เช้าวันศุกร์ที่ ๕ กันยายน ๒๕๖๘  ผมออกไปเดินตอนเช้ามืดไม่ได้ เพราะฝนตก   ได้ออกไปเดินครึ่งชั่วโมงหลังฝนหายตอนเกือบ ๗ น.   พร้อมกับฟัง YouTube รายการจัดโดย Harvard Human Flourishing Program เรื่อง IDG  https://www.youtube.com/watch?v=nFM7aFZdDD8  เมื่อวันที่ ๑๖ มกราคม ๒๕๖๗   ที่นำสู่บันทึกนี้    วิทยากรที่ผมติดใจที่สุดคือ Tomas Bjorkman ผู้เขียนหนังสือ The Nordic Secret (๑)  (๒)  ที่เล่าจุดเริ่มต้นเมื่อประมาณ ๑๕๐ ปีมาแล้ว ของการพลิกผันให้คนในประเทศนอร์ดิคมีบุคลิกนิ่งและเห็นแก่ส่วนรวม    ทำให้สังคมในประเทศกลุ่มนอร์ดิคมีความสุขที่สุดในโลก    จากการที่คนในประเทศเหล่านี้มีการพัฒนาภายใน    ด้วยวิธีการ longterm retreat (ยาวที่สุด ๖ เดือน) เพื่อฝึกทักษะภายในของคนวัยรุ่น และเริ่มเป็นผู้ใหญ่    ด้านอารมณ์และความคิด    โดยได้แนวคิดจากปราชญ์เยอรมัน เช่น Schiller, Hegel, von Humboldt   ว่ามนุษย์มีศักยภาพของการพัฒนาภายใน   ที่จะนำสู่การมีจิตสาธารณะ เห็นแก่ส่วนรวม    นำสู่หลักการ Volkshighschool  ที่เมื่อนำไปใช้ในสหรัฐอเมริกา โดยมีการก่อตั้ง  Volkshighschool สี่แห่ง    ที่ผู้นำปฏิวัติสังคมอเมริกัน อย่าง Rosa Parks และ Martin Luther King Jr. เข้าเรียน    ผมมีคำถามว่า ประเทศไทยควรประยุกต์ใช้ IDG   และวิธีการตามในหนังสือ The Nordic Secret อย่างไรบ้าง   ควรปรับใช้ในการศึกษาระดับต่างๆ อย่างไรบ้าง          

ผมนำข้อสะท้อนคิดข้างบนไปสนทนากับสหายเอไอ    และขอนำคำตอบของ Grok, You.com  และ ChatGPT มาลงไว้ ดังต่อไปนี้ 

 

Grok:

การประยุกต์ใช้ Inner Development Goals (IDG) และวิธีการตามหนังสือ "The Nordic Secret" ในประเทศไทย

