โครงการลดเอวต้นทุนต่ำ โรงพยาบาลชัยนาท

วันที่ ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๕๐

เช้านี้ดิฉัน นพ.วรวิทย์ กิตติภูมิ อาจารย์ศัลยา คงสมบูรณ์เวช รศ.สมนึก กุลสถิตพร และคุณยุพา ไพรงามเนตร ตื่นแต่เช้ามืดเพื่อเดินทางไปทำหน้าที่วิทยากรในโครงการลดเอวต้นทุนต่ำของ รพ.ชัยนาท เรานัดขึ้นรถที่ รพ.เทพธารินทร์ เวลา ๐๖.๐๐ น. แต่เราออกเดินทางช้ากว่าที่กำหนดไว้ไปครึ่ง ชม. เนื่องจากบางท่านไม่ได้ยินเสียงนาฬิกาปลุกและคงนอนไม่ค่อยเพียงพอ เพราะเมื่อคืนกว่าจะกลับจากนครราชสีมาถึงกรุงเทพก็เลยเวลา ๒๒ น. ไปแล้ว ดิฉันเองก็กะว่าถ้าตื่นไม่ทันจะขับรถตามไปเอง บังเอิญตื่นทันเลยได้ไปพร้อมเพื่อน

เราแวะซื้อกาแฟและของรับประทานเล็กๆ น้อยๆ ที่ปั๊ม Jet หลังออกจากกรุงเทพไประยะหนึ่ง หลังจากนั้นมุ่งหน้าสู่ชัยนาท กว่าจะถึงก็เลยเวลา ๐๙ น.ไปเล็กน้อย พร้อมๆ กับผู้เข้าประชุมจากบาง รพ. การประชุมจัดที่ รร.ชัยนาทธานี นพ.ไชยรัตน์ เหรียญภิญโญวัฒน์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาล มารอเปิดการประชุมอยู่แล้ว

ประมาณ ๐๙.๓๐ น.กว่า พญ.ศศิธร พินิจผล หัวหน้ากลุ่มงานอาชีวเวชกรรม เป็นผู้กล่าวรายงาน ทำให้ทราบว่าผู้เข้าประชุมมี ๒๐๐ คน เป็นบุคลากรของ รพ.ชัยนาท รพช. ๖ แห่ง สอ./PCU สสจ. สสอ. ครู และ กกต. นอกจากนี้ยังรู้ว่า รพ.ชัยนาท ได้มีการคัดกรองผู้มีความเสี่ยงต่างๆ และมีกิจกรรมเพื่อส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคมาบ้างแล้ว คุณหมอศศิธรบอกว่าการลดเอวสำหรับข้าราชการและเจ้าหน้าที่นั้น อยากเริ่มจาก รพ.ก่อนแล้วจึงค่อยไปทำให้คนอื่น

 นพ.ไชยรัตน์ เหรียญภิญญวัฒน์ กล่าวเปิดประชุม

คุณหมอวรวิทย์บรรยายเป็นคนแรก ทำความเข้าใจเกี่ยวกับโรคอ้วนลงพุง ในหัวข้อ “อ้วนลงพุง : มหันตภัยเงียบ” เราใช้เวลาอย่างเต็มที่ โดยให้เสริฟอาหารว่างในห้องประชุม เลยเวลา ๑๑ น.ไปหน่อยจึงจบการบรรยาย ทีมผู้จัดขอคั่นเวลาโดยให้ผู้เข้าประชุมค้นหาเบอร์ที่ซ่อนไว้ใต้เก้าอี้เพื่อนำไปรับของรางวัล ผู้เข้าประชุมลุกขึ้นค้นหากันยกใหญ่

 บรรยากาศในห้องประชุม

อาจารย์ศัลยาใช้เวลาต่อจากนั้นบรรยายเรื่องอาหาร โดยเราแจ้งไว้แล้วว่าจะใช้เวลาถึง ๑๒.๓๐ น.จึงจะพักรับประทานอาหารกลางวัน เรื่องสุดท้ายที่อาจารย์ศัลยาพูดถึงคือการนับคาร์โบฮัยเดรต มื้อกลางวันจึงได้ยินเสียงพูดกันมากว่ากินกี่คาร์บ รวมทั้งโต๊ะของดิฉันที่มีท่าน ผอ. รพ.ชัยนาทและบรรดาแพทย์นั่งอยู่ด้วย

