การเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 สู่ยุคดิจิทัลและยุคแห่งปัญญาประดิษฐ์
The transformation of the 21st century into the digital era
and the era of artificial intelligence (AI)
ดร.ชัชรินทร์ ชวนวัน ข้าราชการบำนาญ
สถาบันพัฒนาครู คณาจารย์และบุคลากรทางการศึกษา, 2568 วิวัฒนาการของการปฏิวัติเทคโนโลยีสารสนเทศครั้งที่ 4 เป็นยุคแห่งการบูรณาการระดับโลกและการพัฒนาอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีดิจิทัลที่ก่อเกิดอินเทอร์เน็ต ดิจิทัลไลเซชัน ปัญญาประดิษฐ์และถูกนำเข้ามาสู่การศึกษาศตวรรษที่ 21 การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีดิจิทัลได้ส่งผลกระทบอย่างลึกซึ้งต่อเศรษฐกิจ การศึกษา และกลายเป็นส่วนสำคัญในชีวิตประจำวันที่เปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของผู้คน อินเทอร์เน็ตเป็นวิธีการที่มีประสิทธิภาพในการลดช่องว่างทางการศึกษา ส่งเสริมความเท่าเทียมกันทางการศึกษา เป็นช่องทางสำคัญสำหรับการแบ่งปันความรู้ได้สร้างโลกที่ไร้พรมแดนและเป็นทางเลือกที่หลีกเลี่ยงไม่ได้สำหรับการเรียนรู้ที่เป็นสากลและตลอดชีวิต อินเทอร์เน็ตและเทคโนโลยีสนับสนุนการประยุกต์ใช้รูปแบบการเรียนรู้ใหม่ๆ ที่ได้ก้าวข้ามข้อจำกัดด้านเวลาและสถานที่ และการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบดิจิทัลของการศึกษาสะท้อนให้เห็นในแพลตฟอร์มการศึกษาบนคลาวด์ ซึ่งใช้แพลตฟอร์มอินเทอร์เน็ตและเครือข่ายโทรคมนาคม การเปลี่ยนผ่านสู่ระบบดิจิทัลของการศึกษา หมายถึง กระบวนการของการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศสมัยใหม่ในด้านการศึกษาอย่างแพร่หลายเพื่อส่งเสริมการพัฒนาความรู้ การพัฒนาทรัพยากรทางการศึกษา การเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการศึกษา การพัฒนาความรู้ด้านดิจิทัล และการส่งเสริมกระบวนการปรับปรุงการศึกษาให้ทันสมัย และในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ความสนใจในเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) พุ่งสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัดทั้งในวงการวิชาการและอุตสาหกรรมทั่วโลก นักวิชาการด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ (HRD) ได้ให้ความสนใจอย่างมากต่อการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีนี้ การสร้างแนวคิดเกี่ยวกับการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบดิจิทัลของการศึกษาในบริบทของการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ การเปลี่ยนผ่านการศึกษาสู่ดิจิทัลในยุคปัญญาประดิษฐ์ จึงหมายถึง 1.การรวมการพัฒนาความรู้ด้านดิจิทัลไว้ในเป้าหมายทางการศึกษา และการสร้างผู้เชี่ยวชาญที่สามารถแข่งขันได้เพื่อปรับตัวเข้ากับสังคมดิจิทัล 2.การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลอย่างมีประสิทธิภาพสำหรับการสอน การวิจัย และการใช้ทรัพยากรดิจิทัลทางการศึกษา 3.การนำข้อมูลมาประยุกต์ใช้ในการเปลี่ยนผ่านการศึกษาสู่ดิจิทัล แนวคิดการเปลี่ยนผ่านการศึกษาสู่ดิจิทัลในยุคปัญญาประดิษฐ์ดังกล่าว จึงต้องมีความตระหนักถึงความสำคัญของการเตรียมความพร้อมบุคลากรและองค์กรให้พร้อมสำหรับยุค AI โดยศึกษาแนวคิดเรื่องความรู้ด้าน AI การมุ่งเน้นไปที่สมรรถนะที่จำเป็นจากมุมมองของ HRD จากการวิเคราะห์สมรรถนะที่เกี่ยวข้องกับ AI ในสี่ด้าน ได้แก่ ทักษะ ความเกี่ยวข้อง คุณค่า และความรู้ ทำให้เห็นถึงบทบาทสำคัญของ HRD ในการเสริมกำลังแรงงานด้วยความรู้ด้าน AI เพื่อนำทางภูมิทัศน์ทางเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องและเชี่ยวชาญ และเน้นย้ำถึงความจำเป็นที่นักวิชาการจะต้องมีส่วนร่วมอภิปรายเกี่ยวกับความรู้ด้าน AI ในระดับนานาชาติ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายนี้ นักบริหารการศึกษาและนักวิชาการจำเป็นต้อง 1) วิเคราะห์การเปลี่ยนผ่านสู่ระบบดิจิทัลของการศึกษาในฐานะปัจจัยหนึ่งในการพัฒนาเทคโนโลยีทางการศึกษา 2) ระบุนวัตกรรมทางการศึกษาดิจิทัลในบริบทของความท้าทายระดับโลก และ 3) พิสูจน์ปัจจัยของการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบดิจิทัลในฐานะปัจจัยหนึ่งในการเพิ่มประสิทธิภาพของแบบจำลองทางปัญญาของการศึกษา
ข้อเขียนตอนนี้ ผู้เขียนจะนำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับ AI หรือ ปัญญาประดิษฐ์ โดยสังเขป ดังนี้ 1.การเปลี่ยนผ่านจากยุคดิจิทัลสู่ยุคที่ขับเคลื่อนด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) 2.ความสำคัญของปัญญาประดิษฐ์ (AI) 3.การนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้ในการปฏิบัติงานด้านทรัพยากรบุคคล 4.การนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้ในทางการศึกษา 5.กรอบสมรรถนะปัญญาประดิษฐ์ในการศึกษา 6.การศึกษาตามความสามารถด้วยปัญญาประดิษฐ์ 7.การฝึกอบรมตามความสามารถด้วยปัญญาประดิษฐ์
1.การเปลี่ยนผ่านจากยุคดิจิทัลสู่ยุคที่ขับเคลื่อนด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) ถือเป็นการเปลี่ยนผ่านจากการเข้าถึงข้อมูลสู่ปัญญาประดิษฐ์ขั้นสูง โดย AI ในปัจจุบันทำหน้าที่เป็นแกนหลักของนวัตกรรม ความสามารถของ AI ในการวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมหาศาลที่ทำงานอัตโนมัติและให้ข้อมูลเชิงลึกที่แม่นยำ กำลังเปลี่ยนแปลงธุรกิจและชีวิตประจำวัน ตั้งแต่การปรับปรุงการโต้ตอบกับลูกค้าด้วยแชทบอท ไปจนถึงการสร้างระบบอัตโนมัติในระดับใหม่ วิวัฒนาการที่กำลังดำเนินอยู่นี้มีแนวโน้มที่จะนิยามการดำเนินงานของอุตสาหกรรมใหม่ ปรับปรุงการตัดสินใจ และส่งเสริมการทำงานร่วมกันระหว่างมนุษย์และเครื่องจักร แม้ว่าจะก่อให้เกิดคำถามเกี่ยวกับภูมิทัศน์การทำงานในอนาคตและความมั่นคงทางสังคมก็ตาม
