8. วิธีคิดแบบเร้าคุณธรรม

      เป็นวิธีคิดในแนวสกัดกั้นหรือบรรเทาและขัดเกลาตัณหา  ส่งเสริมความเจริญงอกงามแห่งกุศลธรรม  และสร้างเสริมสัมมาทฏฐิที่เป็นโลกิยะ

      โดยการทำใจตั้งต้น และชักนำความคิดให้เดินไปในทางที่ดีงามและเป็นประโยชน์ ช่วยแก้นิสัยความเคยชินแบบร้ายๆ ของจิตที่ได้สั่งสมไว้แต่เดิม พร้อมกับสร้างนิสัยความเคยชินใหม่ๆ  ที่ดีงามให้แก่จิตไปในเวลาเดียวกันด้วย

      ในทางตรงกันข้ามหากปราศจากอุบายแก้ไขเช่นนี้  ความคิดและการกระทำของบุคคลก็จะถูกชักนำให้เดินไปตามแรงชักจูงของความเคยชินเก่าๆ  ที่ได้สั่งสมไว้เดิมเพียงอย่างเดียว  และช่วยเสริมให้มีความเคยชินอย่างนั้นให้มีกำลังแรงยิ่งขึ้นเรื่อยไป

      ตัวอย่างเช่น  การคิดถึงความตาย ถ้าคิดไม่ถูกวิธี อกุศลธรรมก็จะเกิดขึ้น เช่น คิดถึงความตายแล้วสลดหดหู่ เกืดความเศร้าและเหี่ยวแห้งใจบ้าง เกิดความกลัวความหวาดเสียวใจบ้าง  เป็นต้น

      แต่ถ้ามีโยนิโสมนสิการ คือทำใจหรือคิดให้ถูกวิธี ก็จะเกิดกุศลธรรม คือเกิดความรู้สึกตื่นตัว เร้าใจ ไม่ประมาท เร่งขวนขวายปฏิบัติกิจหน้าที่  ทำสิ่งดีงามเป็นประโยชน์  ประพฤติปฏิบัติธรรม ตลอดจนรู้เท่าทันความจริงที่เป็นคติธรรมดาของสังขาร