เส้นทางบนถนนแห่งการเรียนรู้นับแต่นั้น คือเส้นทางการจัดการความรู้....เพื่อความสะอาด สว่าง และสงบแห่งชีวิต ทั้งของตัวเราเองและของเพื่อนร่วมโลก

  <p style="margin-bottom: 0cm">เพื่อนรักที่รู้ใจ</p><p style="margin-bottom: 0cm">ให้หนังสือดี ๆ มาเล่มหนึ่ง</p><p style="margin-bottom: 0cm">ซึ่งหากนับจากวันนั้นถึงวันนี้ก็ปีกว่าแล้ว ยามใดที่คิดถึงเพื่อนและมีเวลาพอก็จะหยิบหนังสือเล่มนี้มาอ่าน ถ้อยคำสั้น ๆ เขียนด้วยลายมือของเพื่อนบนปกด้านในของหนังสือ.... “เพื่อความสะอาด สว่าง สงบแห่งชีวิต”  ทำให้เราหวนคิดถึงเรื่องราวบางเรื่องที่เป็นจุดหักเหของการก้าวเดินบนถนนแห่งการเรียนรู้ของชีวิต</p><p style="margin-bottom: 0cm">เมื่อสิบหกปีที่แล้ว ช่วงที่เป็นนักเรียนอยู่ที่ฝรั่งเศส มีรายวิชาหนึ่งที่ชื่อว่า "Le Cas Concret " หรือ “กรณีรูปธรรม” ซึ่งเป็นวิชาที่น่าสนใจมาก เพราะเนื้อหาที่เหล่านักศึกษาจะได้รับฟังนั้น เป็นเรื่องราวที่มาจากประสบการณ์การทำงานที่เป็น “ของจริง” เป็น “Story Telling”ที่เล่าโดย "อาจารย์รับเชิญ” ซึ่งเป็นนักพัฒนา นักวิจัย และนักวิชาการที่ทำงานด้านพัฒนาการเกษตรในประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก </p><p style="margin-bottom: 0cm">เราตั้งใจเรียนวิชานี้เป็นพิเศษด้วยความอยากรู้ว่า การพัฒนาการเกษตรที่เกิดขึ้นภายใต้บริบทที่หลากหลาย มีที่มาที่ไปอย่างไร มีผลอย่างไร มีแนวทางการแก้ไขหรือคลี่คลายปัญหาอย่างไร โดยเฉพาะการจัดทำโครงการหรือแผนพัฒนาการเกษตรที่จะนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้คนในประเทศกำลังพัฒนาและประเทศด้อยพัฒนา </p><p style="margin-bottom: 0cm">ด้วยหวังไว้ในใจว่า เมื่อใดที่ได้กลับบ้าน... ชุดความรู้และประสบการณ์ต่าง ๆ ที่ได้รับจากผู้รู้และผู้เชี่ยวชาญเหล่านี้ จะสามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ได้บ้าง...</p><p style="margin-bottom: 0cm">แต่ความจริงที่ได้รับรู้ผ่าน “กรณีรูปธรรม” จำนวนนับสิบ ๆ กรณีนั้น ทำให้เราได้ตกผลึกทางความคิดเและมี “บทสรุป”กับตัวเองว่า “กลไกที่เป็นอยู่และดำเนินอยู่บนโลกใบนี้ เป็นไปตามกฎที่ว่า ปลาใหญ่กินปลาเล็ก ...ดังนั้น ปลาเล็กย่อมตกเป็นเหยื่อของปลาใหญ่เสมอ” เราตั้งคำถามกับตัวเองต่อไปว่า “ในเมื่อมนุษย์ไม่ใช่ปลา วิถีของมนุษย์จึงไม่ควรเหมือนปลา มนุษย์จะสามารถเป็นเหมือนปลาตัวใหญ่ใจดี ที่นอกจากจะไม่กินปลาตัวเล็กแล้ว กลับยังคอยปกป้องคุ้มครองเจ้าปลาตัวเล็กได้หรือไม่” </p><p style="margin-bottom: 0cm">หลังจากเรียนวิชานี้แล้ว เรายังคงมีวิชาอีกหลายวิชาที่ต้องลงเรียน หากแต่ในระหว่างที่นั่งฟังการบรรยาย ระหว่างกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลายทั้งในและนอกสถาบันการศึกษา เรามักมีคำถามแปลก ๆ ผุดขึ้นในใจเสมอ ๆ ....เป็นคำถามที่เราไม่สามารถหาคำตอบได้...