หากเป็นยุคปัจจุบันผมเห็นด้วยครับ อ.วิชชา เพราะว่าสิ่งดีงามที่ญี่ปุ่นเขาได้ปลูกฝังจากรุ่นสู่รุ่นถึงปัจจุบัน ได้เข้าไปอยู่ในจิตใต้สำนึกคนเขาหมดแล้ว ผลที่ตามมาก็คือการกระทำจะตกอยู่ภายใต้มโนสำนึกที่มีคุณธรรมเป็นบรรทัดฐาน

และเท่าที่ผมได้ทราบมาจากคนญี่ปุ่นรุ่นเก่าๆเขาก็มีความเป็นห่วงและวิตกกังวลกับคนยุคใหม่ของเขาอยู่เหมือนกันครับ เพราะปัจจุบันโดยเฉพาะสภาพคนเมืองหลวงนั้นไม่ได้เน้นเรื่องของศาสนามากเหมือนก่อนแล้ว และมีประชากรอีกเกือบครึ่งหนึ่งที่เป็นคนไม่มีศาสนา คำถามในใจผมตอนแรกก็คิดนะครับว่า "แล้วเขาจะเอาอะไรเป็นสิ่งยึดเหนี่ยวกัน บ้านเมืองจะไม่วุ่นวายหรือ?" เมื่อผมพยายามค้นคว้าหาคำตอบก็มาสอดคล้องกับความเห็นของท่านอาจารย์เลยครับ "คุณธรรมอาจเป็นสิ่งที่ยากลำบากต่อการนำเข้า แต่หากได้นำเข้าไปอยู่ในจิตใจด้วยความเข็มแข็งแล้วก็ยากที่จะถอนออกมา" คนดีที่เข้มแข็งในความดี หากคนเลวจะมาทำให้เลวก็ยาก ผมเคยได้ฟังพระราชดำรัสที่ในหลวงท่านทรงพระราชทานไว้ และจดจำได้ขึ้นใจเป็นอย่างดีเลยครับ

ขอบคุณมากครับอาจารย์สำหรับความคิดเห็น