เรื่องเวลานี่ผมเองคงเปลี่ยนยาก เพราะเป็นมนุษย์กลางคืนมาเป็นสิบปีแล้ว

แต่มองเห็นปัญหาที่ อ.มาโนช ได้ยกมาวางบน spotlight นี่ครับ เคยฟัง อ.วิษณุ ที่ศิริราชพูดถึงคำๆหนึ่งคือ knowledge translation ว่าความรู้ที่เบื้องต้นปัญหาคือการรวบรวมนั้น การณ์ปรากฏว่าพอเราพัฒนาแหล่งรวบรวมความรู้ ปัญหาคือรวบรวมอย่างเดียว ไม่ได้ออกไปเป็นรูปธรรม คือการนำไปใช้ ส่วนหนึงก็คือ knowledge publication กลายเป็น parameter ที่เราคุ้นเคยว่า "เพียงพอ" ในการจัดการความรู้ ซึ่งใน KM ยุคปัจจุบันคงจะไม่ใช่อีกต่อไป

แต่พอเราจะเขยิบ "เป้า" ขึ้นมาจาก knowledge collection มาเป็น knowledge translation ตรงนี้เราคงต้องพิจารณาเรื่อง behavioral sciences ว่าทำไมคนถึงเปลี่ยนพฤติกรรม ประเด็นเรื่อง popular vote ก็คือ "ค่านิยม" ก็เป็นสาเหตุนึงแน่ๆ แต่คงต้องมีอะไรอย่างอื่นด้วย

จากประสบการณ์ในการ design การเรียนการสอน block health promotion ที่เน้นเรื่อง empowerment นั้น WHO พูดถึงยุทธศาสตร์สามประการ คือ

1. Enabling
2. Mediating
3. Advocating

Enabling คือทำให้ทำได้ Mediating คือทำให้ทำง่ายๆไม่ฝืด ไม่ยาก มีคนช่วยกันทำ และ Advocating คือการทำให้สิ่งนั้นๆน่าทำ ควรทำ หรือต้องทำ

อะไรก็ตามที่ ทำได้ ทำง่าย ควรทำ ต้องทำ หรือน่าทำ ก็จะมีผลต่อพฤติกรรมคน ทางสายสุขภาพเราเชี่ยวชาญด้าน "ควรทำ ต้องทำ" แต่ไม่ค่อยชำนาญเรื่อง "น่าทำ" เราก็เอาแต่ lecture แล้ว lecture อีกว่าทำไมบุหรี่ไม่น่าสูบ เป็นมะเร็งไม่ดียังไง บริษัทบุหรี่แค่เองหนุ่มบึก ขี่ม้าผาดโผนวิ่งไปมา ก็ตีตลาดกระจุยกระจาย เพราะเขาไม่ได้เน้นเรื่อง "ควร หรือ ต้อง" แต่เน้นที่ "น่าใช้ น่าทำ" เป็น emotional motivation pureๆ

ปัญหาคือเราคิดว่า "อะไรที่ทำให้ knowledge นั้น น่าใช้" ผมคิดว่าถ้าเราตีโจทย์นี้แตก เอาแค่องค์ความรู้ที่เกลื่อนกลาด Gotoknow นี่ ก็จะเกิดการเปลี่ยนแปลงมโหฬารเกิดขึ้น

Rating จะช่วยด้าน "น่าใช้" ได้บางส่วนครับ แต่จริงๆตามหลัก autonomy ความรู้ไหนน่าใช้ หรือใช้ได้นั้น ขึ้นกับ "บริบท" เยอะมาก และใน palliative care เราไม่ได้เน้น volume หรือ representativeness แต่เราคิดว่าปัจเจกบุคคลก็มีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน (ไม่ว่าฝ่าย cost effectiveness จะว่ายังไงก็ตาม แหะๆ) ดังนั้น raters ที่อาจารย์มาโนชเสนอมา ถ้ามาจากหลากหลายพื้นเพ ความสนใจ ก็จะช่วยในการกระจาย และดึงเอา "ของดีสำหรับบางคน" ขึ้นมาได้ด้วย นอกจากของที่ popular อย่างเดียว ดูอย่างการจัด website leftside ซิ พี่เต็มก็สนใจเชียวนะ เป็นคนส่วนน้อยที่มีอิทธิพลสูงไม่เบา !!!