ช่วงบ่ายเริ่มขึ้นเมื่อเวลาเลย ๑๓.๓๐ น.ไปเล็กน้อย ทีมจัดงานขอจับฉลากของขวัญให้ผู้เข้าประชุมก่อน ดิฉันสอบถามได้ความว่าของขวัญเหล่านี้ใช้เงินบำรุงซื้อหามาเพื่อเป็นกำลังใจให้คนที่ลดพุงลดอ้วน

ช่วงต้นๆ อาจารย์สมนึกทำความเข้าใจเรื่องการออกกำลังกายด้วยการเปิดคลิป VDO สื่อของ สสส. ๓ เรื่อง และ VDO การออกกำลังกายที่มีชื่อว่า “ดิสโก้กุ๊กไก่” เมื่อจบถามว่า ออกกำลังกายแบบตะกี้นี้ ได้ประโยชน์อะไรบ้าง” “ใช้พลังงานไปเท่าไหร่” clarify คำว่า MET ขั้นตอนในการออกกำลังกาย แนวทางการนำเอาการออกกำลังกายไปผนวกในชีวิตประจำวัน เชื่อมโยงเนื้อหาที่อาจารย์ศัลยาพูดไว้ให้เห็นว่าถ้าต้องการลดน้ำหนัก ๑๐๐๐ กรัม ต้องใช้พลังงานเท่าไหร่ ต้องทำอะไรบ้าง นานแค่ไหน (พฤติกรรมอื่นเหมือนเดิม)

อาจารย์สมนึกแสดงตัวอย่างค่า MET ของกิจกรรมต่างๆ วิธีการคำนวณการใช้พลังงาน ที่พูดเรื่องการใช้พลังงานเยอะเพราะต้องการลดน้ำหนัก แต่ถ้าต้องการให้ได้ประโยชน์อย่างอื่นด้วย ก็ต้องรู้หลัก “๓ พอ” คือหนักพอ นานพอ บ่อยพอ ใช้ความรู้สึกเหนื่อยดูว่าหนักพอไหม เวลาประมาณ ๒๐ นาทีขึ้นไป สัปดาห์ละ ๓ ครั้งขึ้นไปเป็นต้น และเพิ่มเติมท่าการออกกำลังกายต่างๆ ซึ่งแสดงด้วยรูปภาพ

อาจารย์สมนึกบอกว่าคนที่ตั้งใจออกกำลังกายมักเลิกก่อนครบ ๓ เดือน แต่ถ้าบังคับใจตนเองทำได้นานกว่านี้ อาจประสบความสำเร็จได้

ผู้เข้าประชุมมีคำถามหลายข้อ เช่น ดรัมเบลสำหรับผู้หญิงควรหนักแค่ไหน คุณยุพาช่วยตอบว่าเลือกที่เราพอใจ ยกขึ้น-ลงสัก ๘-๑๒ ครั้งแล้วรู้สึกเมื่อยพอดี ทำ ๓ รอบ แต่ในแต่ละกล้ามเนื้อใช้น้ำหนักไม่เท่ากัน การออกแรงแบบนี้ช่วยให้กล้ามเนื้อแข็งแรงขึ้น อาจารย์สมนึกเพิ่มเติมโดยให้ทุกคนลองยกแขนทำท่าให้ถูกต้อง คำถามท่าลดน่อง คำตอบคือไม่ต้องใช้อุปกรณ์อะไรเลยใช้น้ำหนักตัวเราก็ได้คือเขย่งเท้าขึ้น-ลง ทำเท่าไหร่ใช้หลักเดียวกันคือเมื่อยพอดี

๑๕.๐๐ น. พัก รับประทานอาหารว่างอีกครั้ง ก่อนจะปิดท้ายด้วยหัวข้อการจัดการตนเองที่ดิฉันรับผิดชอบ เร่งเวลาเพื่อให้ทัน ๑๖ น. และยังมีการแจกของรางวัลอีกหลายชิ้น

การมีของรางวัลช่วยสร้างความคึกคัก ทำให้ผู้เข้าประชุมรอลุ้นว่าตนเองจะได้รางวัลหรือไม่ จะได้อะไร แต่ถ้ามากไปก็อาจเบี่ยงเบนเป้าหมายที่แท้จริงของการประชุม และถ้าเป็นรางวัลที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่เราต้องการให้เกิดขึ้นจากการประชุมนั้นๆ ก็น่าจะดีกว่า ดิฉันสังเกตว่าพอรางวัลใหญ่ออกไปแล้ว บางคนก็เริ่มทยอยกลับไปก็มี

วัลลา ตันตโยทัย วันที่ ๒๙ พฤษภาคม ๒๕๕๐