เรื่องเล่า ถอดรหัสหุ่นสวย (2)

วิธีเขียนโครงการ

 โครงการ อยากหุ่นสวย มาช่วยกันลด

หน่วยงานที่รับผิดชอบ; งานพัฒนาคุณภาพการพยาบาล ฝ่ายการพยาบาล                                          โรงพยาบาลศิริราช

 ผู้รับผิดชอบโครงการ;  นางสาวอุระณี รัตนพิทักษ์;MNS. APN และ                                         คณะกรรมการสุขศึกษาฝ่ายการพยาบาล สถานที่ติดต่อ                 หน่วยการพยาบาลเฉพาะทาง                                         งานพัฒนาคุณภาพการพยาบาล                                         ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 45pt; text-align: justify" class="MsoNormal">ภาวะอ้วน มีผลกระทบทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม ด้านร่างกายคนอ้วนมีโอกาสเกิดโรคเรื้อรังและเฉียบพลันหลายชนิดมากกว่าคนทั่วไป โรคที่มักพบร่วมกับภาวะอ้วน คือ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและหลอดเลือด นิ่วในถุงน้ำดี โรคไต กระดูกและข้อเสื่อม ข้ออักเสบ เกิดอุบัติเหตุง่าย เป็นอัมพาต ติดเชื้อราตามรอยพับของผิวหนัง เป็นต้น(Stanfield, 1992; Williams, 1995 อ้างอิงในน้ำฝน ทองตันไตรย์, 2541) ภาวะอ้วน จะส่งผลกระทบด้านจิตใจและสังคม มีการสูญเสียภาพลักษณ์ สูญเสียความภาคภูมิใจในตนเอง มีปัญหาทางอารมณ์ เก็บกด แยกตัว มีปัญหาสัมพันธ์ภาพกับบุคคลอื่น ไม่ได้รับการยอมรับจากผู้อื่น ภาวะอ้วน จึงมีผลกระทบทั้งด้านสุขภาพและเศรษฐกิจของประชาชน ครอบครัว ชุมชนและประเทศ </p>  แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 9(พ.ศ.2545-2550) ให้ความสำคัญและกำหนดให้มีการพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ เป็นยุทธ์ศาสตร์สำคัญในการแก้ไขปัญหาสาธารณสุขของประเทศ มุ่งเน้นให้ประชาชนมีสุขภาพดี มีการส่งเสริมศักยภาพในการดูแลตนเอง และปฏิรูปสุขภาพของประชาชนในประเทศไทย มีการกระจายสถานบริการสุขภาพใกล้บ้าน และกำหนดรูปแบบการให้บริการสุขภาพที่มีความสะดวกในการเข้าถึงบริการมากยิ่งขึ้น อีกทั้งมีการรณรงค์ส่งเสริมการออกกำลังกายอย่างกว้างขวาง เพื่อให้ประชาชนเห็นความสำคัญและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการดูแลสุขภาพของตนเอง ครอบครัว และชุมชน จากการสำรวจภาวะสุขภาพของบุคลากรในฝ่ายการพยาบาล จำนวนทั้งสิ้น 4,413 คน (ดวงจันทร์ ทิพย์ปรีชา และคณะ,2547) พบว่า มีบุคลากรกลุ่มที่มีโรคประจำตัว คิดเป็น ร้อยละ 24.6 (1086คน) และกลุ่มเสี่ยงต่อการเกิดโรค กล่าวคือ มีดัชนีมวลกายเกินระดับปกติของคนเอเชีย ถึงร้อยละ 29.2(1281คน) มีภาวะอ้วนระดับ 1 และ 2 คิดเป็นร้อยละ 13.1(574คน) และ 3.0(133คน) ตามลำดับ จากการศึกษาดังกล่าวพบปัจจัยสนับสนุนที่แสดงถึงภาวะเสี่ยง คือ มีพฤติกรรมการไม่ออกกำลังกาย/ออกกำลังกายน้อย ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช ตระหนักถึงปัญหาภาวะน้ำหนักตัวเกินของบุคลากรดังกล่าว ประกอบกับภาระหน้าที่สำคัญด้านสร้างเสริมสุขภาพ ที่เป็นแบบอย่าง(role model)ด้านการมีสุขภาพดี และการมีส่วนร่วมในการรณรงค์เพื่อสร้างเสริมสุขภาพและสนับสนุนให้ผู้ป่วย ประชาชนทั่วไป และสังคม ตระหนักถึงความสำคัญในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในแนวทางที่ดีขึ้น ดังนั้นฝ่ายการพยาบาลฯ จึงจัดโครงการรณรงค์และสนับสนุนให้แก่บุคลากรในความรับผิดชอบ มีสุขภาพแข็งแรงปลอดภัยจากภาวะเสี่ยง และบรรเทาความรุนแรงจากภาวะโรคที่บุคลากรเผชิญอยู่ ด้วยการจัด “โครงการอยากหุ่นสวยมาช่วยกันลด” วัตถุประสงค์ : เพื่อ1.      เพิ่มพูนความรู้เรื่องโภชนาการให้แก่บุคลากรที่เข้าร่วมโครงการฯ 2.      สนับสนุนให้บุคลากรที่เข้าร่วมโครงการฯ มีความสามารถในการประยุกต์และจัดรายการอาหารได้เหมาะสมกับความต้องการของร่างกาย3.      สนับสนุนให้บุคลากรที่เข้าร่วมโครงการฯมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบการดูแลสุขภาพ 4.      สร้างเสริมให้บุคลากรที่เข้าร่วมโครงการฯมีพฤติกรรมสุขภาพ……รักการออกกำลังกาย5.      สร้างเสริมสมรรถภาพทางกายให้แก่บุคคลากรที่เข้าร่วมโครงการฯ 6.      บุคลากรที่เข้าร่วมโครงการฯมีภาวะสุขภาพดีขึ้น องค์กรที่เข้าร่วมโครงการหลัก:  ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช  เครือข่ายที่เกี่ยวข้อง            :  คณะกรรมการโครงการโรงเรียนแพทย์สร้างเสริมสุขภาพ                                         :  ภาควิชาศัลยศาสตร์ออร์โธปิดิกส์และกายภาพบำบัด; สาขาเวชศาสตร์การกีฬา                                      :  ฝ่ายโภชนาการ โรงพยาบาลศิริาช  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>

