ผืนดินในรอบลุ่มเลสาบเป็นพื้นที่เหมาะแก่การทำนาข้าวมายาวนาน เพราะชาวบ้านเข้าใจสภาพธรรมชาติ อยู่กับธรรมชาติ มีความรู้ มีปัญญาในการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ ความเป็นภูมิปัญญาสูง ดังที่บรรพบุรุษครั้งปู่ย่าตาทวดได้ นุเคราะห์ ทดลองทดสอบ ดิน ปลูกไม้ ปลูกพืช มาหลายชั่วคน ตามภาษาสมัยใหม่ว่าเป็นการวิจัย แต่คนในอยู่ไม่ได้อยู่กับธรรมชาติ ไม่ได้ทำอะไรกับมือเอง เลยกลายเป็นคนไม่ค่อยรู้จักไหร ไม่รู้จักหวัน ตาล่อ อยากรวย แต่มักง่าย อยากได้ ชอบธรรมลายธรรมชาติ ทำอาชีพแบบไม่เคารพภูมิปัญญาบรรพบุรุษ ไม่เกรงใจเทวดา พอเกิดเหตุ ธรรมชาติ และฝนฟ้าลงโทษ กลับโอดครวญ ว่า "ช่วยที ช่วยมั่งต้า"