สรุปการบรรยายโดยทีมงาน ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์
พลังงานกับเศรษฐกิจไทย
ศ.ดร.พรายพล คุ้มทรัพย์
เค้าโครงการบรรยาย
- ปัญหาพลังงานของโลก
- พลังงานกับเศรษฐกิจไทย
- ปัญหาพลังงานของไทย
- แนวทางการแก้ปัญหาของไทย
ปัญหาพลังงานของโลก
- โลกใช้น้ำมันมากขึ้น และจะมีราคาแพงขึ้น และหาได้ยากขึ้น
- พลังงานที่สะอาดก็มี แต่ก็ยังแพงและมีข้อจำกัดมาก
- เป้าประสงค์สูงสุด คือ ใช้พลังงานสะอาด
พลังงานกับเศรษฐกิจไทย
- น้ำมันเป็นพลังงานทีสำคัญที่สุด
- ก๊าซธรรมชาติเป็นพลังงานสำคัญรองจากน้ำมัน
- ไทยต้องพึ่งพาพลังงานจากต่างประเทศ โดย30% นำเข้าแก๊สธรรมชาติจากพม่า
- ไทยต้องพึ่งพาพลังงานจากต่างประเทศ
- เศรษฐกิจไทยพึ่งพลังงานในอัตราเพิ่มขึ้น
ปัญหาพลังงานของไทย
- ไทยมีก๊าซธรรมชาติเอง แต่ไม่พอใช้จึงต้องนำเข้า แต่ราคาแพงขึ้นตามราคาน้ำมัน
- ไม่มีใครต้องการมีบ้านใกล้โรงไฟฟ้า (แต่ทุกคนต้องการไฟฟ้า)
- ความต้องกาการใช้ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นทุกปี
- รัฐบาลยังอุดหนุนราคาน้ำมันบางประเภท ทำให้มีการใช้พลังงานที่ไม่มีประสิทธิภาพ
ปัญหาเกี่ยวกับนโยบายราคาน้ำมันของไทย
- ผลของการตรึงราคาปลีกไว้ต่ำ
- การตรึงราคาขายปลีกไว้ต่ำก่อให้เกิดผลกระทบต่อเนื่อง
- ผลิตภัณฑ์น้ำมันมีราค่าขายปลีกแตกต่างกันมากเกินไป
- พึ่งพาเชื้อเพลิงในประเทศให้มากขึ้น
- พึ่งพาไฟฟ้าจากเขื่อนในประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ลาว ซึ่งมีต้นทุนค่อนข้างต่ำ
แนวทางการแก้ปัญหาของไทย
- ใช้ถ่านหินนำเข้ามากขึ้น
- ใช้พลังงานนิวเคลียร์ แต่ค่าใช้จ่ายสูง และยังไม่แน่นอนเรื่องความปลอดภัย แต่ข้อดี คือ เป็นพลังงานที่สะอาด ซี่งรัฐบาลไทยเลื่อนแผนออกไปอีก 3 ปี เป็นพ.ศ. 2566 จากเดิมพ.ศ. 2563
- ใช้พลังงานชีวมวล
- ใช้พลังงานหมุนเวียน ข้อจำกัดยังมีคือ ต้นทุนสูง และวัตถุดิบมีจำนวนจำกัด อย่างไรก็ตาม ต้นทุนมีแนวโน้มว่าจะลดลง แต่อาจจะต้องใช้เวลา
มาตรการส่งเสริมพลังงานทดแทน
- ใช้กองทุนอนุรักษ์พลังงานเข้ามาช่วยเรื่องอุปกรณ์ และเรื่องการประหยัดไฟฟ้า
มาตรการราคาพลังงาน
- ควรสะท้อนทุนที่แท้จริงเพื่อที่จะส่งเสริมประสิทธิภาพกาใช้พลังงาน
- ควรมีการแทรกแซงของรัฐน้อยที่สุด
- เสนอโครงสร้างราคาน้ำมันที่เหมาะสม ซึ่งต้องพิจารณาไปตามองค์ประกอบ ได้แก่ ราคา ณ โรงกลั่น ภาษีต่างๆ ค่าการตลาด กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง
