สรุปการบรรยายหัวข้อ

“คณะแพทย์ศาสตร์ มอ. กับบทบาทและการงานด้านความมั่นคงของประเทศ

ในมุมมองของข้าพเจ้า”

โดย

พล.ท.สุรพล เผื่อนอัยกา

อดีตเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติและอาจารย์วปอ.

นายไชยยงค์ มณีรุ่งสกุล

นายกสมาคมหนังสือพิมพ์ภาคใต้

กรรมการมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ผศ.ปิยะ กิจถาวร

รองเลขาธิการ ศอ.บต.

16 ตุลาคม 2557

ศ.ดร.จีระ: ท่านบัญญัติไปพูดในสภามหาวิทยาลัย ได้พูดเรื่องที่มาบรรยายในรุ่นที่ 1 วันนี้จะเป็นผู้อภิปราย ซึ่งจะกระเด้งไปสู่การแก้ปัญหา

3 จังหวัดภาคใต้เป็นดินแดนที่เป็นปัญหาอยู่ กลายเป็นดินแดนแห่งความขัดแย้ง ท่านคณบดีกล่าวว่า 3 จังหวัดภาคใต้ไว้ใจคนที่เป็นบุคลากรทางการแพทย์มาก

บ่ายวันนี้จะมีการทำ Workshop เพื่อให้ความคิดตกผลึก และสามารถสร้างมูลค่าเพิ่ม

สิ่งที่ชื่นชมคณะแพทย์ เพราะดูแลคนเจ็บ และเป็นที่ยอมรับของ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

พล.ท.สุรพล: ขอเน้นในเรื่องศาสนาอิสลามในแง่การมีผลกระทบต่อ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ เพื่อให้ปฏิสัมพันธ์กับคนในพื้นที่มากขึ้น ประเด็นการบรรยาย คือ

ความมั่นคงของชาติ ( National Security )และมุมมองที่แตกต่างกันของสังคม

ปัญหาความมั่นคงในภาคใต้ตอนล่าง

บทบาทของแพทย์ในวิกฤติการณ์?

ความมั่นคงแห่งชาติ ขอเลือกของคุณ Buzan ที่ให้ความหมายว่า

• -freedom from threat
• -ability of states and societies to maintain.. independent identity & functional integrity

ความมั่นคง ที่ประเทศแคนาดา ให้คำจำกัดความ คือ

• -ความมั่นคงของปัจเจกบุคคล
• -ความมั่นคงของชาติ
• -ความมั่นคงระหว่างชาติ

มุมมองเรื่องความมั่นคง อยู่ที่ทัศนคติ

ความหมายกว้าง	ความหมายแคบ
ความอยู่รอด (survival) ความเจริญ (growth) การพัฒนา(development) ความทันสมัย ( modern )	การรักษา (maintenance) เสถียรภาพ (stability) การรักษาระเบียบ (order) ความสมดุล (equilibrium)

ลัทธิใหญ่

• -โลกาภิวัตน์
• -ยึดมั่นในจารีต / ศาสนา
• -อนาธิปไตย ไม่ยอมรับอำนาจส่วนกลาง มีการปฏิเสธการพัฒนา ทำให้วิถีชีวิตชุมชนเสีย

ศาสนาอิสลาม

นบีมุฮัมมัด กล่าวว่าท่านเป็นทูตคนสุดท้าย

The caliph “…both POPE and emperor.”

political decisions are (only) worldly, nominal actions การตัดสินใจทางการเมืองเป็นเรื่องทางโลก

เข้าถึงพระผู้เป็นเจ้าเมื่อมีอายุ 40 ปี

มุสลิมไม่ใช่เผยแพร่ศาสนาอย่างเดียว แต่ยังขยายอาณาจักรด้วย

นบีมุฮัมมัด หลังจากสิ้นแล้ว ได้มีการแต่งตั้งผู้สืบทอด

ศาสนาอิสลาม เป็นFinalize ไม่มีการปรับเปลี่ยน เป็นทั้งศาสนาและเป็นทั้งระเบียบของสังคม

ตลอดประวัติของการขยายตัวมีทั้งการต่อสู้ทางการเมือง และมีการปลดปล่อยของผู้นับถือนอกศาสนา

ปัญหาเรื่อง 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ มีเอกสารระดับปริญญาเอกของนักวิชากามุสลิม

1. ดร.สุรินทร์ พิศสุวรรณ

ISLAM AND MALAY NATIONALISM :

A CASE STUDY OF THE MALAY – MUSLIMS OF SOUTHERN THAILAND HAVARD UNIVERSITY :1982 (2525)

