- ในการทำงานกับชาวบ้านคือ "ไปหาชาวบ้าน
อยู่กับเขา เรียนรู้จากเขา วางแผนกับเขา ทำงานกับเขา
เริ่มจากสิ่งที่เขารู้ สร้างจากสิ่งที่เขามี สอนโดยชี้ให้เห็น
เรียนจากการทำ..."
- ท่าน อจ.ดร.ป๋วย....อยากเห็นการให้การดูแล...ประชาชน...ได้รับการดูแล..ตั้งแต่อยู่ในครรภ์มารดา..ถึงเชิงตระกอน
1. เมื่อผมอยู่ในครรภ์ของแม่
ผมต้องการให้แม่ได้รับประทานอาหารที่เป็นประโยชน์ ได้รับความเอาใจใส่
และบริการอันดีในเรื่องสวัสดิภาพของแม่และเด็ก
2. ผมไม่ต้องการมีพี่น้องมากอย่างที่พ่อแม่ของผมมีอยู่
และแม่จะต้องไม่มีลูกถี่นัก
พ่อกับแม่จะแต่งงานกันถูกกฎหมายหรือธรรมเนียมประเพณีหรือไม่ไม่สำคัญ
แต่สำคัญที่พ่อกับแม่ต้องอยู่ด้วยกันอย่างสงบสุข
ทำความอบอุ่นให้ผมและพี่น้อง
3. ในระหว่าง 2 - 3 ขวบแรกของผม
ซึ่งร่างกายและสมองผมกำลังเติบโตในระยะที่สำคัญ
ผมต้องการให้แม่ผมได้รับประทานอาหารที่เป็นคุณประโยชน์
4. ผมต้องไปโรงเรียน
พี่สาวหรือน้องสาวผมก็ต้องไปโรงเรียนจะได้มีความรู้หากินได้
และจะได้รู้คุณธรรมแห่งชาติ ถ้าผมมีสติปัญญาเรียนชั้นสูง ๆ ขึ้นไป
ก็ให้มีโอกาสเรียนได้ ไม่ว่าพ่อแม่จะรวยหรือจน
จะอยู่ในเมืองหรือชนบทแร้นแค้น
5. เมื่อออกจากโรงเรียนแล้ว ผมต้องการงานอาชีพที่มีความหมาย
ทำให้ได้รับความพอใจว่าตนได้ทำงานเป็นประโยชน์แก่สังคม
บ้านเมืองที่ผมอาศัยอยู่ จะต้องมีขื่อมีแป
ไม่มีการข่มขู่กดขี่หรือประทุษร้ายกัน
ประเทศของผมควรจะมีความสัมพันธ์อันชอบธรรม
และเป็นประโยชน์กับโลกภายนอก ผมจะได้มีโอกาสเรียนรู้ถึงความคิด
และวิชาของมนุษย์โลก
และประเทศของผมจะได้มีโอกาสรับเงินทุนจากต่างประเทศมาใช้เป็นประโยชน์แก่
ส่วนรวม
6. ผมต้องการให้ชาติของผม
ได้ขายผลิตผลแก่ต่างประเทศด้วยราคาอันเป็นธรรม
7. ในฐานะที่ผมเป็นชาวนา ชาวไร่
ผมก็อยากมีที่ดินของผมพอสมควรสำหรับทำมาหากิน
มีช่องทางได้กู้ยืมเงินมาขยายงาน มีโอกาสรู้วิธีทำกินแบบใหม่ ๆ
มีตลาดดี และขายสินค้าได้ราคายุติธรรม ในฐานะที่ผมเป็นกรรมการ
ผมก็ควรจะมีหุ้นส่วน มีส่วนในโรงงาน บริษัท ห้างร้านที่ผมทำอยู่
8. ในฐานะที่ผมเป็นมนุษย์ ผมก็ต้องการอ่านหนังสือพิมพ์ และหนังสืออื่น
ๆ ที่ไม่แพงนัก จะฟังวิทยุ ดูโทรทัศน์ก็ได้
โดยไม่ต้องทนรบกวนจากการโฆษณามากนัก
9. ผมต้องการสุขภาพอนามัยอันดี
และรัฐบาลจะต้องให้บริการป้องกันโรคแก่ผมอย่างฟรี กับบริการการแพทย์
รักษาพยาบาลอย่างถูกอย่างดี เจ็บป่วยเมื่อใดหาหมดพยาบาลได้สะดวก
10. ผมจำเป็นต้องมีเวลาว่าง สำหรับเพลิดเพลินกับครอบครัว
มีสวนสาธารณะที่เขียวชอุ่ม สามารถมีบทบาทและชมศิลปะ วรรณคดี นาฏศิลป์
ดนตรี วัฒนาธรรมต่าง ๆ เที่ยวงานวัด งานลอยกระทง งานนักขัตฤกษ์
งานกุศลอะไรได้พอสมควร
11. ผมต้องการอากาศบริสุทธิ์สำหรับหายใจ น้ำบริสุทธิ์สำหรับดื่ม
12. เรื่องอะไรที่ผมทำเองไม่ได้หรือไม่แต่ไม่ดี
ผมก็จะขอความร่วมมือกับเพื่อนฝูงในรูปของสหกรณ์ หรือสโมสร
หรือสหภาพจะได้ช่วยซึ่งกันและกัน
13. เรื่องที่ผมเรียกร้องข้างต้นนี้ ผมไม่เรียกร้องเปล่า
ผมยินดีเสียภาษีอาการให้ส่วนรวมตามอัตภาพ
14. ผมต้องการโอกาสที่มีส่วนในสังคมรอบตัว
ผมต้องการมีส่วนในการวินิจฉัยโชคชะตาทางการเมือง
เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
15. เมียผมก็ต้องการโอกาสต่าง ๆ เช่นเดียวกับผม
และเราสองคนควรจะได้รับความรู้และวิธีการวางแผนครอบครัว
16. เมื่อแก่ ผมและเมียก็ควรได้ประโยชน์ตอบแทนจากการประกันสังคม
ซึ่งผมได้จ่ายบำรุงตลอดมา
17. เมื่อจะตาย ก็ขออย่าให้ตายอย่างโง่ ๆ อย่างบ้า ๆ
คือตายในสงครามที่คนอื่นก่อให้เกิดขึ้น ตายในสงครามกลางเมือง
ตายเพราะอุบัติเหตุรถยนต์ ตายเพราะน้ำหรืออากาสเป็นพิษ
หรือตายเพราะการเมืองเป็นพิษ
18. เมื่อตายแล้ว
ยังมีทรัพย์สินเหลืออยู่เก็บไว้ให้เมียผมใช้ในชีวิตของเธอ
ถ้าลูกยังเล็กอยู่ก็เก็บไว้เลี้ยงให้โต แต่ลูกที่โตแล้วไม่ให้
นอกนั้นรัฐบาลควรเก็บไปหมด จะได้ใช้ประโยชน์ในการบำรุงชีวิตคนอื่น ๆ
บ้าง
19. ตายแล้วเผาผมเถิด อย่าฝัง
คนอื่นจะได้มีที่ดินอาศัยและทำกินและอย่าทำพิธีตองในงานศพให้วุ่นวายไป