ยุคดิจิทัล (Digital Era) เป็นยุคที่มุ่งเน้นการเข้าถึงข้อมูลและพลังการประมวลผลอย่างกว้างขวาง ได้สร้างรากฐานสำหรับเทคโนโลยีที่จะนำไปสู่ปัญญาประดิษฐ์
ยุคแห่งปัญญาประดิษฐ์ (artificial intelligence Era (AI) เป็นยุคใหม่ที่โดดเด่นด้วยความสามารถของ AI ที่เหนือกว่าการประมวลผลข้อมูล เพื่อเลียนแบบและก้าวข้ามขีดความสามารถทางปัญญาของมนุษย์ นำไปสู่การประยุกต์ใช้งานที่ซับซ้อนและลึกซึ้งยิ่งขึ้น โดยอาศัยนวัตกรรมปัญญาประดิษฐ์
2.ความสำคัญของปัญญาประดิษฐ์ (AI)
ความสามารถด้าน AI มีความสำคัญญต่อความสำเร็จขององค์กรและบุคคล คือ
ความสำเร็จขององค์กร ในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ความสามารถด้าน AI ช่วยให้องค์กรใช้ประโยชน์จาก AI เพื่อสร้างสรรค์โซลูชันใหม่ๆ สร้างสรรค์นวัตกรรม และรักษาความได้เปรียบในการแข่งขัน
ความพร้อมของบุคลากร ความสามารถด้าน AI ช่วยให้บุคลากรมีและใช้ประโยชน์จากทักษะ ทักษะเหล่านี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการเตรียมบุคลากรให้พร้อมสำหรับงานในยุคเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วย AI ช่วยให้สามารถปรับตัวและเป็นผู้นำในองค์กรที่กำลังพัฒนานวัตกรรม
ส่งเสริมความรับผิดชอบ การให้ความสำคัญกับจริยธรรมและคุณค่าของมนุษย์ในด้าน AI ช่วยให้มั่นใจได้ว่าการพัฒนาและการนำเทคโนโลยี AI ไปใช้เป็นประโยชน์ต่อสังคมมากกว่าก่อให้เกิดความเสี่ยง
3.การนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้ในการปฏิบัติงานด้านทรัพยากรบุคคล
การพัฒนาทรัพยากรบุคคลได้รับผลกระทบอย่างมากจากการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบดิจิทัล การใช้โซเชียลมีเดีย คลาวด์คอมพิวติ้ง อุปกรณ์พกพา และแอปพลิเคชัน HR บนมือถือ ส่งผลต่อวิธีการทำงาน การสื่อสาร การปฏิสัมพันธ์ และยังส่งผลกระทบต่อสมรรถนะที่ฝ่ายทรัพยากรบุคคลต้องการ รวมทั้งเปิดโอกาสให้ฝ่ายทรัพยากรบุคคลได้สร้างองค์ความรู้ในการพัฒนาทักษะของตนให้สอดคล้องกับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่ล้ำสมัย ดังนั้น องค์กรต่างๆ จึงจำเป็นต้องพิจารณาในการพัฒนาสมรรถนะที่หลากหลายและแสวงหาวิธีการสร้างกลยุทธ์เสริมสร้างสมรรถนะด้านทรัพยากรบุคคลเพื่อรับมือกับความท้าทายในยุคดิจิทัล เช่น
