ผมได้มีโอกาส  พา ชาวปูนฯ  กลุ่มก่อสร้าง  ไปอบรม เรื่อง Learn how to learn เรียนรู้วิธีเรียนรู้

ก็ได้  คำศัพท์  ที่ใช้  ในการทำ AAR     ย่อมาจาก  อนุญาตให้ อ้อล้อ

(  กติกาในการทำ AAR  คือ อย่าขัดใจคนเล่า  ฟังด้วยคลื่นสมองรอบต่ำ (อัลฟ่า)   ฟังแบบ Deep listening   ใช้เทคนิค TL คือ  ตอแหล  ให้มากๆ  เช่น ส่งเสียง อือ อ๋อ ใช่  ดีมาก  น่าสนใจ  ฯลฯ  ทำท่าสนใจสะเต็มประดา  ฯลฯ   เพื่อให้ คนเล่ามีความสุข    มองหาแต่ข้อดีเอามาประจานกัน    ถ้าเป็นเรื่องล้มเหลว ก็ถาม บทเรียนที่ได้   ถ้าเป็นเรื่องสำเร็จ  ก็ถามถึงอุปสรรค   ฯลฯ)

คนในกลุ่ม ที่เข้าทำ AAR   ส่วนใหญ่  มักจะเล่าแต่ ที่ "ค้นพบ"  คือ findings  ซึ่งจัดว่าเป็น  การรับรู้ เรื่องภายนอก เรื่องทางสมมติ

สิ่งที่ผมเน้นมากๆ คือ ให้ พูดในส่วนของ Feelings ด้วย    พูดความรู้สึก ของ กิจกรรมที่ผ่านมา  เป็น ลักษณะ How do U feel ?  หรือ What is your feeling ? 

ที่ให้ เปิดใจ ว่ารู้สึกอะไรเนี่ย   จะเรียกว่าเป็น  หมวกแดง ของ เดอ โบโน่  (De Bono) ก็ได้นะ    แต่  ลึกๆแล้ว  ผม แทรก เรื่อง การ รู้เท่าทันอารมณ์    การรู้เท่าทันจิต นั่นเอง

ผมสังเกต พบว่า คนเรียนสายเทคโนโลยี   ส่วนมาก  ความรู้สึกหายไปเยอะเลยครับ    จะมีแต่ "ค้นพบ"   ไม่ค่อยจะ ค้นพบจิตใจของตนเอง  อธิบายความรู้สึก อารมณ์ได้แบบหยาบๆ ข้ามๆ  หายๆ  ไป 

คนที่อยู่กับเครื่องจักรมากๆ  ห่างธรรมชาติมากๆ  เสพนิยม   เรียนในระบบการศึกษาแบบสุนัขหางด้วนมากไป  ฯลฯ  จะหา "ใจ" ไม่ค่อยเจอ   จะอยู่ในโหมดรวดเร็ว  (Fast mode) ไม่อยู่ในโหมดเรียนรู้  (Learning or awakening mode) .....  

พื้นฐาน ของการปฏิบัติธรรมแบบจิตดูจิต  คือ  หาใจให้เจอ   หรือ  หาอารมณ์ให้ทัน      จิตเป็นตัวรับรู้อารมณ์  

การรู้เท่าทัน (กาย เวทนา จิต ธรรม ) = สติ

พวกลูกศิษย์ผม ... ถ้าเจอผมใหม่ๆ  ก็สอน ให้ "ค้นพบ"  ให้เป็นก่อน

พอเก่งขึ้น   เวลาทำ AAR  วนรอบแรก จะคุยเรื่อง ค้นพบ  แต่ พอรอบสอง   เราจะคุยเรื่อง "รู้สึก" .......  การรู้สึก นี่แหละ   เป็น การเรียนรู้ภายใน  เป็นจุดเริ่มต้นง่ายๆ  ในการพาลูกศิษย์  ไปสู่ การสร้างกำลังสติอย่างต่อเนื่อง   ในการดู  "กาย เวทนา จิต ธรรม"

ทุกๆ กิจกรรม  ตั้งแต่ ตื่นนอน จนหลับ  เราสามารถเอามาฝึกสร้างกำลังสติให้ต่อเนื่องได้ทั้งนั้น

จะ ลุก เดิน นอน กิน ขับถ่าย  สนทนา   เราก็  สะสมสติได้

สติเมื่อมีมากๆ  ก็ จะช่วย รู้เท่าทัน กิเลส  ที่มากับความคิด  มาทำให้จิตเกิดอาการ  ฯลฯ   เมื่อรู้เท่าทัน  จิตก็จะคลายจากกิเลสไปได้เองครับ

ไม่ยากหรอก   ขอให้มีศรัทธาที่จะฝึก  มีสมาธิที่ดูจิต   มีความเพียร  รักษาศีล  หมั่นทำทาน  แบ่งปัน อภัยทาน   ก็จะพ้นทุกข์แบบสิ้นเชิง หมดจรด  ถาวร 

สุขสันต์วันวิสาขะ  ครับผม    ขออำนาจพระรัตนตรัย และ พรจากพระผู้เป็นเจ้าของทุกศาสนา    จงอวยพรให้ทุกท่าน มีความสุขอย่างยั่งยืน

สาธุ