ใช้สถิติt แบบ ที่ไม่เป็นอิสระ เพื่อทดสอบ ก่อนหรือหลัง (Pretest – Posttest ) ถ้าค่า t ที่คำนวณได้อยู่ในพื้นที่ยอมรับ แสดงว่า ก่อนและหลัง แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่ถ้าตกอยู่ในพื้นที่วิกฤติแปลความหมายได้ว่าผลก่อนและหลัง( หรือค่าเฉลี่ยก่อนหรือหลัง) แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ ....( ขึ้นอยู่กับค่า ที่ตั้งไว้ ) กรณีหางเดียว ถ้ามีนัยสำคัญทางสถิติ แสดงว่าผล Posttest สูงกว่า Pretest อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ ......