และถ้าหากว่าท่านหรือคนๆหนึ่ง ไม่มีความสุขกับการเรียนรู้ในสถานการณ์ใดสถานการณ์หนึ่ง แล้วท่านต้องทนอยู่กับสิ่งนั้นๆเป็นเวลาสามปีติดต่อกัน ท่านหรือคนๆนั้นจะตั้งคำถามและสร้างคำตอบว่าอย่างไร ครับ

                                                             ในธรรมชาติของทุกผู้คนต้องเรียนรู้ที่จะดำรงอยู่ด้วยการใช้ปัจจัยที่เหมือนและแตกต่างกันในการเป็นไปของชีวิต ความมุ่งหวังของทุกคนคือการแสวงหาสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับ ตนเองรวมถึงผู้คนและสิ่งแวดล้อมใกล้ตัว                        

                      ด้วยเหตุที่การเรียนรู้เป็นธรรมชาติในตัวผู้คน การเรียนรู้จึงเป็นตัวดึงให้ผู้คนทุกคนต้องเอาตัวเองไปเชื่อมกับสิ่งอื่น  จุดที่ผู้คนเชื่อมกับสิ่งอื่นเราเรียกจุดๆนั้นว่า ความรู้  ฉะนั้น การเรียนรู้  ความเป็นธรรมชาติ   ความเชื่อมโยง  ความรู้  จึงน่าจะเป็นเหตุและผลซึ่งกันและกัน  ดังคำพระท่านว่าเป็น  อิทัปปัจจยตา                       

                      วันนี้ ( 21 มกราคม  2550 )  ผมและคณะนักศึกษาปริญญาตรี หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต  สาขาสหวิทยาการเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ในโครงการความร่วมมือทางวิชาการระหว่าง
มหาวิทยาลัยราชภัฎพระนคร  สถาบันส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน ศูนย์เรียนรู้
บ้านเม็กดำ ได้เสริมสร้างโอกาสในการเรียนรู้ให้ตนเอง ด้วยการออกไปเรียนรู้นอกห้องเรียน ที่บ้านหนองบัวแปะ อ. ยางสีสุราช  จ.มหาสารคาม และที่บ้านหนองบัวน้อย  อ. นาดูน  จ.มหาสารคาม                       

                      ผมบอกนักศึกษาทุกคนว่าวันนี้ไม่ใช่การไปศึกษาดูงาน วันนี้ผมพานักศึกษาทุกคนเอาความรู้ที่ได้เรียนในห้องเรียนออกไปหาความรู้ที่อยู่นอกห้องเรียน วันนี้พวกเรามาร่วมกัน เสริมสร้างโอกาสในการเรียนรู้ให้ตัวเองและให้แก่กันและกัน ซึ่งจากบรรยากาศของการเรียนรู้ในวันนี้เห็นว่านักศึกษาทุกคนสนุกสนานกับการเสริมสร้างโอกาสการเรียนรู้อย่างเต็มที่                      

                   นักศึกษากลุ่มนี้มีหลากหลายอาชีพและส่วนใหญ่เป็นผู้นำชุมชน มีประสบการณ์ในการทำงานสร้างบ้านแปงเมืองมามากมาย เพียงแค่โอกาสในการเรียนรู้ระดับปริญญาตรี กำลังมีและเดินทางมาหาเขาเหล่านี้ถึงพื้นที่ เมื่อครั้งที่เราริเริ่มโครงการนี้ที่เม็กดำ พวกเราคาดหวังในด้านปริมาณว่าน่าจะมีนักศึกษาประมาณ 30 – 40   คน  แต่เอาเข้าจริงนักศึกษารุ่นนี้มีถึง  168  คน ปรากฏการณ์เช่นนี้น่าจะมีคำถามและคำตอบอย่างไรในแวดวงการศึกษาไทย                      

                 บางท่านคงสงสัยว่าผมและพรรคพวกกำลังทำอะไร  ได้งบประมาณจากไหน  ได้กำลังคนมาจากที่ใด บางคนอาจจะเลยไปถึงว่าทำไมต้องทำ  ผมตอบได้ว่าทำด้วยใจรัก ใจที่รักการเรียนรู้ เมื่อเรารักอะไร ก็จะมีความรักสนองตอบ เมื่อผมและคณะรักการเรียนรู้ ส่งผลให้มีผู้ที่รักการเรียนรู้กับพวกเราอย่างมากมาย ถามต่อว่าแล้วได้อะไร ตอบได้ว่าได้เพื่อนพ้องน้องพี่ ที่ทุกคนมารวมกันด้วยใจ  ใจที่พร้อมจะเสริมสร้างโอกาสในการเรียนรู้แก่ตนเองและคนอื่นๆ                     
              
           ภาพใหญ่ของเม็กดำ ในวันนี้เราจึงมีการเสริมสร้างโอกาสการเรียนรู้ให้กับคนหลายวัย นับตั้งแต่ระดับปฐมวัยจนถึงปริญญาตรี เรายังต่อไม่ติดอยู่ช่วงเดียวคือระดับ ม. ปลาย ซึ่งกำลังพยายามอยู่ เรารู้ตัวตลอดเวลาว่าการศึกษาจะต้องเอาคุณภาพนำหน้าปริมาณ ช่วงนี้พวกเรากำลังร่างกิจกรรมการเรียนรู้อีกชุดหนึ่งที่จะช่วยตอบว่าการเรียนรู้บนความแตกต่างระหว่างบุคคลที่แท้จริงเป็นอย่างไร  เราอยู่ในชนบท เด็กๆที่มาเรียนกับเรามีความแตกต่างกันพอสมควร มันเป็นความต่างที่ทำให้เรามองเห็นสิ่งที่น่าจะมีและเกิดขึ้นบนฐานของการเรียนรู้ตามหลักสูตรปกติ สิ่งที่เรากำลังคิดจึงน่าจะเป็นวิถีการเรียนรู้ที่สนองต่อความแตกต่างระหว่างบุคคลได้                  
             และถ้าหากว่าท่านหรือคนๆหนึ่ง ไม่มีความสุขกับการเรียนรู้ในสถานการณ์ใดสถานการณ์หนึ่ง  แล้วท่านต้องทนอยู่กับสิ่งนั้นๆเป็นเวลาสามปีติดต่อกัน  ท่านหรือคนๆนั้นจะตั้งคำถามและสร้างคำตอบว่าอย่างไร  ครับ