จากข้อมูลที่รวบรวม Inner Development Goals (IDG) เป็นกรอบการทำงานที่ไม่แสวงหากำไรและเปิดกว้าง ซึ่งพัฒนาจากการวิจัยสหสาขาวิชาเพื่อเสริมสร้างการพัฒนาภายใน (inner growth) ของมนุษย์ ให้สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ขององค์การสหประชาชาติ โดยเน้น 5 มิติหลัก (Being: การเป็นอยู่, Thinking: การคิด, Relating: การเชื่อมโยง, Collaborating: การร่วมมือ, Acting: การกระทำ) และ 23 ทักษะ เช่น การตระหนักในตนเอง (self-awareness), การคิดเชิงระบบ (systems thinking), และการเอาใจใส่ (empathy) เพื่อรับมือกับความท้าทายที่ซับซ้อน เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและความไม่เท่าเทียม. หนังสือ "The Nordic Secret" โดย Tomas Björkman และ Lene Andersen อธิบายการเปลี่ยนแปลงสังคมในกลุ่มประเทศนอร์ดิค (Denmark, Norway, Sweden) จากสังคมเกษตรกรรมยากจนในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 สู่ประชาธิปไตยที่มั่งคั่งและมีความสุขสูงสุดในโลก ผ่านการพัฒนาภายใน (Bildung) ที่ได้รับอิทธิพลจากปราชญ์เยอรมัน เช่น Friedrich Schiller (เน้นการพัฒนาอารมณ์และสุนทรียศาสตร์), Georg Wilhelm Friedrich Hegel (การพัฒนาจิตสำนึกเชิง dialectics), และ Wilhelm von Humboldt (การศึกษาที่เน้นศักยภาพมนุษย์แบบองค์รวม) โดยใช้รูปแบบ Folk High Schools (Volkshochschule) ซึ่งเป็นศูนย์ retreat ระยะยาว (สูงสุด 6 เดือน) สำหรับวัยรุ่นและผู้ใหญ่ตอนต้น เพื่อฝึกทักษะทางอารมณ์ ความคิด และจิตสาธารณะ (public spirit) นำไปสู่สังคมที่เห็นแก่ส่วนรวม    วิธีนี้ยังมีอิทธิพลต่อการปฏิวัติสิทธิพลเมืองในสหรัฐ โดย Rosa Parks และ Martin Luther King Jr. ได้รับการฝึกจาก Highlander Folk School ซึ่งดัดแปลงจากโมเดลนอร์ดิค

 

ประเทศไทย ซึ่งกำลังเผชิญวิกฤตสังคม เช่น ความเหลื่อมล้ำ Generation Gap และการขาดจิตสาธารณะ (ตามเอกสาร "Thailand in Crisis") สามารถประยุกต์ IDG และโมเดล Nordic Secret เพื่อเสริมสร้างสังคมที่ยั่งยืน โดยผสานกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และหลักพุทธศาสนาที่เน้นการพัฒนาจิต (เช่น สติและเมตตา) เพื่อให้เหมาะกับบริบทวัฒนธรรมไทย     นอกจากนี้ ยังเชื่อมโยงกับวิสัยทัศน์ของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (KMUTT) ในเอกสาร foresight report 2045 ที่เน้น shared vision, institutional thinking, และ adaptability ผ่าน 4 เสาหลัก (Positioning & Governance, Teaching & Learning, Research, Infrastructure)     โดยมุ่งสร้างมหาวิทยาลัยที่มี impact สังคมและยั่งยืนใน ASEAN.

 

 วิธีการประยุกต์ใช้ IDG และ Nordic Secret ในประเทศไทย

การประยุกต์ควรเริ่มจากระดับนโยบายรัฐ โดยกระทรวงศึกษาธิการและสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ร่วมกับองค์กรเอกชนและมหาวิทยาลัย เพื่อสร้าง "Thai Inner Development Framework" ที่ปรับจาก IDG โดยผสมผสานวัฒนธรรมไทย เช่น การฝึกสติแบบวิปัสสนาแทน retreat แบบนอร์ดิค. ข้อเสนอหลัก:

- สร้างศูนย์ retreat แบบ Folk High Schools ดัดแปลง: จัดตั้ง "Thai Folk Retreat Centers" ในพื้นที่ชนบทหรือวัด (คล้าย Nordic model ที่ใช้ธรรมชาติ) สำหรับวัยรุ่นอายุ 18-25 ปี โดยรัฐสนับสนุนทุน (คล้าย Nordic ที่รัฐ subsidize 100%) ให้โปรแกรม 1-3 เดือน เน้นกิจกรรมกลุ่ม เช่น การสะท้อนตนเอง (reflection), การแก้ปัญหาสังคมเชิงระบบ และการพัฒนาจิตสาธารณะ เพื่อเปลี่ยนจาก "outer-directed" (พึ่งพาภายนอก) สู่ "inner-directed" (กำกับตนเอง) เริ่ม pilot ในจังหวัดนำร่อง เช่น เชียงใหม่หรือสุราษฎร์ธานี ที่มีชุมชนเข้มแข็ง