2. Dr. MULTHIAH ALAGAPPATHE NATIONAL SECURITY OF DEVELOPING STATES –LESSONS FROM THAILAND TUFTS UNIVERSITY AUBURN HOUSE:1987 (2530)

3. Dr. W.K.CHE MAN เรื่อง MUSLIM SEPARATISM : THE MOROS OF SOUTHERN PHILIPPINES AND THE MALAYS OF SOUTHERN THAILAND AUSTRALIAN NATIONAL UNIVERSITY พิมพ์เผยแพร่ต่อมาโดย OXFORD UNIVERSITY PRESS :1990 (2533)

ยุทธศาสตร์ของขบวนการฯ

Means

1. ความเป็นมาลายู

2. ศาสนามุสลิมแบบเข้ม

3. ปัฏฏอนี(รัฐเอกราช)

Ways

เรียกร้อง : InternationalAttention
ปฏิบัติ : Guerrilla Tactics

Ends : Autonomy of some form.

RECRUITING MILITANTS IN SOUTHERN THAILAND

Schools are particularly important as recruiting grounds because they have been the battleground for the clash of cultures and ideologies fuelling the conflict. Many Malay Muslims view state schools as a vehicle to inculcate “Thai-ness”.โรงเรียนของรัฐ จะปลูกฝังความเป็นไทยเข้าไป เขาคิดว่าโรงเรียนไทยจะล้างสมอง

By providing substantial funding for private Islamic schools, government policies have inadvertently contributed to the greater separation of Muslim and Buddhist students, which only helps radicalisation efforts.

การประนีประนอม เขาคิดว่าไม่มีทาง เพราะเขาไม่มั่นใจพวกนอกศาสนา เขาเห็นว่าพวกอื่นเป็นซาตาo

“Muslim Elites and Politics in Southern Thailand “ Universiti Sains Malaysia (January 1983) เราอย่าเข้าไปแบบสุ่มสี่สุ่มห้า

คนมุสลิมส่วนใหญ่จิตใจดี รักสันติ แต่ส่วนใหญ่ให้คนหัวรุนแรงเข้ามาครอบงำ ถึงรู้ว่าสิ่งนั้นไม่ถูกก็จำยอม เพราะว่าเขาจะไม่ทำร้ายมุสลิมกันเอง

ชาวไทยพุทธ : ก็ไม่กล้าเข้าไปช่วยเหลือ เพราะไม่แน่ใจในความปลอดภัย

บทบาทของแพทย์

ส่วนใหญ่ใช้กีฬา ใช้ฟุตบอล และให้หมอเข้าไป เพราะเขาเชื่อมั่นหมอมาก

Trust ต้องมีทั้ง 3 องค์ประกอบ ดังนี้

-clinical need หมอต้องรักษา

- impartiality

- without discrimination. ไม่มีการแบ่งแยก

นายไชยยงค์ มณีรุ่งสกุล: ดีใจมากที่ท่านสุรพลได้เล่าถึงสถานการณ์ภาคใต้ ขอให้ทุกท่านอย่ากลัว ความมั่งคงของมทนุษย์ก็จะไม่เกิด

อยู่ภาคใต้ตั้งแต่ปี 17 เห็นความเปลี่ยนแปลงและการแก้ปัญหาของพรรคคอมมิวนิสต์ของประเทศไทย

โจรจีนคอมมิวนิสต์มลายา

เรื่องการก่อการร้ายของกระบวนการแบ่งแยกดินแดง ซึ่งเป็นมาถึงทุกวันนี้

ภาคใต้มีปัญหา 3 ประเด็น คือ

โง่ เรื่องการศึกษา ทำให้เข้าไม่ถึงและอยู่ในสังคมปิด

จน หลายกระทรวง บอกว่าต้องเข้ามาพัฒนาให้มีงานทำ จึงตกอยู่ภายใต้ขบวนการแบ่งแยกดินแดน

เจ็บ เคยทำงานอยู่ในยูนิเซฟ ไม่มีส้วม เพราะตามหลักศาสนาถ่ายทับถมกันจะบาป มีปัญหาเรื่องสาธารณสุข

วันนี้ขอพูดถึงเรื่องปัญหาในปัจจุบัน ไม่ควรพูดถึงเรื่องประวัติศาสตร์ เพราะเป็นการตอกย้ำความผิดพลาดของรัฐบาลในอดีต

