่ คุณภาพของเมล็ดพันธ์เป็นอย่างไร ผ่านมาตรฐาน GMO หรือไม่ การซื้อขายจะซื้อขายในราคาประกัน แต่ถ้าราคาประกันต่ำกว่าก็จะซื้อในราคาตลาด

ปัญหาที่พบคือ

1. เมล็ดพันธุ์หายาก ต้องกระตุ้นให้เกษตรกรเราผลิตด้วยตนเอง ให้เกษตรกรปลูกให้กับสมาชิกว่าเมล็ดพันธ์จะใช้อย่างไร และเมื่องอกออกมาแล้วจะใช้อย่างไร ดูแลอย่างไร สีเพี้ยนจากเดิมก็ทำให้บริสุทธิ์ มีการขายออกสู่เกษตรกรของเรา

2. มีการขายให้ในราคาต่ำกว่าราคาทั่วไป ดังนั้นจึงต้องมีการ Support เพื่อป้องกันสหกรณ์ไม่ให้เสียหาย มีเงินชดเชยในปี 57 ปี 58 ปี 59 มีผลิตผลเพิ่มขึ้น ล้มการปลูกไร่อ้อย และให้เอาถั่วเหลืองไปเปิดเพื่อลดการใช้การทำลายดิน

มีกรมนิคมสหกรณ์จัดทำแปลงเรียนรู้เพื่อเพิ่มศักยภาพการผลิตให้ศูนย์ปฏิบัติจริง มีการสนับสนุนด้านงบประมาณ ให้เอาคนมาดูงาน ราคาขายเป็นอย่างไร ให้เรียนรู้ด้วยตัวเอง ให้ต่างคนต่างอยู่ ส่วนเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ จะมีการคืนกำไรและให้เงินปันผลต่อหุ้น

การอนุรักษ์ดินและน้ำ มีการขุดสระน้ำให้เขาเลี้ยงปลา ให้วัวให้ควายกิน มีการปลูกสระ มีการเพิ่มเมล็ดพันธ์ ทำแปลงเปรียบเทียบเมล็ดพันธ์ โดยจะมีงบแต่ละส่วนลงมาว่าใครทำตรงไหน มีการประชุมติดตามโครงการฯในแต่ละพื้นที่บริหารจัดการกันเอง มีการทำโมเดลด้านการผลิตให้ มีเรื่องแหล่งน้ำ มีการทำบัญชีครัวเรือน เนื้อและสัตว์ปีก กรมประมงมาดูเรื่องการพัฒนาพื้นที่

เทคโนโลยีการผลิตทำตามความรู้สึกของตัวเอง ใช้เทคโนโลยีให้เหมาะสมกับการปลูกพืชตามช่วงเวลา

มีสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรมาช่วยดูแลการผลิต รูปแบบของการบูรณาการโครงการฯ เกษตรกรจะทำอย่างไร การจัดการทรัพยากรน้ำ ทรัพยากรดิน การสร้างจิตสำนึก สร้างกระบวนการเรียนรู้ให้เกิดกระบวนการยอมรับ สืบค้นให้เขาทำอาชีพอย่างนี้ เอกชนอย่างกรีนสปอต เอาถั่วเหลืองไปผสมในอุตสาหกรรมโคนม ให้สินเชื่อ และหาเครื่องจักรกลให้เกษตรกร สร้างองค์ความรู้ให้เกษตรกร โดยกระบวนการบริหารจะเอาตลาดนำ

โครงการส่วนใหญ่จะมีการประชุมชี้แจงให้ยอมรับให้ได้ก่อนทุกครั้ง มีการเก็บข้อมูล ให้มีการประชุมวางแผน วางรูปแบบโครงการ ทำวิจัยแก้ไขปัญหา ทำศูนย์วิจัยแก้ไขปัญหาในโครงการ มีรูปแบบในการบริหารจัดการร่วมกัน มีการตรวจเยี่ยมแปลงตลาด มีการให้ความรู้สหกรณ์ มี Fairtrade ทำหน้าที่เอาสินค้าเกษตรไปแปรรูป

โครงการนิคมสหกรณ์พืชทดแทน ต้องมองพื้นที่และความเหมาะสมของพืชแต่ละชนิด เช่น มันสำปะหลัง อ้อย ปาล์ม

อาชีพหลักของคนทางเหนือ เป็นวัฒนธรรมและประเพณี ต้องมาศึกษาว่าปัญหาคืออะไร

ร่วมแสดงความคิดเห็น

ถาม การปลูกถั่วเหลืองเลือกจากอะไร การเลือกนิคมเป็นพื้นที่ของหลวงแล้วมาจัดสรร อยากทราบว่าแต่ก่อนทำอะไร

