สวัสดีครับอาจารย์ณัฐพัชร์
ในวิถีชุมชนการผลิตดั้งเดิมนั้น ลักษณะของเครื่องมือการผลิตและเครื่องมือการทำมาหากิน จะสะท้อนลักษณะถิ่นฐานและมีภาษาสื่อถึงระบบนิเวศวิทยาในแหล่งนั้นๆด้วยครับ
อย่างที่อาจารย์นำมาฝากในภาพนี้ ก็จะบอกถึงความเป็นถิ่นที่แหล่งน้ำมีความแน่นอน มีน้ำตลอดปี มีโอกาสที่จะเลือกขนาดปลาและสัตว์น้ำจำเพาะตัวใหญ่ๆ
ลักษณะของยอก็จะติดตั้งไว้ได้อย่างถาวร แล้วก็จะใช้ยกจับปลาเพื่อไปทำกินแบบเป็นมื้อๆเหมือนการเบิกอาหารจากธรรมชาติเป็นครั้งๆ เมื่ออยากได้ปลาไปทำอาหาร ก็เดินมายกยออย่างนี้ ครั้ง-สองครั้ง ก็จะได้ปลาไปปรุงอาหารหนึ่งมื้อ ซึ่งลักษณะอย่างนี้จะทำไม่ได้ในแหล่งที่ไม่ไดมีน้ำตลอดเวลา
ชุมชนอย่างหนองบัว และในแหล่งอื่นๆที่น้ำท่าจะหลากมาตามฤดูกาลนั้น ไม่เอื้อให้ติดตั้งยอในลักษณะนี้ อีกทั้งน้ำที่หลากตามฤดูกาล จะมีปลาหลากหลาย ยอที่ใช้ก็จะมีขนาดเล็กและตาถี่ มักได้แต่ปลาขนาดเล็กๆ ใช้ยกโดยเดินย้ายที่ไปเรื่อยๆ และเมื่อหมดฤดูกาลก็ไม่ต้องทิ้งยอไว้เหมือนในแหล่งที่มีน้ำตลอดปี
เห็นยอแบบในรูปนี้ที่ไหน ก็พอจะบอกได้ว่า ที่นั่นมีพื้นฐานเป็นชุมชนลุ่มน้ำ และเป็นแหล่งที่มีน้ำตลอดปี ดังนั้น แถวอำเภอหนองบัวซึ่งมีน้ำท่าจำเพาะบางฤดู จึงไม่มียอแบบนี้ครับ