เหตุผลของการเผาโรงเรียน เพราะกลัวว่าโรงเรียนไทยจะไปกลืนความเป็นอัตลักษณ์ของเขา

ในอดีต คนไทยเราเคยทำให้เขาเจ็บปวดมาก่อน

ทำไมเวลา 10 ปี ยังแก้ปัญหาไม่ได้ เพราะใช้ความรู้ ความเข้าใจเก่าๆ มาใช้กับสงครามยุคใหม่ สงครามไทย

ก่อนเกิดเหตุการณ์ 2547 คนกลุ่มหนึ่งเป็นอาสาสมัครของตาลีบัน ไปรบที่อัฟกานิสถานและกลับมาร่วมก่อการร้าย

ปัจจุบันน่ากลัว แต่ยังมีหวังเพราะเราไม่ได้แก้ปัญหาอย่างจริงจัง ด้วยการเปลี่ยนรัฐบาล เปลี่ยนนโยบายบ่อย จุดแข็ง 2 จุด คือ การศึกษา และการแพทย์

กลุ่มบุคลากร ที่สูญเสียน้อยที่สุด คือกลุ่มสาธารณะสุขและแพทย์ แต่ครูสูญเสียมาก เพราะขึ้นอยู่กับการรักษามวลชน และเห็นว่าแพทย์สำคัญที่สุดใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

เวลาทหารไปแจก บางครั้งประชาชนรับแต่ไม่กระตือรือร้น ทหารไปแจกและกลับไป มีครั้งหนึ่งทหารเอาฟุตบอลมาแจก แต่แนวร่วมบอกชาวบ้านว่าให้กรีดฟุตบอลทิ้ง เพราะมาจากรัฐไทย แต่เมื่อทหารเอายามาแจก แกนนำไม่กล้าบอกให้ประชาชนไม่รับ

มีรพ.หลายแห่งที่เป็นที่ชื่นชอบของคนในพื้นที่ เพราะได้นำหลักศาสนามาประยุกต์ใช้ และได้รับการรักษาถูกต้องตามหลักศาสนา

ความรู้สึก คือ ปมลึกของไฟใต้ ยาเสพติด การแบ่งแยกดินแดน

อะไรที่ไม่ได้รับความยุติธรรม ไม่มีใครตอบได้ เพราะไม่มี แต่ความเชื่อคือ ไม่ได้รับความยุติธรรมจากชาวไทยพุทธ

เราเอาความรู้เก่าไปสู้กับปัจจุบันไม่ได้ การปลุกระดม ไม่ได้พูดถึงความไม่ยุติธรรมด้านกฎหมาย

แต่วิธีการแก้ปัญหา คือ แก้ความเท่าเทียมในเรื่องกฎหมาย แต่ปัจจุบันต้องแก้ความไม่เท่าเทียมทางสังคม เพราะตอนนี้ปลุกระดมเรื่องนี้เพื่อสามารถเข่นฆ่าคนนอกศาสนา ซึ่งเป็นสงครามแบบใหม่ที่รัฐต้องรู้เท่าทัน

จุดแข็งของเราคือเรื่องสาธารณสุข สิ่งที่จะต้องเข้าแก้ปัญหาความไม่สงบคือ ความเจ็บป่วย คือ แพทย์น้อย แต่ต้องทำให้วิกฤติเป็นโอกาสของคนในพื้นที่ อย่างน้อยได้พยาบาล 3,000 คนในพื้นที่ ทำให้ได้ใจของคนส่วนใหญ่

เขตปกครองพิเศษเป็นเรื่องที่เขาต้องการ ดินแดนยกให้ไม่ได้แต่สามารถสร้างบ้านตามที่ท่านต้องการได้

ศ.ดร.จีระ: จุดแข็งของประเทศไทยอยู่ที่มอ. ในเรื่องการแพทย์

ผศ.ปิยะ กิจถาวร: มุ่งเน้นเรื่องปัญหาชายแดนภาคใต้

รูปเรือบรรทุก น้ำมัน หนักเป็นแสนตัน ทำอย่างไรจึงจะบังคับเรือได้ ตอบ บังคับด้วยหางเสือ

เมื่อมีปัญหาขนาดเล็ก ให้ปรับปรุงในสิ่งที่เราทำ แต่เมื่อปัญหาใหญ่ต้องปรับเปลี่ยนความคิดของเรา

หลัก 7 ประการ

ของการอยู่ร่วมกัน และการสร้างสันติสุขในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้

1) เข้าใจหลักของศาสนาซึ่งกันและกัน และอยู่ในขอบเขตความถูกต้องตามหลักศาสนา

2) มีการไปมาหาสู่กัน มีการพูดคุย สื่อสารกัน ยิ่งใช้ภาษามลายูท้องถิ่นยิ่งดี

3) มีคุณธรรม มีจริยธรรม รู้ความต้องการของเขา ของเรา

4) เมื่อมีความขัดแย้ง จะขอความเห็นใจซึ่งกัน และกัน (ปากะ)

5) เรื่องสั้นทำให้หาย เรื่องยาวทำให้สั้น ไม่ลำเอียงฝ่ายใด ฝ่ายหนึ่ง

6) ด้านสิทธิและเสรีภาพ น่าจะให้เสมอภาคทั้ง ไทยพุทธ ไทยมุสลิม

7) ปราบปรามโจร ข้าราชการทุจริต อย่างเด็ดขาด เพื่อสร้างความสงบสุขในพื้นที่

ทั้ง 7 ข้อนี้สามารถนำไปใช้ได้ในทุกสถานการณ์ ต้องทำความเข้าใจ

การดูแล

• -กลุ่มใหญ่ต้องมีเสียงส่วนใหญ่ในการปกครองดูแล
• -สูตรของความสำเร็จ = ความสามารถ*ศักยภาพที่จะเรียนรู้*สัดส่วนที่พื้นที่ยอมรับ/ยอมฟัง

ที่มา: ธาดา ยิบอินซอย , ในการสัมมนาการจัดการความรู้เพื่อสันติสุขสภาวะพื้นที่ภาคใต้ , 7 พฤศจิกายน 2550

ชายแดนใต้มีทรัพยากรอุดมสมบูรณ์มาก แต่ผู้คนยากจน ต้องคิดว่าทำไมถึงจน เพราะประชาชนไม่มีสิทธิ์เข้าไปปริหารจัดการและใช้ประโยชน์ได้จริง

การศึกษา เป็นเรื่องที่ซับซ้อน เป็นความขัดแย้งระหว่างรัฐไทย และมาเลย์มุสลิม คือ ภาษามลายู และภาษายะวี รัฐจัดการศึกษาสามัญ ผลผลิตของความขัดแย้ง คือ ครูถูกฆ่า โรงเรียนถูกเผา

ปี 49 มีการคลี่คลายที่ดีมากขึ้น เพราะรัฐไทยตระหนัก ยอมรับ เข้าใจ มากขึ้น เมื่อเขาต้องการสืบทอดมลายูก็ทำไป แต่ต้องอยู่ภายใต้ขอบเขต

ปัญหาการศึกษาส่วนสามัญในปัจจุบัน คือ รัฐไทยจะจัดการศึกษาสามัญในลูกหลานชาวบ้านได้อย่างไร ต้องมีการจัดการศึกษาอย่างมีคุณภาพ

ยืนยันว่าพลังของมอ. จะเป็นที่พึ่งของประชาชน

Workshop

ฟังการอภิปรายวันนี้แล้ว..

กลุ่ม 1

1)ที่ผ่านมาโครงการของคณะแพทย์ฯ มอ. ต่อความมั่นคงของประเทศที่ประสบความสำเร็จ คือ อะไร และมีจุดอ่อนอะไรบ้างที่ต้องปรับปรุง

โครงการผลิตแพทย์เพื่อสามจังหวัดชายแดนภาคใต้

จุดอ่อน คือ เงื่อนไขการใช้ทุน 12 ปี

ปรับปรุง คือ ลดจำนวนปีในการใช้ทุน ให้โควตาเรียนต่อเฉพาะทาง

2)เสนอโครงการ 2 โครงการใหม่ ที่มีความสำคัญต่อการทำงานของคณะแพทย์ฯ กับบทบาทต่อการรักษาความมั่นคงและสร้างเครือข่ายใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

2.1 หลักสูตรโภชนากรระยะสั้น เพื่อส่งเสริมอาหารที่ถูกหลักฮาลาล

2.2 อบรมหลักสูตรบุคลากรสาธารณสุขระยะสั้น

กลุ่ม 2

1)ที่ผ่านมาโครงการของคณะแพทย์ฯ มอ. ต่อความมั่นคงของประเทศที่ประสบความสำเร็จ คือ อะไร และมีจุดอ่อนอะไรบ้างที่ต้องปรับปรุง

• -คณะแพทย์มีส่วนร่วมให้ทุนโครงการแพทย์ชนบทของทุนมุสลิม ให้โควต้พิเศษ
• -โครงการอสม. มาเรียนปริญญาตรี ทางด้านสาธารณสุข
• -โรงพยาบาลมอ.รับผู้ป่วยจากสถานการณ์ความไม่สงบชายแดนใต้ได้ตลอดเวลา
• -มีศูนย์รวบรวมข้อมูลสถานการณ์ความไม่สงบชายแดนใต้ ศวชต