ตอบ การเลือกถั่วเหลืองต้องมองจากพื้นที่ก่อน ปลูกถั่วเหลืองเป็นอาชีพเสริม ต้องดูว่าแต่ก่อนทำอะไรอยู่ และมีปัญหาอะไร แล้วไปเสริมตรงนั้น บางส่วนมีการทำนาอยู่แล้ว บางส่วนมีการบุกรุกป่า มีปัญหาเรื่องกฎหมาย เรื่องเอกสารสิทธิ์ การจัดที่ดินในรูปสหกรณ์ไม่หนีแนวคิดของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว คือทำอย่างไรให้เขาพึ่งพาตนเองได้ ถั่วเหลืองปัจจุบันนำเข้าจากต่างประเทศ 80% แต่ไม่สามารถเอาในประเทศเพราะสายพันธ์ในพื้นที่ไม่ตรงกัน

เน้นการผลิตตามความต้องการ การทำงานส่งเสริมต้องหาว่ากลุ่มไหนทำอะไรได้ ที่ไหนทำอะไรได้ก็ไปปลูกในสายพันธ์ให้เหมาะสมกับพื้นที่

ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ ได้เสริมว่า

สิ่งที่ได้เรียนรู้คือความหลากหลายของการพื้นที่ในภาคเหนือ และที่ได้เรียนรู้ร่วมกัน

งานวิจัยของโครงการหลวงเน้นการวิจัยมาก อยู่ภายใต้การดูแลของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีกรมส่งเสริมสหกรณ์ และกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ ดูแลอยู่ แต่ข้อเสียคือการโดนปกครองโดยนักการเมืองมากเกินไป

ด้านการ Transfer Technology แบบเก่าสู่แบบใหม่ เป็นสิ่งที่ใคร ๆ ก็อยากได้ แต่ที่ทราบมาคือ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ไม่เคยพูดถึงเกษตรกรโดยตรงเท่าที่ควร ส่วนใหญ่จะพูดถึงปุ๋ย ยาฆ่าแมลง เนื่องจากเป็นเป้าหมายของนักการเมือง จึงอยากให้ที่นี่เอาเกษตรกรเป็นที่ตั้ง

ถาม วิธีการเรียนรู้ที่นี่เป็นอย่างไร

ตอบ สอนเขา และให้เขามีส่วนร่วมด้วย ร่วมคิด ร่วมทำและแก้ไขปัญหา ส่วนใหญ่ประชุมจะให้เขาถ่ายทอดปัญหาออกมา และจะมาจัดกลุ่มปัญหาว่าเป็นปัญหาของใคร เช่นเกษตรกรจะต้องแก้ไขอย่างไร การตลาดจะเชื่อมโยงอย่างไร เป็นต้น

ดร.จีระ ได้เสริมว่าควรเน้นว่าการทำงานต้องต่อเนื่อง หลักสูตรสอนระยะเวลาประมาณเท่าไหร่ และมีการเอา กศน. มาร่วมด้วยหรือไม่

ตอบ หลักสูตรจะสอน 3-4 วัน โดยจะลงไปปฏิบัติในพื้นที่ มีการทำแปลงเรียนรู้ ร่วมเรียนร่วมทำ เริ่มตั้งแต่เตรียมดิน มีการเอา กศน. มาร่วมด้วย

ถาม การทำงานที่นี่ต้องประสานหน่วยงานอื่น และต้องมีการใช้อำนาจ สงสัยว่าทำไมข้าวกับถั่วเหลืองไม่บูรณาการ และมีการดูแลสุขภาพของคนในนิคมเกี่ยวกับอาชีพที่เขาทำหรือไม่

ตอบ ที่นี่ทำจะเน้นนมถั่วเหลือง ที่เราทำโครงการต้องขยาย Function มีการให้ใช้ธรรมชาติแทนเคมี มีการแก้ปัญหาที่ต้นน้ำ การประสานงานดูจากองค์กรสหกรณ์ขายสินค้าแต่ละปี ในเรื่องการขายยาฆ่าหญ้าและยาฆ่าแมลงนั้นจะเพิ่มขึ้นหรือลดลงตามชีวภาพ บางปีเจอโรคระบาดหนักบางครั้งไม่สามารถใช้การรักษาทางชีวภาพ อาจจำเป็นต้องใช้เคมีบำบัดเป็นต้น สิ่งสำคัญคือต้องแสดงให้เขาเห็นถึงประโยชน์ของการใช้ชีวภาพ