1.การนำเครื่องมือ AI มาใช้ในการฝึกอบรม เป็นสิ่งสำคัญยิ่งสำหรับผู้เชี่ยวชาญด้านทรัพยากรบุคคล ผู้อำนวยการฝ่ายไอที และผู้จัดการโรงงาน การนำกรอบการประเมินสมรรถนะที่ขับเคลื่อนด้วย AI มาใช้ให้ประสบความสำเร็จ จำเป็นต้องมีกลยุทธ์การฝึกอบรมและการนำ AI มาใช้อย่างครอบคลุม ทั้งการทำความเข้าใจความแตกต่างของเครื่องมือ AI และการผสานรวมเข้ากับการปฏิบัติงานด้านทรัพยากรบุคคลที่มีอยู่ในปัจจุบัน
2.โปรแกรมการฝึกอบรม ในยุคการขับเคลื่อนทรัพยากรบุคคลด้วยดิจิทัลและ AI โปรแกรมการมึกอบรมควรครอบคลุมพื้นฐานของ AI ที่มีการประยุกต์ใช้ในฝ่ายทรัพยากรบุคคล และการฝึกอบรมเฉพาะเกี่ยวกับกรอบการประเมินบุคลากรที่ขับเคลื่อนด้วย AI ดังนั้น องค์กรจึงควรลงทุนในโปรแกรมการฝึกอบรมที่ให้ความรู้แก่ทีมทรัพยากรบุคคลเกี่ยวกับหน้าที่การทำงานและประโยชน์ของเครื่องมือที่ขับเคลื่อนด้วย AI
3.เวิร์กช็อปเชิงปฏิบัติการ การจัดประชุมเชิงปฏิบัติการสามารถช่วยให้ผู้เชี่ยวชาญด้านทรัพยากรบุคคลได้รับประสบการณ์จริงเกี่ยวกับเครื่องมือ AI การประชุมเหล่านี้ควรประกอบด้วยสถานการณ์จำลองในชีวิตจริงและกรณีศึกษา เพื่อแสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพของ AI ในการประเมินผลการปฏิบัติงานและศักยภาพของบุคลากร
4.การเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ทีมงานฝ่ายทรัพยากรบุคคลควรมีส่วนร่วมในการเรียนรู้เทคโนโลยี AI ในการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ทันต่อความก้าวหน้าล่าสุดซึ่งสามารถทำได้โดยผ่านหลักสูตรออนไลน์ การสัมมนาออนไลน์ และการประชุมสัมมนาในบริบทที่เกี่ยวข้อง
5.การทำงานร่วมกันกับฝ่ายไอที ฝ่ายทรัพยากรบุคคลขององต์กรควรทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิดกับทีมไอที เพื่อให้มั่นใจว่าการผสานรวมเครื่องมือ AI เป็นไปอย่างราบรื่น ผู้เชี่ยวชาญด้านไอทีสามารถให้การสนับสนุนทางเทคนิคและรับมือกับความท้าทายต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นระหว่างกระบวนการติดตั้งและใช้งาน
4.การนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้ในทางการศึกษา
AI ในการศึกษา หรือที่รู้จักกันในชื่อ AIED เริ่มต้นขึ้นในช่วงทศวรรษ 1960 ด้วยระบบการสอนพิเศษ
อัจฉริยะ (ITS) ในยุคแรกๆ ที่ออกแบบมาเพื่อการเรียนรู้เฉพาะบุคคล ในช่วงทศวรรษ 1970 และ 1980 พัฒนามาเป็นเครื่องมือการเรียนรู้ภาษาที่ขับเคลื่อนด้วย NLP ในช่วงทศวรรษ 1990 และ 2000 ได้มีการพัฒนาการวิเคราะห์การเรียนรู้และการทำเหมืองข้อมูลทางการศึกษา โดยมุ่งเน้นไปที่ชุดข้อมูลขนาดใหญ่ ในช่วงปี 2022-2025 มีการเปลี่ยนจากการใช้งานเฉพาะกลุ่มไปสู่การใช้งานทั่วไป ซึ่งขับเคลื่อนโดยความก้าวหน้าของ AI เชิงสร้างสรรค์ AI Literacy ประกอบขึ้นมาจากคำว่า AI และ Literacy โดยคำว่า ‘AI’ (Artificial Intelligence) ให้คำนิยามโดย Bill Gates (2023) ในภาษาไทย ให้คำนิยามว่า ความฉลาดรู้ทางเอไอ หรือ ‘ปัญญาประดิษฐ์’ หมายถึง