ก่อนอื่น ต้องขออภัยอาจารย์ หากข้อความติดกันเป็นพืด เพราะระบบการเว้นวรรคใน blog ที่ผมใช้คืนนี้มัน error แต่ผมเห็นว่านี่เป็นเรื่องสำคัญ และผมก็ต้องไปประชุมกับ มสธ. เพื่อวางกรอบการวิจัย “ทิศทางสื่อเพื่อเด็กและเยาวชนกลุ่มพิเศษ” (ผมรับไปนำเสนอเกี่ยวกับเด็กกลุ่มชาติพันธุ์)ในวันที่ 22 มิถุนายนนี้ ก็เลยถือโอกาสนี้มาแลกเปลี่ยนกับอาจารย์ก่อน ถ้าตัวหนังสือติดกันเป็นแพ ก็ขอโทษด้วยนะครับ แต่ผมจะใช้จุดไข่ปลาแทนย่อหน้าละกัน……………………………………………………………………… เรื่องสื่อเด็กนี่เห็นด้วยครับว่ารอไม่ได้แล้ว และผมคิดว่า เด็กกลุ่มชาติพันธุ์เองได้รับผลกระทบรุนแรงมากด้วย ส่วนได้ผลอย่างไรนี่ ผมยังไม่เห็นงานวิจัยบ้านเรา ในเชิง comparative study นะครับ ………………………………………………………………….

ปัญหาของนโยบายด้านเด็กและเยาวชนในระดับของการปฏิบัติที่สำคัญมาก และประเทศของเราถูกโจมตีจากนานาชาติมาตลอดก็คือ การขาดการมีส่วนร่วมโดยตรงของเด็ก การที่รัฐไม่กระจายอำนาจและงบประมาณลงมาให้ชุมชนรวมถึงกลุ่มเด็กที่มีศักยภาพในการบริหารจัดการด้านนี้โดยตรง โดยเฉพาะเด็กชายขอบ อย่างเด็กไร้รัฐ เด็กกลุ่มชาติพันธุ์ เด็กข้างถนน ฯลฯ จะเป็นเด็กที่ถูกมองข้ามเสมอ…………………………………………………………………………………………………….

จะเห็นได้ชัดจากการจัดประชาคมเด็ก ว่าไป เวทีประชาคมเด็ก ที่รับฟังเสียงเด็ก (deep listening)จริงๆ นี่น้อยมากครับ ในระดับหมู่บ้านยังไม่เห็นเท่าไรเลย ……………………………………………………………………………………………………….

นอกจากนี้ ผมคิดว่าต้องเน้นกระบวนการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชนให้มากนะครับ (ทั้งชุมชนในแง่กายภาพ และชุมชนในแง่เครือข่ายความสัมพันธ์ทางสังคมในรูปแบบต่างๆ) แม้จะมีความพยายามทำอยู่โดย สนง.พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ แต่ก็มักจะอาศัยกลไกผู้นำที่อ่อนประสบการณ์ในการทำงานกับเด็ก เช่น ผู้ใหญ่บ้าน อบต. ซึ่งยังไม่พร้อมและละเอียดอ่อนพอต่อปัญหาเหล่านี้ ………………………………………………………………..

แย่ไปกว่านั้น ผู้นำชุมชนบางแห่ง มองว่าการส่งเสริมให้เด็กเรียนรู้ในบางเรื่อง จะทำให้เด็ก “ก้าวร้าว” และ “หือ” กับผู้ใหญ่ ทำให้ผู้ใหญ่มีบทบาทลดลง ทำนองนี้……………………………………………………………………..

นอกจากนี้ ผมคิดว่า การพัฒนาสื่อ ต้องมองให้เห็นตัวคนทำงานที่จะเป็นกลไกในระดับพื้นที่ให้จงได้ โดยเน้นคนในท้องถิ่น หรือคนที่อยู่ติดกับพื้นที่ ใกล้ชิดกับเด็ก จะให้ดี เด็กต้องมีสิทธิและมีส่วนเลือก กลั่นกรอง ถอดถอน ผู้ใหญ่และเด็กที่จะทำงานร่วมกับพวกเขาด้วย…………………………………………………………………………

แนวคิดอย่างนี้ ถ้าเป็นส่วนราชการ ครูอาจารย์อาจจะส่ายหน้า เพราะเกรงจะถูกเด็กปฏิเสธแล้วเสียหน้า อันนี้แหละครับ ปัญหาใหญ่ของการทำงานกับเด็ก คือ ผู้ใหญ่กลัวเสียหน้า โดยเฉพาะข้าราชการหรือผู้ที่ยึดอยู่กับศักดิ์ศรี……………………………………………………………………………………………….

ผมเขียนรวมๆมาเป็นเกาเหลา ยังไม่ได้ขัดเกลาแยกอะไรออกมาเป็นข้อๆ แต่เชื่อว่าอาจารย์อาจจะจับประเด็นอะไรบางอย่างได้ จาก keywords เช่น การมีส่วนร่วมโดยตรงของเด็ก, การกระจายอำนาจของรัฐ ,ทัศนคติ/อคติของผู้ใหญ่ที่เป็นปัญหาต่อการทำงานกับเด็ก เช่น การกลัวเสียหน้า อำนาจนิยม, และอาจจะเพิ่มเรื่องของบริบททางสังคมวัฒนธรรมประเพณีเด็กแต่ละกลุ่มที่แตกต่างกัน เช่น เด็กกลุ่มชาติพันธุ์ เด็กพิการ เด็กข้างถนน เด็กไร้รัฐ ที่เป็นเงื่อนไขของการเข้าถึงและรับอิทธิพลจากสื่อ อย่างเด็กลีซอนี่ ตามประเพณีจะถูกเข้มงวดมากในเรื่องทางเพศ แม้กระทั่งการพูดการสอน แต่เมื่อเข้าถึงสื่อที่เร้าอารมณ์เพศแล้วไปมีปัญหาด้านเพศขึ้น เช่น ตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ หรือไปติดเชื้อ HIV ก็ยากที่จะปรึกษาใคร เพราะชุมชนไม่ยอมรับ เป็นต้น