- บูรณาการ IDG เข้ากับ SDGs: ใช้ IDG เป็นเครื่องมือเสริม SDG4 (การศึกษาที่มีคุณภาพ) โดยกำหนด KPIs เช่น วัดระดับ empathy และ systems thinking ในนักเรียนผ่าน assessment tools จาก IDG toolkit เชื่อมกับโครงการ SDG Micro-Primer ของ UN ในไทยที่ empower youth สำหรับ sustainable action. สนับสนุนบริษัทเอกชน (เช่น SCG หรือ PTT) ให้ adopt IDG ในโปรแกรม CSR สำหรับพนักงานและชุมชน คล้าย IKEA หรือ Google

- พัฒนาจิตสาธารณะผ่านกิจกรรมกลุ่ม: ดัดแปลงจาก Nordic โดยเพิ่มองค์ประกอบไทย เช่น การฝึก "บวชใจ" หรือ community service เพื่อสร้าง public spirit ลด Generation Gap และวิกฤตศรัทธา (ตาม "Thailand in Crisis") เริ่มจาก voluntary แต่ incentivize ด้วย credit การศึกษาหรือทุนการศึกษา

- ความท้าทายและปรับให้เหมาะ: Nordic model แพงและไม่ scalable ดังนั้นปรับเป็น hybrid (online + offline) เพื่อลดต้นทุน และผสานกับ ageing society ของไทย โดยขยายสู่ผู้ใหญ่สูงวัยเพื่อ lifelong learning

 

 การปรับใช้ในการศึกษาระดับต่างๆ

ควรบูรณาการแบบ gradual โดยเริ่มจาก basic skills ในระดับต่ำ สู่ advanced retreats ในระดับสูง เชื่อมกับ KMUTT's vision ที่เน้น experiential learning และ shared governance เพื่อสร้าง graduates ที่ socially conscious (ตาม foresight report ที่เน้น inclusion และ adaptability)

ระดับการศึกษา การปรับใช้ IDG และ Nordic Secret ตัวอย่างรูปธรรม
ประถมศึกษา (อายุ 6-12 ปี) เน้นมิติพื้นฐานอย่าง Being (self-awareness) และ Relating (empathy) ผ่านกิจกรรมเล่นกลุ่มและ  reflection สั้นๆ เพื่อสร้างฐานจิตสาธารณะตั้งแต่เด็ก ปรับจาก Nordic โดยใช้เกมและนิทานไทยแทน retreat ยาว บูรณาการในวิชาพุทธศาสนาหรือสังคมศึกษา เช่น โครงการ "สติเพื่อน้อง" ที่ฝึก mindfulness 10 นาที/วัน    และกิจกรรม community clean-up เพื่อ empathy เชื่อมกับ SDG4 ในนโยบายไทย  KMUTT สามารถ partner กับโรงเรียนใกล้เคียงเพื่อ pilot
มัธยมศึกษา (อายุ 13-18 ปี) เพิ่มมิติ Thinking (systems thinking) และ Collaborating (teamwork) ผ่าน mini-retreats (1-2 สัปดาห์) ในช่วงปิดเทอม เพื่อพัฒนาอารมณ์และความคิด ผสานกับหลักสูตร O-NET โดยดัดแปลง  Folk Schools เป็นค่ายฤดูร้อน จัด "Thai Youth Retreat Camps" ที่วัดหรืออุทยานแห่งชาติ เน้น problem-solving สังคมจริง เช่น climate change projects ลด Generation Gap ด้วย mentor จากผู้ใหญ่    สนับสนุนโดยรัฐเหมือน Nordic (10% ของ generation)    เชื่อมกับ  KMUTT's Teaching pillar ที่เน้น experiential models
อุดมศึกษา (อายุ 19 ปีขึ้นไป) ครอบคลุมทั้ง 5 มิติ ผ่าน retreats ยาว (1-3 เดือน) และหลักสูตร elective เพื่อพัฒนา leadership และ acting for public good ปรับให้ align กับ workforce needs ใน KMUTT บูรณาการใน  curriculum เช่น โครงการ "KMUTT Inner Leadership Program" ที่ใช้ IDG สำหรับนักศึกษา  STI (Science, Tech, Innovation) เพื่อสร้าง shared vision และ institutional thinking (ตาม foresight report) ตัวอย่าง: Retreats ที่ Bangkhuntien campus เน้น bioeconomy และ social justice   ขยายสู่มหาวิทยาลัยอื่นๆ เช่น Chulalongkorn หรือ Mahidol
การศึกษาตลอดชีวิต (Lifelong Learning) สำหรับผู้ใหญ่และสูงวัย เน้น Acting (action for change) ผ่าน online platforms และ community centers เพื่อ reskill และ inner growth สร้าง "Thai Adult Folk Centers" ออนไลน์ผสม offline คล้าย  Costa Rica's IDG in government เน้น upskill สำหรับ post-COVID workforce (ตาม VNR Thailand) และ ageing society โดยผสานกับ sufficiency economy. KMUTT สามารถ lead ผ่าน non-degree programs (>15,000 learners/ปี)