พื้นที่การทำนาไม่เยอะ ส่วนใหญ่เกษตรกรเก็บไว้กินเอง แต่ถั่วเหลืองสามารถจัดจำหน่ายได้ ที่ผ่านมามีการประกันราคาข้าวทำให้มีการลดปริมาณผลิตถั่วเหลืองลง แต่ต่อมาเมื่อผ่านเหตุการณ์นั้นจึงมีการเพิ่มการผลิตถั่วเหลืองมากขึ้น

การส่งเสริมการรวมกลุ่มเกษตรกรปลูกพืชโครงการหลวงนั้นเป็นแนวร่วมกับโครงการหลวงแต่ยังไม่เข้มแข็ง อยู่ที่การจัดจ้างเจ้าหน้าที่ สนับสนุนเงินกู้ สหกรณ์ที่นี่มีเงินไม่เพียงพอ ก็สนับสนุนให้กู้เพื่อมีปัจจัยการผลิต

มีการซื้อมา ขายไป สนับสนุนเรื่องโรงเรือนพลาสติก อาคารเอนกประสงค์ การผลิตต่าง ๆ เจ้าหน้าที่ลงไปจัดเวทีเสวนาการมีส่วนร่วม ปัญหาของเขาคืออะไร แล้วหาสิ่งต่าง ๆ ไปสนับสนุนเขา ตั้งสหกรณ์เป็นแกนกลางให้กับชุมชน สร้างระบบคูคลอง ส่งน้ำ ส่งเสริมคน พัฒนาอาชีพให้เขาใช้ประโยชน์เต็มพื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด และเช็ครายได้ที่เขาได้รับในเขตนิคมกับนอกนิคมไม่แตกต่างกัน ถ้าด้อยกว่าเราจะพัฒนาต่อ แต่ถ้าดีจะมอบพื้นที่ให้กับชุมชนและเราจะไปจัดที่อื่นต่อ ซึ่งการทำงานทั้งหมดจะมี Road Map อยู่แล้ว

นิคมสร้างตัวเองเป็นของกระทรวงมหาดไทย เกิดพร้อมกัน แต่แยกตามกฎหมายเช่น นิคมสร้างตนเอง และนิคมสหกรณ์ ใช้ระบบสหกรณ์ตามแนวคิดของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

นิคมสร้างตนเองต้องเป็นด้านการเกษตรเท่านั้นตามมาตรา 9 ถ้าทำอย่างอื่นต้องขออนุญาตตามกฎหมาย

นิคมสหกรณ์ เป็นของรัฐ

สหกรณ์นิคม เป็นนิติบุคคล มีการเลือกสมาชิกเป็นคณะกรรมการบริหารองค์กร ตัวอย่างเช่น มีสหกรณ์นิคมสันทรายจำกัด ที่แม่โจ้ แต่เลิกไปแล้ว

ถาม เทคโนโลยีทางการเกษตรมีอะไรบ้าง

ตอบ การกำจัดศัตรูพืช ต้องดูภูมิประเทศ โครงสร้างดิน ปริมาณน้ำการเลือกพันธุ์ที่เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่ สภาพดินมีความต้องการไม่เหมือนกัน ถ้าจับตัวไหนมาเล่น ต้องรู้ว่าต้องเล่นกับเกษตรกรอย่างไร มีการร่วมกันกับเกษตรกร ปรับปรุงแก้ไขโครงสร้างดิน การทำการตลาด การดูเรื่องแมลง และโรคระบาด เช่นถั่วเหลืองเมื่อมีน้ำไม่เพียงพอจะทำอย่างไร มีการตั้งเครื่องสูบน้ำ มีการเติบน้ำมันให้ฟรี จะทำให้เห็นภาพชัดเจนและเกษตรกรได้ประโยชน์

โรคบางชนิดไม่สามารถใช้ชีวภาพได้ทั้งหมด ต้องใช้เคมีบ้าง เช่นถั่วเหลืองบางครั้งเพลี้ยมา เกษตรกรต้องใช้เคมีในการควบคุมแปลง

เทคโนโลยีการผลิตทำอย่างไรให้ยีนส์ต่อไร่สูง ทำอย่างไรไม่ให้สารเคมีตกค้างและเกิดปัญหา

ถาม อยากทราบถึงเรื่องการบริหารจัดการว่ามีอิสระในการดำเนินการมาน้อยเพียงใด และบุคลากรมีการทำงานร่วมกับชุมชนอย่างไร

ตอบ มีอิสระส่วนหนึ่ง เนื่องจากเป็นนโยบายของรัฐ ที่ต้องทำทุกอย่างให้งานสำเร็จ ต้องส่งข้อมูลให้สำนักงานสถิติเกษตรทุกเดือน แต่ต่อมาส่ง 3 เดือนครั้ง