โมเดลที่สร้างขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาเฉพาะหรือให้บริการเฉพาะ การมีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับ AI หรือที่เรียกว่า “AI Literacy” กลายเป็นทักษะที่จำเป็นอย่างยิ่ง ปัจจุบัน AI Literacy ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในชีวิตประจำวันและการทำงานที่ไม่เพียงแต่ช่วยให้สามารถใช้งานเทคโนโลยีเหล่านี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ยังช่วยให้เราตระหนักถึงผลกระทบทางจริยธรรมและสังคม ที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้งาน AI อย่างไม่ระมัดระวัง
นวัตกรรมปัญญาประดิษฐ์เพื่อการศึกษา (Educational AI) ประกอบด้วยแพลตฟอร์มการเรียนรู้
ส่วนบุคคลและการเรียนรู้แบบปรับตัว อาทิ
1.แพลตฟอร์มการเรียนรู้ส่วนบุคคล AI ปรับแต่งเนื้อหาและเส้นทางการเรียนรู้ให้ตรงกับความ
ต้องการของนักเรียนแต่ละคน โดยปรับให้เข้ากับความเร็วและรูปแบบการเรียนรู้
2.ระบบติวเตอร์อัจฉริยะ (ITS) ระบบติวเตอร์อัจฉริยะที่ขับเคลื่อนด้วย AI จะให้ข้อเสนอแนะและ
ให้การสนับสนุนส่วนบุคคลที่ปรับแต่งได้ช่วยให้นักเรียนเข้าใจแนวคิดที่ซับซ้อนโดยปรับให้เข้ากับความก้าวหน้าของนักเรียนแต่ละคน
3.แพลตฟอร์มการเรียนรู้แบบปรับตัว ระบบเหล่านี้ใช้ AI เพื่อประเมินระดับทักษะแบบเรียลไทม์ของ
นักเรียน และปรับระดับความยากของเนื้อหาการเรียนการสอนให้เหมาะสม โดยเครื่องมือประเมินผลที่ขับเคลื่อนด้วย AI ซึ่งทำการให้คะแนนและให้ข้อเสนอแนะโดยอัตโนมัติ
4.Generative AI ช่วยให้เกิดประสบการณ์การเรียนรู้ที่สมจริงผ่านการจำลองสถานการณ์และวิดีโอ ขณะที่แชทบอทและผู้ช่วยเสมือนจะจัดการงานธุรการและให้การสนับสนุนทันที
5.ความก้าวหน้า AI อื่นๆ ได้แก่ การวิเคราะห์เชิงคาดการณ์เพื่อระบุนักเรียนกลุ่มเสี่ยง เทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับนักเรียนที่มีความพิการ และ AI สำหรับการสร้างเนื้อหา เช่น การสร้างวิดีโออัตโนมัติ ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อให้การศึกษาเข้าถึงได้ง่ายขึ้น มีประสิทธิภาพ และน่าสนใจยิ่งขึ้น ในด้านการสนับสนุนการเรียนรู้
ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ถูกนำมาใช้ในหลากหลายรูปแบบในทางการศึกษา ตั้งแต่การตรวจจับการคัดลอกผลงาน การตรวจสอบความปลอดภัยของข้อสอบ ไปจนถึงการให้การสนับสนุนนักศึกษาผ่านแชทบอท นอกจากนี้ยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนรู้ออนไลน์ ถอดเสียงบรรยาย ติดตามความก้าวหน้าของนักศึกษา สนับสนุนงานวิจัย และเชื่อมโยงวิทยาเขตต่างๆ แอปพลิเคชันต่างๆ เหล่านี้ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานและยกระดับประสบการณ์การเรียนรู้สำหรับทุกคน