 

โดยสรุป การประยุกต์นี้จะช่วยให้ไทยพลิกจากวิกฤตสู่สังคมที่มีความสุขและยั่งยืน คล้ายนอร์ดิค     เริ่มจาก pilot ในมหาวิทยาลัยอย่าง KMUTT     เพื่อ scale ระดับชาติ ด้วยงบประมาณจากรัฐและเอกชน (คล้าย Nordic subsidize)    และวัดผลผ่าน happiness index และ SDG progress

 

You.com:

ข้อเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้ IDG และแนวคิดจาก The Nordic Secret ในประเทศไทย 

 บทนำ 

คำถามนี้เกี่ยวข้องกับการนำแนวคิด “Inner Development Goals (IDG)” และวิธีการพัฒนาภายในแบบนอร์ดิก (ตามหนังสือ The Nordic Secret) มาประยุกต์ใช้ในบริบทไทย โดยเฉพาะในระบบการศึกษา เพื่อสร้างคนที่มี “เข็มทิศภายใน” มีจิตสาธารณะ และสามารถอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขและยั่งยืน

คำตอบนี้จะสังเคราะห์ข้อมูลจากงานวิจัยและกรณีศึกษาต่างประเทศ รวมถึงบริบทและความพยายามในประเทศไทย เพื่อเสนอแนวทางที่เหมาะสมและเป็นไปได้

 

 1. สาระสำคัญของ IDG และ The Nordic Secret

     1.1 Inner Development Goals (IDG) คืออะไร 

IDG คือกรอบแนวคิดที่เน้นการพัฒนาทักษะภายใน (inner skills) และคุณลักษณะสำคัญของมนุษย์ 5 มิติ ได้แก่ 

- Being (ความสัมพันธ์กับตนเอง):     การตระหนักรู้ตนเอง ความซื่อสัตย์ การมีสติ 

- Thinking (ทักษะคิด):     การคิดเชิงวิพากษ์ การเข้าใจความซับซ้อน การมองหลายมุม 

- Relating (ความสัมพันธ์กับผู้อื่น/โลก):     การเห็นคุณค่า ความถ่อมตน ความเห็นอกเห็นใจ 

- Collaborating (ทักษะสังคม):     การสื่อสาร การทำงานร่วมกัน การสร้างความไว้วางใจ 

- Acting (การลงมือเปลี่ยนแปลง):     ความกล้าหาญ ความคิดสร้างสรรค์ การมองโลกในแง่ดี ความเพียร 

 

IDG ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อเสริมเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) โดยเน้นว่าการเปลี่ยนแปลงภายนอกจะเกิดขึ้นได้จริง ต้องอาศัยการเปลี่ยนแปลงภายในของคนก่อน .