เรื่องงบประมาณจะระบุชัดเจนว่าสามารถนำเงินมาใช้ได้หรือไม่ โดยมีการเขียน action plan ประมวล และเรียกประชุมผู้จัดการโครงการอย่างสม่ำเสมอ

ถาม คนที่เข้ามาต้องมีคุณสมบัติอย่างไร

ตอบ เป็นราษฎรไม่มีที่ดินทำกิน หรือมีที่ดินทำกินน้อยไม่เพียงพอแต่การทำอาชีพ

ถาม มีการรับประกันการขายสินค้าของเกษตรกรหรือไม่

ตอบ มีการประกันราคาขั้นต่ำ มีการทำ MOU กับกรีนสปอตไว้เช่นถ้าราคาต่ำกว่า 15 บาทกรีนสปอตต้องซื้อที่ 15 บาท จุดแข็งคือกรีนสปอตเป็นตัวคาน แต่คนที่มาที่หลังจะพยายาม Up ราคามากกว่ากรีนสปอต สิ่งนี้คือปัญหาของ MOU ถ้าเกษตรกรไม่นิ่งก็จะออกนอก MOU ตัวที่อันตรายที่สุดคือ Demand เทียม คือสร้าง Demand มาหลอก ดังนั้นจึงเอากฎระเบียบมาใส่มากไม่ได้จะเดินหนี ต้องเดินตามรอยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

ถาม การสร้างภูมิคุ้มกัน ให้เป็นที่เศรษฐกิจพอเพียงให้เขามีเศรษฐกิจดีขึ้นให้เขามีเศรษฐกิจอย่างนี้ตลอดไปหรือไม่ หลังจากที่ออกจากสหกรณ์แล้ว

ตอบ มี ยังมีอยู่ ต้องชี้ให้เห็นว่าการเอาเงินมาฝากสหกรณ์ เงินที่อยู่ในสหกรณ์ในระเบียบ ห้ามถือเงินเกิน 50,000 บาทต่อวัน ต้องผ่านมติที่ประชุมก่อน ถ้าเกินเพราะเหตุผลอะไร

ถาม ทำอย่างไรให้ชาวบ้านมีรายได้ใกล้เคียงกับปลูกข้าว

ตอบ ต้องคุมโซน เช่นปลูกข้าวผลผลิตมีไม่ถึง 400กิโลต่อไร ก็ต้องเอาอาชีพเสริมไปให้เช่น ถั่วเหลือง เลี้ยงสัตว์ วัว ในแง่กฎหมายไม่คิดว่าต้องแก้ไขอะไร เนื่องจากล้อมาจาก พ.ร.บ. 2542

ถาม เทคโนโลยี สหกรณ์อาจให้ยืมเครื่องจักร และอื่น ๆ มาได้หรือไม่ และมีการควบคุมอย่างไร

ตอบ รู้ว่ากรีนสปอตซื้อจากเรา มีการแยกโควตาเข้ามา มีถั่วเหลืองเยอะจะแบ่งว่าให้ตรงส่วนนี้เท่าไหร่ ตรงส่วนนี้เท่าไหร่ ด้านการตลาดมีการเอาดารา และสื่อมวลชนมาช่วยงานประชาสัมพันธ์

ถั่วเหลืองคนที่ซื้อมากมาจากกรีนสปอต แต่มีการนำเข้ามาจากต่างประเทศ 80% เพราะว่าถั่วจากนอกราคาถูกกว่า เกี่ยวอะไรกับตัวปริมาณที่น้อย จะอ้างตรงส่วนที่เสียเปรียบถั่วนอกถูกกว่า รู้ว่าขั้นต่ำ 15 บาท ขอเป็น 20 บาทได้หรือไม่ ถ้ากำหนดราคาที่ 13 ก็ไปซื้อที่ 15 คุยกับเกษตรกรจะรู้ราคาอยู่แล้ว สหกรณ์รู้ราคาตรงนี้อยู่แล้ว มีเงินค่าพรีเมียมกลับมาที่กลุ่ม ช่วยให้เข้มแข็งขึ้น ถ้ามีการประกันราคาสมาชิก เกษตรกรจะไม่ขาดทุนเนื่องจาก สหกรณ์รู้ราคาต้นทุน

การจะทำอย่างไรนั้นคือ ต้องหาวิธีการเพิ่มผลผลิต

ในส่วนสหกรณ์คือนิติบุคคลที่ดูแลตนเอง หน่วยงานของรัฐช่วยทางการตลาดอยู่ เงินเดือนราชการทุกอย่าง 100 % สหกรณ์มีส่วนอยู่