จุดอ่อน

• -ขาดการประชาสัมพันธ์ในองค์กรและบุคคลภายนอก
• -ขาดการติดตาม

2)เสนอโครงการ 2 โครงการใหม่ ที่มีความสำคัญต่อการทำงานของคณะแพทย์ฯ กับบทบาทต่อการรักษาความมั่นคงและสร้างเครือข่ายใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

Project 1: Strengthening referral system in 3 deep south province for violent situation

Referral system ---------------------> Better health and satisfaction

Project 2: Generating new strategic approach for care of widows who affected by unrest situations in the deep south of Thailand (pattani)

People affected by unrest à Care of affected people

Improving health and heath system for affected people

กลุ่ม 3

1)ที่ผ่านมาโครงการของคณะแพทย์ฯ มอ. ต่อความมั่นคงของประเทศที่ประสบความสำเร็จ คือ อะไร และมีจุดอ่อนอะไรบ้างที่ต้องปรับปรุง

โครงการโควตาผลิตแพทย์เพิ่ม 3 จังหวัดชายแดน

จุดอ่อน

นักเรียนมีความรู้น้อย ไม่มีความรู้สายสามัญ ต้องปรับพื้นฐาน

คณะต้องปรับระบบการศึกษา และเกณฑ์การประเมินใหม่เพื่อให้รองรับโครงการ

2)เสนอโครงการ 2 โครงการใหม่ ที่มีความสำคัญต่อการทำงานของคณะแพทย์ฯ กับบทบาทต่อการรักษาความมั่นคงและสร้างเครือข่ายใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

โครงการพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

โครงการเครือข่ายระบบสาธารณสุขสัญจร โดยมีระบบ Teleconference

กลุ่ม 4

1)ที่ผ่านมาโครงการของคณะแพทย์ฯ มอ. ต่อความมั่นคงของประเทศที่ประสบความสำเร็จ คือ อะไร และมีจุดอ่อนอะไรบ้างที่ต้องปรับปรุง
โครงการที่สำเร็จ

• -โครงการพัฒนาการดูแลผู้บาดเจ็บรุนแรงจากสถานการณ์จังหวัดชายแดนภาคใต้ มีนโยบายชัดเจนในการส่งต่อผู้ป่วย

จุดอ่อน

การสื่อสาร ภาษา ไม่เข้าใจหลักศาสนา

ปรับปรุง

คู่มือการสื่อสารเบื้องต้นในการให้บริการผู้ป่วย

ศึกษาเข้าใจหลักศาสนา

2)เสนอโครงการ 2 โครงการใหม่ ที่มีความสำคัญต่อการทำงานของคณะแพทย์ฯ กับบทบาทต่อการรักษาความมั่นคงและสร้างเครือข่ายใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

โครงการแพทย์ทางไกล Tele med บทบาทต่อการรักษาความมั่นคงและสร้างเครือข่ายใน 3 จังหวัด

คือให้คำปรึกษาโรคที่ไม่มีแพทย์เชี่ยวชาญ

โครงการ Web based mentoring system บูรณาการการดุแลเป็นพี่เลี้ยงในโรงพยาบาลในสามจังหวัดชายแดนใต้

กลุ่ม 5

1)ที่ผ่านมาโครงการของคณะแพทย์ฯ มอ. ต่อความมั่นคงของประเทศที่ประสบความสำเร็จ คือ อะไร และมีจุดอ่อนอะไรบ้างที่ต้องปรับปรุง

1. Medical students โครงการ 3 จังหวัด

2. Intern

3. จุดละหมาด

4. ผู้ป่วย

5. อาหารมุสลิม

2)เสนอโครงการ 2 โครงการใหม่ ที่มีความสำคัญต่อการทำงานของคณะแพทย์ฯ กับบทบาทต่อการรักษาความมั่นคงและสร้างเครือข่ายใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

โครงการการสื่อสาร แลกเปลี่ยนวัฒนธรรมของบุคลากรทางการแพทย์ เพื่อให้เกิดการบูรณาการความรู้ความเข้าใจในการดูแลผู้ป่วย

โดย

• -เชิญชมรมมุสลิมเข้าร่วม
• -เผยแพร่ความแตกต่างวัฒนธรรม
• -ให้พยาบาลที่นับถือศาสนาอิสลามมีบทบาทในการช่วยประสานงาน

โครงการครัวฮาลาล