ปัจจัยนำเข้า Input ข้าราชการ พนักงานมหาวิทยาลัย และผู้อาศัยสิทธิข้าราชการ ในสังกัดโรงพยาบาลศิริราชมีบุคลากรเป็นจำนวนมาก รวมทั้งสิ้นประมาณ 11,500 คน (ข้อมูล 1สิงหาคม2549) จำนวนกลุ่มเป้าหมายแยกเป็น  ☒ (๑) ผู้มีปัญหา/โรค          ☒ (๒) ผู้มีความเสี่ยง

     เกณฑ์ในการคัดเลือกผู้เข้าร่วมโครงการฯต้องมีลักษณะทางคลินิกต่อไปนี้ อย่างน้อย2 ประการ* ต่อไปนี้ <table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="672" class="MsoTableGrid" style="margin: auto auto auto 5.4pt; width: 504pt; border-collapse: collapse"><tbody>

7.1   มีความดันโลหิต( blood pressure) ³ 140/90 mmHg

7.2   มีระดับไขมันในเลือด(cholesterol) ³ 240 mg%; Triglyceride³ 150 mg%;         HDL-cholesterol<35mg%สำหรับเพศชาย และ <39 mg% สำหรับเพศหญิง 7.3   อ้วนที่ส่วนกลางลำตัว(central obesity) โดยมีค่า waist to hip ratio ³0.90 สำหรับเพศชาย และ          ³0.85 สำหรับเพศหญิง และ/หรือ มีค่ามีน้ำหนักมวลกาย(Body Mass Index; BMI) ³ 30.0 7.4   มีโรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูง(BP£160/130mmHg) เบาหวาน (FBS³100 mg% )

</tbody></table>

^*เกณฑ์การวินิจฉัยกลุ่มอาการเมตะบอลิค ตาม WHO 1999 (Alberti KGMM, Zimmet PZ.1998)