 1.2 The Nordic Secret: การพัฒนาภายในแบบนอร์ดิก 

หนังสือ The Nordic Secret อธิบายว่า ความสำเร็จของประเทศนอร์ดิก (เดนมาร์ก สวีเดน นอร์เวย์) ในการสร้างสังคมที่มีความสุขและประชาธิปไตยมั่นคง เกิดจากการลงทุนใน “การพัฒนาภายใน” ของประชาชน ผ่านระบบ “Folk High School” หรือ Volkshighschool ซึ่งเป็นการจัด retreat ระยะยาว (หลายเดือน) ให้เยาวชนและคนหนุ่มสาวได้ฝึกทักษะภายใน ฝึกคิด ฝึกอารมณ์ ฝึกการอยู่ร่วมกับผู้อื่น และค้นหา “เข็มทิศภายใน” ของตนเอง 

 

แนวคิดนี้ได้รับอิทธิพลจากนักปรัชญาเยอรมัน เช่น Schiller, Hegel, von Humboldt ที่เชื่อว่ามนุษย์มีศักยภาพในการพัฒนาตนเองอย่างลึกซึ้ง (Bildung) และการพัฒนานี้จะนำไปสู่จิตสาธารณะและความเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง

 

 2. การประยุกต์ใช้ในบริบทไทย: โอกาสและข้อท้าทาย

      2.1 บริบทการศึกษาไทย 

- ระบบการศึกษาไทยมีลักษณะรวมศูนย์สูง เน้นการท่องจำและการปฏิบัติตาม .

- วัฒนธรรมไทยให้ความสำคัญกับลำดับชั้น การเคารพผู้ใหญ่ และความกลมเกลียวในกลุ่ม.

- มีความพยายามปฏิรูปการศึกษา เช่น การเน้นทักษะศตวรรษที่ 21 การเรียนรู้แบบผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง แต่ผลลัพธ์ยังจำกัด เนื่องจากวัฒนธรรมองค์กรและการขาดอิสระในการปรับใช้ .

      2.2 จุดแข็งของไทย 

- มีรากฐานของการฝึกสติ สมาธิ และการพัฒนาภายในจากพุทธศาสนา.

- มีโครงการและนวัตกรรมด้าน mindfulness, character education, และการพัฒนาภายในในหลายระดับ เช่น Mind Retreat Program, Mindfulness Project, ASB Mindful Education Initiative, Wongsanit Ashram .

 

      2.3 ข้อท้าทาย 

- วัฒนธรรมลำดับชั้นและการปฏิบัติตามอาจขัดขวางการสร้าง “self-authorship” หรือการมีเข็มทิศภายใน.

- การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของหลายฝ่าย และการปรับให้เหมาะกับบริบทไทย.

 

 3. แนวทางการประยุกต์ใช้ IDG และแนวคิด The Nordic Secret ในไทย

      3.1 ระดับนโยบายและโครงสร้าง 

- สนับสนุนการเรียนรู้แบบไม่เป็นทางการ (Non-formal Education):     สร้างพื้นที่หรือศูนย์การเรียนรู้แบบ Folk High School   หรือ “โรงเรียนชีวิต” ที่เน้นการ retreat, การฝึกทักษะภายใน, การอยู่ร่วมกัน, และการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริง 

- บูรณาการ IDG กับ SDG:     กำหนดให้การพัฒนาทักษะภายในเป็นเป้าหมายร่วมกับการพัฒนาที่ยั่งยืนในนโยบายการศึกษาและการพัฒนาสังคม

- ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน:     ให้ชุมชนท้องถิ่นมีบทบาทในการออกแบบและดำเนินกิจกรรมพัฒนาภายใน เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทวัฒนธรรมไทย

      3.2 ระดับโรงเรียนและมหาวิทยาลัย 

- บูรณาการ IDG ในหลักสูตร:    สอดแทรกทักษะ IDG ในวิชาต่างๆ เช่น วิชาสังคมศึกษา ภาษาไทย กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน     โดยเน้นการฝึกสติ การคิดเชิงวิพากษ์ การทำงานร่วมกัน และการลงมือเปลี่ยนแปลง

- จัดกิจกรรม retreat หรือค่ายพัฒนาภายใน:     จัดค่ายระยะสั้น-ยาว (1 สัปดาห์ ถึง 3-6 เดือน) สำหรับเยาวชนและนักศึกษา เพื่อฝึกทักษะภายใน ฝึกการอยู่ร่วมกับผู้อื่น และค้นหาเป้าหมายชีวิต 

- สร้าง Learning Circles:     ส่งเสริมการเรียนรู้แบบกลุ่มย่อย (learning circles) เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ สะท้อนตนเอง และฝึกทักษะการฟัง-พูด-คิดอย่างลึกซึ้ง

- พัฒนาและอบรมครู:     จัดอบรมครูให้เข้าใจและสามารถนำ IDG และแนวคิดการพัฒนาภายในไปใช้ในห้องเรียนและกิจกรรมต่างๆ

      3.3 ระดับชุมชนและสังคม 

- ขยายผลสู่ชุมชน:     สร้างศูนย์การเรียนรู้ชุมชนที่เน้นการพัฒนาภายใน เช่น ศูนย์ฝึกสติ ศูนย์เยาวชน หรือศูนย์พัฒนาศักยภาพชีวิต

- บูรณาการกับวัฒนธรรมไทย:     ใช้รากฐานของพุทธศาสนาและวัฒนธรรมท้องถิ่นในการออกแบบกิจกรรม เช่น การปฏิบัติธรรม การฝึกสมาธิ การทำงานอาสา 

- สร้างเครือข่ายและแลกเปลี่ยน:     เชื่อมโยงกับเครือข่าย IDG และ Folk High School ระดับนานาชาติ เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์และแนวปฏิบัติที่ดี

 

 4. ตัวอย่างการปรับใช้ในแต่ละระดับการศึกษา

      ระดับประถมศึกษา 

- สอดแทรกกิจกรรมฝึกสติ (mindfulness) และการรู้จักตนเองในชั่วโมงกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน 

- ใช้การเรียนรู้แบบโครงงาน (project-based learning) ที่เน้นการทำงานเป็นทีมและการสะท้อนตนเอง

      ระดับมัธยมศึกษา 

- จัดค่ายพัฒนาภายใน (retreat) ช่วงปิดเทอม เพื่อฝึกทักษะ IDG เช่น การคิดเชิงวิพากษ์ การสื่อสาร การเห็นอกเห็นใจ 

- สร้าง learning circles ให้เยาวชนได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์ชีวิตและเป้าหมาย

     ระดับอุดมศึกษา 

- เปิดวิชาเลือกหรือหลักสูตรระยะสั้นเกี่ยวกับ IDG, self-leadership, civic engagement 

- ส่งเสริมกิจกรรมอาสาและการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริง (service learning) ที่เน้นการพัฒนาภายในควบคู่กับการทำประโยชน์ต่อสังคม

      การศึกษานอกระบบและผู้ใหญ่ 

- จัดศูนย์การเรียนรู้ชุมชนหรือ Folk High School แบบไทย ที่เปิดโอกาสให้ผู้ใหญ่ได้ฝึกทักษะภายใน เรียนรู้ร่วมกัน และพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง 

- ใช้รูปแบบ learning circles หรือกลุ่มสนทนาเพื่อการเติบโตภายใน

 

 5. ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม

- เริ่มจากนำร่อง: เลือกโรงเรียนหรือชุมชนที่พร้อม ทดลองนำแนวคิด IDG และ Folk High School ไปปรับใช้ แล้วขยายผลจากบทเรียนที่ได้

