เมื่อเดือนที่ผ่านมา ผ่านไปแถวนครปฐมก็สังเกตเห็นอยู่เหมือนกันนะครับ
แต่ไม่ทราบเหมือนกันน่ะสิ เป็นเพราะอะไรหรือครับ เพราะสร้างครอบหลายชั้น และหลายครั้งหรือเปล่า
มองในแง่เกิดจากองค์ประกอบศิลปะและความสมดุลทางทัศนียภาพ ก็พอจะอธิบายได้ครับว่า เพราะการจัดวางและองค์ประกอบขององค์พระปฐมเจดีย์กับอาณาบริเวณโดยรอบ ณ เวลานี้ ภาษาศิลปะเขาก็ต้องเรียกว่า...ไม่ลงตัวและไม่ไปด้วยกันครับ
หากบริเวณโดยรอบเปิดออก มีบริเวณกว้างโดยรอบ และถนนรอบด้านที่เข้าถึง ทำงานในเชิงเป็นเส้นนำสายตาร่วมกับแนวสิ่งปลูกสร้างทั้งหลายหรือเรียกรวมๆว่าภูมิทัศน์ ก็จะเห็นพลังความยิ่งใหญ่และจะทำให้รูปทรงดูสวยงาม ยิ่งใหญ่ สมดุล และไม่เห็นเทอะทะอย่างนี้หรอกครับ
มองแบบศิลปะและทัศนียภาพในการจัดวางองค์ประกอบให้ทำงานนั้น ก็เรียกว่าระยะและพื้นที่แคบไป ทำให้มุมมองและการรับรู้เชิงสัมผัสในภาพรวมไม่พอครับ หากมองใกล้ ระยะสายตาของเราไปยังฐานกับเส้นระดับสายตามแนวพื้นดิน ก็จะสั้นกว่ามากกับระยะการมองไปยังยอดสูงของเจดีย์ ความสมดุลในการรับรู้เลยไม่เวิร์ค แล้วก็ทำให้เกิดความผิดเพี้ยนในการเห็นภาพรวมอีกด้วย
สองอย่างนี้บวกกัน ในแง่ของการดูงานศิลปะก็เรียกว่าเสียทัศนียภาพไปแล้วครับ
แต่สังคมไทยมักไม่รู้จักและไม่ค่อยได้ทราบซึ้งงานสร้างสรรค์ในง่สุนทรียภาพอย่างนี้น่ะซีครับ
โดยมากแล้วขอแค่มีทางเดินเข้าไปปิดทอง ขูดขอหวย และกราบเขย่าติ้วขอเซียมซีคำทายดีๆให้สบายใจก็พอใจแล้ว ส่วนความใหญ่อลังการและความเก่าเป็นมรดกทางภูมิปัญญาของสังคมนั้นก็มองในแง่ความขลังและศักดิ์สิทธิ์เสียมากกว่า
แต่อย่าลืมนำมาเล่าให้ความรู้กันด้วยนะครับว่าทำไมพระปฐมเจดีย์ถึงอ้วน