5.กรอบสมรรถนะปัญญาประดิษฐ์ในการศึกษา (Artificial Intelligence Competency Framework in Education : AI)
กรอบสมรรถนะปัญญาประดิษฐ์ (AI Competency Framework) คือ แนวทางที่มีโครงสร้างซึ่งกำหนดความรู้ ทักษะ และคุณค่าที่จำเป็นสำหรับบุคคลหรือองค์กรในการมีส่วนร่วมกับปัญญาประดิษฐ์อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งเสริมความเข้าใจเชิงวิพากษ์ การใช้งานอย่างมีจริยธรรมและการสร้างระบบ AI อย่างมีความรับผิดชอบ ซึ่งมีผู้กำหนดกรอบสมรรถนะ AI ไวเพื่อวัตถุประสงค์ที่ต่างกัน อาทิ กรอบสมรรถนะ AI Skills for Business Competency Framework ของสหราชอาณาจักร กำหนดขึ้นเพื่อช่วยให้ธุรกิจต่างๆ ระบุความต้องการบุคลากรที่มีทักษะเพื่อใช้ประโยชน์จาก AI และ กรอบของ UNESCO ซึ่งเน้นแนวคิดที่เน้นมนุษย์เป็นศูนย์กลาง จริยธรรม เทคนิค และการประยุกต์ใช้ AI และ AI เพื่อการออกแบบระบบสำหรับนักเรียนและครู
กรอบสมรรถนะปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการศึกษา คือ แนวทางที่มีโครงสร้าง ที่พัฒนาโดย UNESCO ซึ่งระบุถึงความรู้ ทักษะ และคุณค่าที่จำเป็นสำหรับนักเรียนและครูในการเรียนรู้ AI ได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีความรับผิดชอบ กรอบ AI นี้ให้วิสัยทัศน์ในการพัฒนาความรู้ความเข้าใจด้าน AI ในระดับความก้าวหน้าต่างๆ โดยมุ่งเน้นไปที่ประเด็นสำคัญๆ เช่น ความเข้าใจด้านจริยธรรม รากฐานทางเทคนิค การประยุกต์ใช้ในทางปฏิบัติ และกรอบความคิดที่เน้นมนุษย์เป็นศูนย์กลาง เพื่อให้มั่นใจว่า AI จะส่งเสริมการตัดสินใจของมนุษย์ที่ไม่ใช่การบ่อนทำลาย
องค์ประกอบหลักของกรอบสมรรถนะปัญญาประดิษฐ์ (AI)
ปัจจุบัน UNESCO สร้างกรอบสมรรถนะปัญญาประดิษฐ์สำหรับนักเรียนและครู ขึ้นจากมิติหลัก ซึ่งแต่ละมิติมีสมรรถนะเฉพาะ ดังนี้
1.กรอบความคิดที่เน้นมนุษย์เป็นศูนย์กลาง -ส่งเสริมความเข้าใจและยืนยันถึงอำนาจและการควบคุมของมนุษย์ที่มีต่อเทคโนโลยี AI
2.จริยธรรมของ AI -มุ่งเน้นไปที่การใช้ AI อย่างมีความรับผิดชอบ การออกแบบอย่างมีจริยธรรม และความสำคัญของความยุติธรรม ความโปร่งใส และความเป็นส่วนตัวใน AI
3.เทคนิคและการประยุกต์ใช้ AI -ให้ความรู้พื้นฐานและทักษะปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับ AI รวมถึงแนวคิดและการประยุกต์ใช้พื้นฐาน
4.การออกแบบระบบ AI-ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ การแก้ปัญหา และการคิดเชิงออกแบบ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเป็นผู้ร่วมสร้าง AI
วัตถุประสงค์ของกรอบแนวคิดสมรรถนะปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการศึกษา
UNESCO กำหนดวัตถุประสงค์กรอบแนวคิด AI ที่สำคัญหลายประการ