- ประเมินผลอย่างต่อเนื่อง: พัฒนาเครื่องมือวัดผลลัพธ์ด้านทักษะภายใน (เช่น ความตระหนักรู้ตนเอง ความเห็นอกเห็นใจ) เพื่อปรับปรุงแนวทางให้เหมาะสม

- สร้างความร่วมมือข้ามภาคส่วน: ประสานงานระหว่างภาครัฐ เอกชน องค์กรศาสนา และภาคประชาสังคม เพื่อสนับสนุนการพัฒนาภายในอย่างเป็นระบบ

 

 6. สรุป

การประยุกต์ใช้ IDG และแนวคิดจาก The Nordic Secret ในประเทศไทยมีความเป็นไปได้สูง หากสามารถปรับให้เหมาะสมกับบริบทวัฒนธรรมไทย     โดยใช้จุดแข็งของสังคมไทย เช่น รากฐานพุทธศาสนาและการฝึกสติ     ผสมผสานกับนวัตกรรมการเรียนรู้แบบนอร์ดิก เช่น Folk High School, learning circles, และ retreat ระยะยาว     การเปลี่ยนแปลงนี้ควรเริ่มจากการนำร่องในพื้นที่ที่พร้อม ขยายผลอย่างค่อยเป็นค่อยไป และเน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในสังคม 

 

ChatGPT:

คำถามของอาจารย์น่าสนใจและลึกมาก เพราะแตะทั้ง IDG (Inner Development Goals) และแนวทางของ The Nordic Secret ซึ่งเป็นการลงทุนระยะยาวใน “การพัฒนาภายใน” ของคนรุ่นใหม่เพื่อเปลี่ยนคุณภาพสังคม

ผมขอสรุปและเสนอแนวทางเชื่อมโยงกับประเทศไทยดังนี้ครับ

 

1️⃣ สาระสำคัญของ IDG (Inner Development Goals)

IDG เกิดขึ้นเพื่อหนุนให้บรรลุ SDG (Sustainable Development Goals) โดยเน้นว่า ปัญหาโลกไม่ใช่แค่เทคนิค แต่เป็นปัญหาภายในของมนุษย์ จึงต้องสร้างการเปลี่ยนแปลงภายใน 5 มิติหลัก:

มิติ ตัวอย่างทักษะ
1. Being (การเป็น) Mindfulness, Presence, Self-awareness
2. Thinking (การคิด) Perspective-taking, Complexity awareness, Critical thinking
3. Relating (ความสัมพันธ์) Empathy, Compassion, Humility
4. Collaborating (การร่วมมือ) Communication skills, Co-creation, Inclusive mindset
5. Acting (การลงมือ) Courage, Optimism, Perseverance, Mobilization

สิ่งเหล่านี้คือ “สมรรถนะภายใน” ที่ระบบการศึกษาต้องสร้างควบคู่ไปกับความรู้ทางวิชาการ

 

2️⃣ แก่นแนวคิดจาก The Nordic Secret (Tomas Björkman & Lene Rachel Andersen)

  • บริบท: ปลายศตวรรษที่ 19 – ประเทศนอร์ดิกเผชิญวิกฤตอัตลักษณ์และความยากจน
  • คำตอบ: การลงทุนพัฒนาคนวัยรุ่น → ผู้ใหญ่รุ่นใหม่ที่มี  inner maturity และจิตสำนึกเพื่อสาธารณะ
  • เครื่องมือหลัก:
    • Folkehøjskole (Volkshighschool) = โรงเรียนสำหรับเยาวชน 18–25 ปี ที่ไม่ได้เน้นสอบ แต่เน้นการพัฒนาภายในผ่าน:
      • การอยู่ร่วมกัน (community living)
      • การเสวนา (dialogue)
      • ศิลปะ ดนตรี วรรณกรรม
      • การทำงานจริงและภาวะผู้นำ
    • Long retreats (3–6 เดือน): เวลาพัฒนาจิตใจ ความรับผิดชอบต่อสังคม การค้นหาความหมายชีวิต
  • ผลลัพธ์: เปลี่ยน mindset ของทั้ง generation ให้มี collective agency และสร้างสังคมที่โปร่งใส เท่าเทียม มีความสุขสูงสุดในโลก

