เที่ยงวันอาทิตย์ที่ ๕ ตุลาคม ๒๕๖๘ เป็นวันนัดพบกันที่บ้าน อ. ฉัตรทิพย์อย่างเคย เพราะสะดวกต่อผู้สูงอายุ ไม่ต้องเดินทางไปที่ร้านอาหารอย่างสมัยที่เราเริ่มพบปะกันเมื่อเกือบ ๒๐ ปีก่อน ตอนนั้นเรายังหนุ่ม เดินทางได้คล่องแคล่ว ตอนนี้ร่างกายอ่อนแอลงไปตามอายุ รวมทั้งสหายหนึ่งก็หลงๆ ลืมๆ ต้องให้ลูกสาวมาส่งและรับกลับ ผมอยู่ในฐานะร่างกายแข็งแรงที่สุด ยังเดินทางไปต่างประเทศ ในขณะที่อีก ๓ สหายไม่เดินทางแล้ว
อาหารวันนี้พิเศษตรงที่มีซุปฟักทองที่แม่บ้านของ อ. ฉัตรทิพย์ทำเอง อร่อยกว่าและเข้มข้นกว่าของภัตตาคาร แถมยังใส่ถ้วยให้นำกลับบ้านอีกชามใหญ่ อ. ฉัตรทิพย์สั่งออเดิฟมาจากร้านไชน่าเพลส ที่เรากินไม่หมด จึงไม่ต้องสั่งอาหารจานหลักที่ท่านวางแผนจะสั่งจากร้านมิชลิน ๔ ดาวข้างบ้าน ชื่อ เป็นลาว
อาหารของร้านไชน่าเพลส อร่อยแค่ไหนคนเคยไปกินจะอธิบายได้ แต่ที่ออกรสกว่าคือการคุย
เราคุยกัน ๔ ชั่วโมงรวดอย่างเคย
เริ่มต้นที่ อ. ฉัตรทิพย์เอาหนังสือชื่อ The Book of Hope เขียนโดย Jane Goodall ของลูกสาวมาอวด พอเห็นหน้าปก อ. วิสุทธิ์ก็บอกว่าเพิ่งเสียชีวิต เป็นนักวิทยาศาสตร์ดังด้านการศึกษาชีวิตของชิมแปนซี มีความสามารถสื่อสารกับชิมแปนซีได้ เป็นนักวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาพฤติกรรมสัตว์ที่มีชื่อเสียงมาก เช่นเดียวกันกับ Nikolaas Tinbergen ที่ได้รับรางวัลโนเบล ปี 1973 จากคำอธิบายพฤติกรรมลูกนกเป็ดน้ำที่เมื่อฟักออกมาเห็นคนก็คิดว่าคนนั้นเป็นแม่ของตน ผมตกข่าวตามเคย
หนังสืออีกเล่มที่ อ. ฉัตรทิพย์เอามาให้ดูคือ ดีเอ็นเอไม่ไทย บรรพชนไทยไม่แท้ การถอดรหัสชาติพันธุ์บนแผ่นดินไทย ชนชาติใดอพยพมาแต่โบราณ โดย ศ. ดร. วิภู กุตะนันท์ ที่ให้ข้อมูลที่มาของชนชาติไทยจากการศึกษา ดีเอ็นเอ ศ. ฉัตรทิพย์บอกว่า ที่มาของชนชาติไทยศึกษาได้จาก ๔ หลักฐานคือ ดีเอ็นเอ ภาษา โบราณคดี และประวัติศาสตร์ ข้อสรุปภาพใหญ่คือ ชนชาติไทยเป็นชนชาติผสม และมีความเชื่อมโยงกับทางตอนใต้ของจีน
ในเรื่องภาษา ศ. ฉัตรทิพย์บอกว่า มีภาษาจ้วง จารึกเป็นสือดิบ สมัยราชวงศ์ถัง คริสตศตวรรษที่ ๗ มีเพลงเรือภาษาไท จดอยู่ในอักษรจีน จารึกเมื่อ 500 BC คือ ๒,๕๐๐ ปีมาแล้ว
ศ. ฉัตรทิพย์สนใจเรื่องวิวัฒนาการของประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมชนชาติไทย เชื่อมโยงกับสภาพแวดล้อม ที่เมื่อผมฟังแล้วก็เห็นความยิ่งใหญ่ของท่าน ที่มีโจทย์ใหญ่และเชื่อมโยงเพื่อหาข้อมูลหลักฐานอยู่ตลอดเวลา เป็นลักษณะของปราชญ์ที่แท้จริง โดยท่านเอามาถาม ศ. วิสุทธิ์ ทำให้ผมได้เรียนรู้ด้วย
ผมไปถึงบ้าน ศ. ฉัตรทิพย์ ก่อนเวลานัด ๑๕ นาที ได้โอกาสหยิบหนังสือบนชั้นเอามาถ่ายรูปหน้าปก เพื่อเอาไว้ขอให้สหายเอไอช่วยสรุปสาระให้ เล่มหนึ่งที่น่าสนใจคือ สมรภูมิ สงครามความคิดที่มีชีวิตเป็นเดิมพัน เขียนโดย รณชิต แก้วกาญจน์ ที่เป็นเรื่องราวของชีวิตของคนที่เคยเข้าร่วมขบวนการคอมมิวนิสต์สมัยห้าสิบปีก่อน ที่เมื่อผมเอามาถามสาระสำคัญของหนังสือที่บ้าน สหายเอไอก็ช่วยสรุปให้ดีมาก
วิจารณ์ พานิช
๕ ต.ค. ๖๘
1 สี่สหายในบ้านของปราชญ์
2 อาหารเต็มโต๊ะ กินไม่หมด
3 Matcha ดื่มแล้วแสนสดชื่น
เอาเรื่องราวในหนังสือดีดีมาคุยกัน ดีจังเลยนะคะ
คราวหน้าเจอเพื่อนจะได้ลองบ้างค่ะ