โครงสร้างราคาน้ำมันที่เหมาะสม
- ให้เก็บภาษีโดยคำนึงถึงต้นทุนมลพิษจากคาร์บอนไดออกไซด์ ต้นทุนจากการสร้างถนน ต้นทุนจากการจราจรแออัด ต้นทุนจากอุบัติเหตุ
- กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง
ส่วนที่หนึ่ง เพื่อการอุดหนุนไขว้ระหว่างผลิตภัณฑ์น้ำมันต่างๆ
ส่วนที่สอง เพื่อรักษาเสถียรภาพของราคาขายปลีก ในช่วงที่น้ำมันโลกผันผวนมากๆ
- ช่วงห่างของราคาขายปลีก พิจารณาจาก การใช้ทดแทนกันได้ระหว่างผลิตภัณฑ์น้ำมันต่างๆ
- ควรมีช่วงห่างระหว่างราคาของผลิตภัณฑ์ต่างๆ ดังนี้
ราคาเบนซิน 91 ควรสูงกว่าราคาแก๊สโซฮอล์ 91 ไม่น้อยกว่าลิตรละ 5-6 บาท
ราคาเบนซิน 91 ควรสูงกว่าราคาแก๊สโซฮอล์ 95 ไม่น้อยกว่าลิตรละ 3 บาท
ราคาแก๊สโซฮอล์ 95 ควรสูงกว่าราคาแก๊สโซฮอล์ 91 ประมาณลิตรละ 2-3 บาท
ข้อเสนอชดเชยเกี่ยวกับราคาก๊าซหุงต้ม
- ทำอย่างไรจึงจะชดเชยให้เฉพาะครัวเรือนยากจน โดยไม่มีการลักลอบถ่ายเท และคนจนจะได้รับประโยชน์จริงๆ
- เสนอให้ใช้ระบบคูปอง: แจกคูปองให้ครัวเรือนยากจนเพิ่อใช้แลกซื้อ LPG บรรจุถังในราคราที่ถูกกว่า
คำถาม
- ก๊าซLPG ที่ปตท.นำเข้ามาเพียงเจ้าเดียว จะมีโอกาสเป็นไปได้หรือไม่ที่จะมีกโรงไฟฟ้าเอกชนที่นำก๊าซ LPG เข้ามาและถูกว่า และป้อนให้โรงไฟฟ้า และทำให้โรงไฟฟ้ามีราคาถูกลงด้วย
ศ.ดร.พรายพล คุ้มทรัพย์ ตอบว่า แน่นอนว่าแก๊ส LPG จะแพง เนื่องจากว่า ปตท. ผูกขาดรายเดียว แต่หากในอนาคต มีเอกชนทำโรงไฟฟ้า LPG เช่นกัน ก็มีโอกาสเป็นไปได้ที่จะทำให้มีราคาถูกลง และมีประสิทธิภาพในการผลิต และการใช้ดีขึ้น เนื่องจากต้องเปิดให้มีการแข่งขันด้วย ทำให้มีทางเลือกสำหรับการใช้เชื้อเพลิงดีขึ้น และขายใครก็ได้ ไม่ใช่ขายให้กฟผ.เท่านั้น
2. ระบบขายน้ำมันของ ปตท. ที่ปิดตัวลงหลากที่ เงินรายได้ของปตท.ที่มาจุนเจือ มาจากแก๊สใช่หรือไม่
ศ.ดร.พรายพล คุ้มทรัพย์ ตอบว่า ส่วนหนึ่งมาจากการผลิตแก๊ส แล้วนำกำไรไปจุนเจือปั๊ม
3. ต้องการเอารถไปติดแก๊สดีหรือไม่
ศ.ดร.พรายพล คุ้มทรัพย์ ตอบว่า คุ้มมาก1-2 ปีก็คุ้มแล้ว แม้จะไปติดเป็น LPG ก็ตาม แต่หากเปลี่ยนเครื่อง แล้ววิ่ง 1 ปี ไม่เกิน 20,000 กม จะไม่คุ้ม
4. ราคาน้ำมัน มักจะไปเกาะกับราคาอาหารด้วยควรจะทำอย่างไร
ศ.ดร.พรายพล คุ้มทรัพย์ ตอบว่า ราคาอาหารมักจะแพงขึ้นด้วยในระดับหนึ่ง ซึ่งก็ต้องยอมรับบ้าง