 กิจกรรมดำเนินการ(1)     ประชาสัมพันธ์ โครงการฯ และเชิญชวนให้บุคลากรภายในวิทยาเขตศิริราช ร่วมโครงการฯ (2)     กำหนดจำนวนบุคลากรเข้าร่วมโครงการฯ  จำนวนทั้งสิ้น 200 คน (3)     แบ่งกลุ่มบุคลากรเป็น  2 กลุ่มๆละเท่าๆกัน  ประกอบด้วย กลุ่มเสี่ยงหรือกลุ่มน้ำหนักเกินที่ไม่มีโรคประจำตัว และ กลุ่มน้ำหนักเกินที่มีโรคประจำตัว กลุ่มละ 100 คน(4)     การรับสมัครบุคลากรเข้าโครงการฯ ประกอบด้วยขั้นตอนดังนี้1.      รับสมัครสมาชิกเฉพาะผู้ที่สมัครใจและเซนต์ยินยอมเข้าร่วมโครงการฯเท่านั้น 2.      กำหนดเกณฑ์คัดเลือกกลุ่มเป้าหมาย (ดูรายละเอียดข้อ 7.1-7.4)3.      ไม่มีการจำกัดเพศและวัย4.      ปิดรับสมัครเมื่อได้กลุ่มเป้าหมายครบตามจำนวน (5)     ประเมินภาวะสุขภาพเบื้องต้น(health status) เช่น วัดความดันโลหิต ส่วนสูง ชั่งน้ำหนัก วัดเส้นรอบเอวฯลฯ (6)     จัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อเพิ่มพูนความรู้ให้แก่สมาชิกที่เข้าโครงการฯ แบ่งเป็นกลุ่มๆละ 2 วัน(7)     การประเมินผลการตรวจระดับไขมันในเลือดและประเมินสมรรถภาพทางกายก่อนและหลังเข้าโครงการ(8)     การจัดกิจกรรม ลานออกกำลังกายกลางแจ้ง ทุกวันราชการเวลา 06.30-07.30 น. และ16.30-17.30 น. (9)     การสร้างเสริมพลังใจ (empowerment) ด้วยกระบวนการแลกเปลี่ยนความรู้ใน 4 กลุ่มย่อย เดือนละ 1 ครั้ง(10)ประเมินผลสำเร็จของโครงการ อยากหุ่นสวยมาช่วยกันลด10.1ตัวชี้วัดผลงาน/ผลผลิต(Out put) ของ “โครงการฯ” มีดังต่อไปนี้ -          อัตราบุคลากรที่เข้าร่วมโครงการฯ มีความรู้เรื่องผลเสียของการมีน้ำหนักตัวเกินมาตรฐาน มากกว่า80%-          อัตราบุคลากรที่เข้าร่วมโครงการฯ มีความรู้เรื่องอาหารควบคุมน้ำหนัก มากกว่า80%-          อัตราบุคลากรที่เข้าร่วมโครงการฯมีภาวะสุขภาพดี มากขึ้น80% 10.2ตัวชี้วัดผลลัพธ์ (Out Come)ของ“โครงการฯ”  มีดังต่อไปนี้ 1.      อัตราบุคลากรมีทักษะในการจัดการเรื่องอาหารควบคุมน้ำหนัก ร้อยละ 802.      อัตราบุคลากรมีน้ำหนักลดลงมากกว่า 10% หลังเข้าร่วมโครงการฯ ร้อยละ703.      อัตราบุคลากรมีสมรรถภาพทางกายโดยรวมดีขึ้นหนึ่งระดับ หลังเข้าร่วมโครงการฯ ร้อยละ704.      อัตราบุคลากรมาร่วมออกกำลังกายสม่ำเสมอตลอดระยะเวลาที่จัดโครงการฯร้อยละ705.      อัตราบุคลากรที่มีระดับ metabolic syndromes ลดลงหลังเข้าร่วมโครงการฯ ร้อยละ70 (11)ปัจจัยส่งเสริมที่ทำให้การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเป็นไปอย่างยั่งยืน 11.1    มีการนำ “กระบวนการกลุ่ม(Group Process)” มาประยุกต์ใช้ร่วมในการติดตามประเมินผล ซึ่งกระบวนการดังกล่าวนี้เปรียบเสมือนแรงจูงใจที่จะกระตุ้นให้สมาชิกกลุ่ม มีการปฏิบัติตนหรือเปลี่ยนพฤติกรรมให้บรรลุเป้าหมายที่วางไว้ เพื่อให้สมาชิกกลุ่มคนอื่นๆยอมรับ และบุคคลนั้นเกิดความภาคภูมิใจในความสำเร็จของตนเอง การใช้กระบวนการกลุ่มดังกล่าวนี้จึงเป็นทั้งแรงจูงใจ และแรงกดดันที่จะทำให้บุคคลได้รับการตอบสนองในด้านการต้องการความรัก การเป็นส่วนหนึ่งของสังคม และได้รับการยกย่องในสังคม11.2    มีการนำ “การแข่งขัน(ลดน้ำหนัก)และรางวัล(Reward)” มาเสริมสร้างแรงจูงใจ และสนับสนุนให้บุคลากรที่เข้าร่วมโครงการฯ มีแรงบันดาลใจที่จะมุ่งไปสู่เป้าหมายที่กำหนดร่วมกัน11.3    มีการนำ “กระบวนการเสริมสร้างพลัง (Empowerment)” มาปรับใช้ เพื่อสนับสนุนให้บุคลากรที่เข้าร่วมโครงการฯ สามารถจัดการเรื่องอาหารที่เหมาะสมสำหรับตนเอง  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>

</span><p>หุ่นสวย</p><p>22 มี.ค.50</p>