กราบนมัสการพระคุณเจ้า พระอาจารย์มหาแล ขำสุข(อาสโย)
- ผมก็พลอยสนุกและตื่นเต้นไปกับพระคุณเจ้ามากเลยครับ เรื่องราวชีวิตการบวชเรียนและศึกษาของเจ้าคุณพระเทพสิทธินายกน่ะครับ ผมสนใจมากเลยครับ รวมทั้งความผูกพันของท่านกับชุมชนชาวหนองบัวที่ผ่านมาทางหลงพ่ออ๋อย
- หากพระคุณเจ้าจำสภาพของท้องถิ่นได้ เมื่อ ๓๐-๔๐ ปีที่ผ่านมานั้น อย่าว่าแต่คิดที่จะออกบ้านไปบวชเรียนและแสวงหาการศึกษาอบรมเลยครับ แค่คิดที่จะเดินทางจากหนองบัวไปชุมแสง หรือจากบ้านผมเข้าหนองบัว ชาวบ้านก็ขี้เกียจคิดแล้วครับ คนที่พอจะคิดได้ก็คงเป็นคนที่ขี่ม้าเป็น มีรถถีบ มีปัญญาขึ้นรถเมล์ หรือขอโบกรถบรรทุกแร่ รถบรรทุกไม้ ซึ่งในระยะแรกๆ ก็เสี่ยงเอาว่าจะมีรถกลับหรือไม่ เพราะพอบ่ายๆสักช่วงเวลาปล่อยวัวควายกินหญ้านั้น ก็แทบจะหารถวิ่งไม่ได้แล้ว ในยุคนั้น ก็อย่างที่พระคุณเจ้าพูดถึงในตอนหนึ่ง รถแทบทุกคันที่มีก็จำกันได้หมด ทั้งเสียง สีของรถ เลขทะเบียนของรถ และคนขับ รถไม่ค่อยมีครับ เดินและขี่เกวียนกันอย่างเดียว
- บ้านปู่ย่าและญาติพี่น้องทางพ่อของผมก็อยู่อุทัยธานี ที่บ้านห้วยคต อำเภอบ้านไร่ ซึ่งปัจจุบันเป็นอำเภอห้วยคต เมื่อตอนผมเป็นเด็ก เวลาจะไปนครสวรรค์ อุทัยธานี และไปบ้านปู่ย่า ก็ต้องออกจากบ้านตั้งแต่ยังไม่สว่าง แล้วก็เดินมาขึ้นรถคันแรก เพื่อไปต่อรถไฟที่ชุมแสง(แรกๆยังเป็นรถจักรไอน้ำ) ไปนครสวรรค์ แล้วก็ไปข้าเรือยนต์ที่มโนรมย์ จังหวัดชัยนาท ไปถึงสถานีขนส่งอุทัยธานี ก็บ่ายแล้วครับ ตอนนั้นเมืองอุทัยราวกับเป็นเมืองลับแลอยู่กลางป่าดง จากนั้น ก็โดยสารรถไปลงที่แยกเขาทรมะ เพื่อขี่ช้าง หรือขี่มอเตอร์ไซค์ลัดเลาะไปในป่าต่อไปอีก ระหว่างทางบางทีก็ได้ยินเสียงชะนีและช้าง ไปถึงบ้านสางปู่ย่าก็มืดค่ำพอดี ไปแถวเขาพนมรอก หรือท่าตะโกก็เหมือนกันครับ เมื่อก่อนรู้สึกว่ามันไกลและเส้นทางถึงกันแสนกันดารเหลือเกิน
- ย้อนกลับไปไกลกว่านั้นอีกเป็นสองเท่า ก็ย่อมกันดารและลำบากจนสุดจะคิด การที่ท่านเจ้าคุณพระเทพสิทธินายก ท่านสามารถบวชและแสวงหาครูอาจารย์ ได้ศึกษาอบรมจนถึง ปธ ๖ แล้ว ท่านกับหลวงพ่ออ๋อย หลวงพ่อเดิม และคนเก่าแก่ ซึ่งหากเป็นมาอย่างนี้ก็เหมือนกับกลุ่มปัญญาชน ก็ยังร่วมมือกันบุกเบิกวางรากฐานสิ่งต่างๆ โดยเฉพาะการสร้างวัดศูนย์กลางชุมชน และการสร้างโรงเรียนเพื่อการศึกษาของคนรุ่นหลังนั้น จึงไม่ธรรมดาอย่างยิ่งครับ เป็นประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเกี่ยวกับพัฒนาการการศึกษาของชุมชน ที่มีคุณค่ามากอย่างยิ่งครับ
กราบนมัสการด้วยความเคารพครับ