สวัสดีครับ เขาเรียกพยัญชนะสังโยคครับ
มีหลักว่า
ถ้าพยัญชนะตัวหน้าไม่มีสระ (ถ้าอักษรไทย ก็คือพยัญชนะที่มีจุดข้างใต้)
แล้วมีพยัญชนะตามมา(กี่ตัวก็ตาม) พยัญชนะตัวที่ไม่มีสระนั้นต้องลดรูป
เช่น รตฺน ratna ตัว ตฺ นี้ต้องลดรูป
จากเดิม त ก็จะเหลือแต่ตัวโค้งๆ ไม่มีขีดข้างบน
เทียบนะครับ
रत्न รตฺน ratna
रतन รตน ratana...
การลดรูปนั้น มีหลายแบบครับ แต่สรุปก็คือ มันจะไปเกาะกับตัวที่ตามมากลายเป็นตัวเดียวกัน คือมีประทุนข้างบนห้อยลงมาขีดเดียว
ทีนี้มาดู ทฺ ตามด้วย ย เช่น
วิทฺย vidya เขียนอย่างนี้ विद्य
แต่ถ้า วิทย vidaya จะเขียนอย่างนี้ विदय
การเขียนตัวย่อ บางทีก็หดตัวหน้า บางทีตัวหน้าเต็ม แต่ไปหดตัวหลัง
บางทีก็ใช้วิธีเรียงแนวดิ่ง บางทีก็เรียงแนวนอน
เช่น ห ถ้าไม่มีสระ มันก็ยังเขียนเต็มตัว แต่ตัวที่ตามมาจะลดรูป
ตัวอย่าง วาหฺน वाह्न จะเห็นว่า ห ปรากฏเต็มตัว แต่ไปลดรูป น
ทีนี้ ตัวไหนลดรูปยังไง สงสัยต้องเขียนเต็มๆ บทความแล้วละ (และท่องให้จำได้)
เพราะพยัญชนะบางตัว เมื่อตัวนี้ตามมา ก็เขียนแบบหนึ่ง อีกตัวตามมา เขียนอีกแบบ
เช่น ก เมื่อไม่มีสระ จะเขียน ก ครึ่งตัว แต่ถ้า ต หรือ ก ตามมา มันจะมีอีกรูป
(รูปธรรมดา) ศกฺน शक्न, วากฺย वाक्य (ตัว क เหลือครึ่งหนึ่ง)
แต่ถ้า ตามด้วย ต, หรือ ษ จะเป็นอย่างนี้
ศกฺติ शक्ति, ลกฺษ लक्ष นั่นคือ ใช้ตัวพิเศษเลย
นอกจากนี้ ตัวที่ใช้บ่อยก็เ้ช่น ชฺ ज् +ญ ञ = ज्ञ
ผมก็จำไม่ได้ว่าตอนเรียน ใช้วิธีจำแบบไหน
แต่ว่าอ่านๆ ท่องๆ ไปก็จำได้ไม่นานครับ ;)
การออกเสียงก็ออกเสียงเฉพาะตัวที่มีสระครับ
ตัวไหนไม่มีสระ ก็ออกเสียงในลำคอ
เช่น รตฺน ออกเสียง รัต(ออกเสียง ตะ เบาๆ)-นะ
ทฺฤษฺฏ (ออกเีสียง ทริษฺ(ออกเสียง สส เบาๆ)-ตะ