</p><p style="margin-bottom: 0cm">วิชาอันมีค่า เหมือนสินค้าอยู่แดนไกล</p><p style="margin-bottom: 0cm">ต้องยากลำบากไป จึงจะได้สินค้ามา...</p><p style="margin-bottom: 0cm">และแล้วเราก็บอกกับตัวเองว่า ..ที่ยากลำบากมาใช้ชีวิตต่างแดนแสนไกลนี้ ก็เพราะหวังอยากได้ความรู้กลับไปพัฒนาบ้านเกิด แต่ดูเสมือนว่า แม้จะได้ปริญญากลับบ้าน แต่เรายังไม่ได้ “ความรู้” เพื่อการพัฒนาที่แท้จริง ความรู้ที่ได้เรียนมานั้นยังไม่สามารถ “ตอบโจทย์” ในใจเราได้</p><p style="margin-bottom: 0cm">แล้วเราจะเรียนไปทำไม.....</p><p style="margin-bottom: 0cm">จนวันหนึ่ง ได้มีโอกาสกลับมาเก็บข้อมูลวิทยานิพนธ์ที่เมืองไทย มี “กัลยาณมิตร” ที่แนะนำให้เราไป “Relax” ชีวิตด้วยการปฏิบัติธรรมเป็นเวลา ๑ สัปดาห์ </p><p style="margin-bottom: 0cm">จึงได้ค้นพบว่า เส้นทางแห่ง...ความสะอาด...ความสว่าง...ความสงบ...นี้เองคือคำตอบของคำถามทั้งหมด</p><p style="margin-bottom: 0cm">ปัญญามีอยู่ ๓ แบบคือ สุตมยปัญญา จินตมยปัญญา และภาวนามยปัญญา</p><p style="margin-bottom: 0cm">เราเคยชินแต่การแสวงหาปัญญาใน ๒ แบบแรก แต่ไม่เคยให้โอกาสและเวลาเพื่อการแสวงหาปัญญาด้วยการเจริญสมาธิภาวนาเท่าใดนัก</p><p style="margin-bottom: 0cm">หนังสือธรรมะหลายสิบเล่มที่เราอ่านตั้งแต่วัยเยาว์ วรรณกรรมและปรัชญาอีกมากมายนับไม่ถ้วนที่ผ่านสายตา ล้วนเป็นเพียงสิ่งที่เรียกว่า “ปริยัติ” หรือความรู้ภาคทฤษฎี... ที่เสมือนว่ารับรู้ แต่ไม่เคย “เข้าใจ” เพราะความรู้เหล่านั้นไม่เคยเข้าไปอยู่ในใจ </p><p style="margin-bottom: 0cm">ในขณะที่การเรียนรู้ด้วยการเจริญสมาธิภาวนา เป็นความรู้ภาค “ปฏิบัติ” ซึ่งหากทำได้ถูกวิธีและมี “ชั่วโมงฝึก”ที่มากพอ ย่อมได้รับทั้งความรู้และความเข้าใจจากประสบการณ์ตรงแห่งการปฏิบัตินั้น</p><p style="margin-bottom: 0cm">ผลที่ได้จากการเรียนรู้ภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ก็คือ “ปฏิเวธ” หรือ เส้นทางของ “ไตรสิกขา” ซึ่งเป็นเส้นทางแห่ง ศีล สมาธิ ปัญญา ที่จะนำพาชีวิตของทุกผู้คนไปสู่ความสะอาด สว่างและสงบนั่นเอง</p><p style="margin-bottom: 0cm">เรากลับไปเรียนต่อที่ฝรั่งเศสด้วยความสุข ด้วยรับรู้ว่าสิ่งที่เราค้นพบครั้งนี้ “ตอบโจทย์” ที่มีอยู่ในใจเราได้แล้ว </p><p style="margin-bottom: 0cm">เส้นทางบนถนนแห่งการเรียนรู้นับแต่นั้น คือ เส้นทางการจัดการความรู้เพื่อความสะอาด สว่างและสงบแห่งชีวิต... ทั้งของตัวเราเองและของเพื่อนร่วมโลก</p><p style="margin-bottom: 0cm">เช่นเดียวกันกับการจัดการความรู้เรื่องอื่น ๆ นั่นก็คือ “ไม่ทำไม่รู้” และ “ทำไปเรียนรู้ไป”</p><p style="margin-bottom: 0cm">ไม่มีทางใดที่ความรู้จะแจ่มกระจ่างขึ้นกลางใจ เหมือนกับการได้ลงมือกระทำ....</p><p style="margin-bottom: 0cm">สะอาด สว่าง สงบ....เพื่อชีวิตที่เป็นมงคล....ในวันแห่ง “พืชมงคล”.......</p>