กราบนมัสการพระคุณเจ้า พระอาจารย์มหาแล ขำสุข(อาสโย)
- ได้ฟังเรื่องราวของผู้ใหญ่ที่พระคุณเจ้าเล่าแล้ว ก็นึกถึงบรรยากาศของวัดและชุมชนในชนบทโดยทั่วไปที่มักก็เป็นอย่างนั้น แถวบ้านผมก็เห็นรูปแบบชีวิตอย่างนี้มาตลอดเท่าที่จำความได้ครับ ชาวบ้าน ไม่เพียงคนเฒ่าคนแก่ ยามเย็นก็จะหิ้วป้านน้ำชา หรือไม่ก็เดินไปกวาดวัด นั่งสนทนากับพระและชาวบ้านคนอื่นๆ
- ผมเองก็ชอบไปวัดตั้งแต่เด็ก ชอบไปฟังเสียงพระสวดมนต์ทำวัตร หรือไม่ก็ชอบไปฟังท่านเล่านิทาน โดยเฉพาะนิทานเรื่องผีน่ากลัวๆ ฟังแล้วก็กลัว เดินกลับบ้านแทบไม่ได้ แต่พอวันหลังก็ไปอีก
- การมีปฏิสัมพันธ์กันอย่างนี้ของวัดและชุมชน กับกลุ่มคนที่มักมาวัดเพื่อมีความสุขและสร้างความเบิกบานจากการสนทนากับพระซึ่งส่วนใหญ่ก็มักจะเป็นกลุ่มนักคิดและเป็นคนมีภูมิรู้ในชุมชน เหล่านี้ วัดจึงมักเป็นที่สะสมภูมิปัญญาของชุมชนและเป็นแหล่งปฏิบัติการสังคมทางปัญญา (Social Lab for Community Wisdom Practice) เหมือนอย่างที่ลุงผู้ใหญ่กับพระที่วัดศรีโสภณกำลังทำอยู่นี้ก็จัดเข้าเป็นบทบาทลักษณะนี้ได้ครับ
- เรื่องที่พระคุณเจ้าตั้งคำถามต่อการศึกษาและความเป็นไปของสังคมนี้ เป็นประเด็นที่น่าสนใจและแหลมคมครับ จะว่าไปแล้วผมเองก็สนใจเรื่องนี้และหลายอย่างที่ทำอยู่ในชีวิตก็คิดว่ามีความสนใจเรื่องนี้รวมอยู่ด้วยครับ
- เรื่องนี้เป็นปัญหาทั้งในเชิงโครงสร้างและปัญหาเชิงวัฒนธรรม ทั้งของสังคมไทย และของวงการศึกษาของบ้านเราครับ ในเชิงโครงสร้างนั้น วงการศึกษาและสังคมโดยทั่วไปไม่มีการศึกษาเรียนรู้ชนิดที่มาจากชีวิตและมาจากการเรียนรู้ทางสังคม ของพเมืองและประชาชนที่เกิดและเติบโตในสังคมของตัวเอง อยู่ในสารบบ รู้จักและมีที่ว่างให้แต่เพียงการศึกษาที่เป็นทางการและรูปแบบการจัดการศึกษาแบบโรงเรียน (Schooling Sestem) ซึ่งในความเป็นจริงแล้ว ถือเป็นเพียงหนึ่งในรูปแบบการศึกษา ที่จำเป็นสำหรับการพัฒาของสังคมเท่านั้น
- ในเชิงวัฒนธรรมนั้น ประชาชนและคนส่วนใหญ่ในสังคม ยังให้คุณค่าต่อการศึกษาเรียนรู้เพื่อการพัฒนาชีวิตน้อยไป คนส่วนใหญ่มีค่านิยมต่อการศึกษาที่ส่งเสริมความสำเร็จในชีวิตแบบมือใครยาวสาวได้สาวเอา โดยวัฒนธรรมแล้วจึงไม่เป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ และไม่ยกย่องเชิดชูการศึกษาเรียนรู้ที่ไม่ทำให้ร่ำรวยและมั่งคั่งทางเงินตรา
- กลุ่มคนที่ใช้ชีวิตและมีเรื่องการศึกษาเรียนรู้ ทั้งเพื่อตนเองและเพื่อทำหน้าที่ต่อสังคมด้วยสำนึกของตนเอง มีอยู่ในบ้านเราเยอะครับ และการรวมตัวตั้งเป็นองค์กรหรือเครือข่าย เพื่อทำงานสร้างความเปลี่ยนแปลงในส่ิงที่กำลังทำอยู่ ก็มีเยอะเช่นเดียวกัน ผมและครอบครัวก็คิดว่าจะไปในเส้นทางนี้เหมือนกันครับ ไม่อยากเคลื่อนไหวหรือต่อสู้ในรูปแบบอื่นให้เสียเวลาในชีวิตแล้วครับ ผมกำลังทำบ้านให้เป็นแหล่งที่ทำอย่างนี้ไปได้เลย แล้วก็มีหมู่มิตรหลายคนที่ก็ทำแบบเดียวกันครับ พระคุณเจ้าลองแวะไปเยือนได้ครับที่นี่ครับ
กราบนมัสการด้วยความเคารพครับ