คุณแผ่นดินครับ

ผมเห็นด้วยว่าการเรียนรู้ตนเองสำคัญเท่ากัน หรือมากกว่าการเรียนรู้คนอื่น

เราไม่ค่อยจะรู้รากเหง้าของตัวเอง เมื่อเราเป็นคนหมู่มากครับ ผมอยู่ในสังคมคนชั้นกลาง ในกรุงเทพฯ มาตลอดชีวิต รู้สึกน้อยเนื้อต่ำใจว่าตัวเองไม่มีรากเหง้า วัฒนธรรมชัดเจน แต่เมื่อมาเป็นคนกลุ่มน้อยในต่างประเทศ ก็รู้สึกว่าตัวตนของเราชัดเจนขึ้น 

คงเหมือนที่อาจารย์ผมพูดไว้ว่า
"เรารู้จักตัวเอง
ไม่ใ่ช่โดยการรู้ว่าเราเป็นใคร
แต่โดยการรู้ว่าเราต่างจากคนอื่นอย่างไร"

แต่เราจะรู้ว่าเราต่างจากคนอื่นอย่างไร ก็ต้องออกไปดูโลกครับ ต้องสังเกต และคิดอย่างหนัก จึงจะรู้ว่าแท้จริงแล้วเราเป็นใคร

ที่คุณแผ่นดินพูดว่า ดูแลอย่างใกล้ชิด แต่ห่างๆ ผมเข้าใจว่าหมายถึง  ให้คำปรึกษาอย่างจริงใจ หวังดี แต่ไม่เข้าไปก้าวก่ายการตัดสินใจของเขา ใ่ช่ไหมครับ?