1.เพื่อเป็นแนวทางสำหรับนักการศึกษา-ช่วยให้ผู้กำหนดนโยบายและนักการศึกษาออกแบบหลักสูตรที่เตรียมความพร้อมให้นักเรียนและครูสำหรับโลกที่ผสาน AI
2.เพื่อการส่งเสริมการใช้งานอย่างรับผิดชอบ- ช่วยให้มั่นใจว่า AI จะถูกผสานเข้ากับการศึกษาอย่างปลอดภัย มีความหมาย และตั้งอยู่บนพื้นฐานทางจริยธรรม
3.เพื่อการส่งเสริมการมีส่วนร่วมที่สำคัญ-ช่วยให้บุคคลเข้าใจความสามารถ ข้อจำกัด และผลกระทบทางสังคมในวงกว้างของ AI ทำให้เป็นผู้ใช้และผู้สร้างที่มีวิจารณญาณ
4.เพื่อการพัฒนาเส้นทางความก้าวหน้า-กรอบแนวคิดนี้กำหนดระดับความสามารถที่แตกต่างกัน ช่วยให้บุคคลพัฒนาจากความรู้พื้นฐานไปสู่การประยุกต์ใช้ขั้นสูง
ประโยชน์ของการใช้งานกรอบสมรรถนะ AI
ในยุคที่ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กลายเป็นตัวขับเคลื่อนสำคัญในการแข่งขัน การเข้าใจและปรับตัวให้เข้ากับเทคโนโลยีเป็นเรื่องของทุกคนในองค์กร กรอบการพัฒนาทักษะด้าน AI จึงถือเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้องค์กรทุกขนาดเตรียมความพร้อมเพื่อเข้าสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มศักยภาพ เช่น กรอบความสามารถด้าน AI Skills for Business ของ Innovate UK ช่วยให้องค์กรเข้าใจและพัฒนาทักษะ AI ที่จำเป็นภายในบุคลากร เพื่อส่งมอบคุณค่าจากเทคโนโลยี AI ซึ่งใช้งานในด้านต่างๆ ได้แก่
1.การบูรณาการหลักสูตร-คือ การบูรณาการวัตถุประสงค์การเรียนรู้ AI เข้ากับหลักสูตรการศึกษา,
2.การฝึกอบรมครู คือ การสนับสนุนครูให้บูรณาการ AI เข้ากับแนวปฏิบัติการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ และ
3.การกำหนดกลยุทธ์องค์กร- คือ การช่วยเหลือองค์กรระบุช่องว่างทักษะ สร้างกลุ่มบุคลากรและ พัฒนาทักษะ AI ให้กับบุคลากรที่มีอยู่
6.การศึกษาตามความสามารถด้วยปัญญาประดิษฐ์ (Competency Based Education with Artificial Intelligence)
การศึกษาที่เน้นสมรรถนะ (CBE) สามารถใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ยกระดับการเรียนรู้ได้ด้วยเส้นทางการเรียนรู้ส่วนบุคคล การตอบรับแบบเรียลไทม์ การประเมินแบบปรับตัว และข้อมูลเชิงลึกที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลสำหรับนักการศึกษา แพลตฟอร์มที่ขับเคลื่อนด้วย AI ยังสามารถสร้างเครื่องมือประเมิน เช่น เกณฑ์การประเมินแบบอัตโนมัติ ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับการเรียนรู้ของนักเรียน และช่วยออกแบบหลักสูตรที่ส่งเสริมทักษะสำคัญๆ เช่น การคิดเชิงวิพากษ์ การแก้ปัญหา และความรู้ด้าน AI ทำให้การจัดการศึกษาที่เน้นสมรรถนะ (CBE) มีประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และพร้อมสำหรับอนาคตมากขึ้น
7.การฝึกอบรมตามความสามารถด้วยปัญญาประดิษฐ์ (competency-based training with Artificial intelligence)
ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ช่วยยกระดับการฝึกอบรมตามสมรรถนะ (CBT) ด้วยการมอบประสบการณ์การเรียนรู้ส่วนบุคคล การประเมินแบบปรับตัว และการวิเคราะห์ที่ซับซ้อนเพื่อติดตามความก้าวหน้าของนักเรียน เครื่องมือ AI เช่น แชทบอทและการจำลองสถานการณ์เสมือนจริง มอบผลตอบรับที่ตรงเป้าหมายและรวดเร็วทันที และสามารถระบุจุดอ่อนของผู้เรียนแต่ละคน ส่งเสริมความเชี่ยวชาญด้านทักษะและการมีส่วนร่วมที่ดีขึ้น การผสานรวม AI เข้ากับ CBT ปฏิวัติวงการการศึกษาด้วยการทำให้สภาพแวดล้อมการเรียนรู้มีประสิทธิภาพ ปรับขนาดได้ และมีประสิทธิผลมากขึ้น ซึ่งตอบสนองความต้องการที่หลากหลาย
8.ประโยชน์หลักและการประยุกต์ใช้ AI ในการฝึกอบรมตามความสามารถ 1.การเรียนรู้ส่วนบุคคล -อัลกอริทึม AI สามารถปรับแต่งเส้นทางการเรียนรู้และเนื้อหาให้ตรงกับความต้องการและความเร็วในการเรียนรู้ของผู้เรียนแต่ละคน ก้าวข้ามรูปแบบการเรียนรู้แบบเดิม ๆ 2.การประเมินแบบปรับตัว -AI สามารถสร้างการประเมินแบบไดนามิกที่ปรับให้เข้ากับประสิทธิภาพของผู้เรียน ช่วยให้การวัดผลการพัฒนาสมรรถนะทำได้แม่นยำยิ่งขึ้น 3.ข้อมูลเชิงลึกที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล -การวิเคราะห์ที่ขับเคลื่อนด้วย AI ช่วยให้นักการศึกษาได้รับข้อมูลแบบเรียลไทม์เกี่ยวกับความก้าวหน้า จุดแข็ง และจุดอ่อนของผู้เรียน ช่วยให้สามารถตัดสินใจในการเรียนการสอนโดยอาศัยข้อมูล 4.ข้อเสนอแนะและการสนับสนุนที่ตรงเป้าหมาย -เครื่องมือ AI เช่น แชทบอท สามารถให้ข้อเสนอแนะเฉพาะบุคคล ช่วยให้ผู้เรียนแก้ไขข้อผิดพลาดและพัฒนาทักษะได้ทันที 5.การมีส่วนร่วมที่เพิ่มขึ้น -การจำลองแบบเสมือนจริงและเครื่องมือแบบอินเทอร์แอคทีฟที่ขับเคลื่อนด้วย AI สามารถเพิ่มการมีส่วนร่วมและแรงจูงใจของผู้เรียนในกระบวนการเรียนรู้ โดยสรุป AI หรือ ปัญญาประดิษฐ์ เป็นเครื่องมือที่เป็นประโยชน์ต่อการจัดการศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การจัดการศึกษาตามความสามารถ หรือ การเรียนรู้ตามความสามารถ หรือ การฝึกอบรมตามความสามารถที่จำเป็นต้องอาศัยสมรรถนะด้าน AI เป็นปัจจัยสู่ความสำเร็จในการดำเนินงาน คือ องค์ความรู้ ทักษะ และทัศนคติ ซึ่งจำเป็นต่อการทำความเข้าใจ ใช้งาน และทำงานร่วมกับ AI อย่างมีจริยธรรมและมีความรับผิดชอบ สมรรถนะหลักด้าน AI ได้แก่ ความรู้ทางเทคนิค ความเข้าใจพื้นฐานและข้อจำกัดของ AI การพิจารณาผลกระทบของ AI อย่างมีจริยธรรม การคิดวิเคราะห์เชิงวิพากษ์เพื่อประเมินผลลัพธ์ของ AI และการสื่อสารและการทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพกับทั้งระบบ AI และทีมงาน ซึ่งผู้เขียนจะพยายามนำเสนอเนื้อหาสมรรถนะ AI ในการพัฒนาทรัพยากรบุคคลในตอนต่อๆไป. ………………………………………………………