 

3️⃣ การประยุกต์สู่ประเทศไทย

 ระดับแนวคิด

  • เปลี่ยน “การศึกษาเพื่อสอบ” → “การศึกษาเพื่อการเติบโตภายใน”
  • บูรณาการ IDG กับ PBL/Service Learning ให้เป็นกระบวนการปกติในโรงเรียน
  • สร้าง พื้นที่ปลอดภัย ให้เยาวชนได้ค้นหาอัตลักษณ์ ความหมายชีวิต และฝึกสมรรถนะทางอารมณ์/สังคม

 ระดับปฏิบัติในระบบการศึกษา

ระดับการศึกษา การปรับใช้
ประถม ฝึก mindfulness, ความเห็นอกเห็นใจ, การทำงานเป็นทีม ผ่านกิจกรรมง่าย ๆ ในชั้นเรียน
มัธยม เพิ่มกิจกรรม reflection, การตั้งคำถามชีวิต, โครงการพัฒนาชุมชน, ค่าย/retreat 3–7 วัน
อุดมศึกษา พัฒนา University-based Folkehøjskole model เช่น จัดภาคการศึกษาหนึ่งเป็น “semester of inner development” เน้น community living, critical dialogue, service learning
การเรียนรู้ตลอดชีวิต ให้พื้นที่ผู้ใหญ่เข้าร่วมเวิร์กช็อปพัฒนาภายใน ฝึก empathy และ dialogue เพื่อการอยู่ร่วมในสังคมประชาธิปไตย

 แนวทางเชิงนโยบาย

  • สร้างเครือข่าย IDG Thailand รวมภาคการศึกษา ภาคธุรกิจ ภาครัฐ และภาคประชาสังคม
  • ทดลองโครงการนำร่องในโรงเรียนและมหาวิทยาลัย  → วัดผลทั้งตัวชี้วัดทางวิชาการและ wellbeing ของนักเรียน
  • ผลักดัน “ปีแห่งการพัฒนาภายในเยาวชน” คล้าย gap year หรือ folk high school ให้เยาวชนมีเวลาเติบโตทางจิตใจ

 

4️⃣ ข้อคิดสำคัญ

  • การพัฒนาภายในต้องอาศัย เวลา + ประสบการณ์จริง + ชุมชนการเรียนรู้
  • ไม่ควรเร่งผลลัพธ์เชิงคะแนน แต่ต้องวัดความเปลี่ยนแปลงด้านคุณค่าและความสัมพันธ์
  • จุดเน้นคือ สร้างคนที่นิ่ง มองไกล และเห็นแก่ส่วนรวม เพื่อให้ประเทศมีภูมิคุ้มกันทางสังคม

 

อยากให้ผมลอง ออกแบบต้นแบบ (prototype) ของ “Thai IDG School” หรือ “Thai Folkehøjskole” (หลักสูตร 3-6 เดือนสำหรับวัยรุ่นไทย) ให้ดูเป็นรูปธรรมไหมครับ — เพื่อใช้สื่อสารกับผู้กำหนดนโยบายหรือมหาวิทยาลัยที่จะทำโครงการนำร่อง?

 

ผมเคยไปเยี่ยม Folk High School ที่เดนมาร์ก ตาม บันทึก (๑)     มาได้เรียนรู้จากการถามสหายเอไอ   ช่วยให้เข้าใจ Folk High School มากขึ้น   เชื่อมโยงกับการพัฒนามิติด้านในของการเป็นมนุษย์มากขึ้น   หากมีการริเริ่มดำเนินการตามที่สหายเอไอแนะนำ     สังคมไทยของเราจะดีขึ้นภายใน ๒๐ ปี   

วิจารณ์ พานิช

๕ ก.ย. ๖๘