นิตยสาร The Economist เขียนเรื่อง The Economics of Superintelligence ว่าอย่างไร    มีผลต่อสังคมไทยอย่างไร  ระบบการศึกษาไทยควรเตรียมตัวสร้างคนยุคใหม่แบบไหน    ทำอย่างไร

ผมนำคำถามข้างบน ไปถามห้าสหายเอไอของผม   ได้รับคำตอบคล้ายๆ กัน    และเลือกคำตอบของ Copilot  และ Perplexity มาลงไว้

 

Copilot :

แนวคิดจากบทความ “The Economics of Superintelligence” ในนิตยสาร The Economist ฉบับ 26 กรกฎาคม 2568 เป็นการตั้งคำถามใหญ่ต่ออนาคตของเศรษฐกิจโลก เมื่อ AI อาจก้าวสู่ระดับ “อภิปัญญา” (Superintelligence) ที่เหนือกว่ามนุษย์ในแทบทุกด้าน

 

🧠 สาระสำคัญจากบทความ The Economist

1. AI อาจเร่งการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างไม่เคยมีมาก่อน

  • หาก AI สามารถทำงานได้เทียบเท่าหรือดีกว่ามนุษย์ในหลายด้าน อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจอาจพุ่งเกิน 20% ต่อปี
  • เกิด “เศรษฐกิจแห่งความอุดมสมบูรณ์” ที่สินค้าดิจิทัลและบริการมีต้นทุนใกล้ศูนย์

2. ผลกระทบต่อแรงงาน

  • งานที่เป็นกิจวัตร เช่น นักบัญชี โปรแกรมเมอร์ ทนายความ อาจถูกแทนที่
  • คาดว่า 40% ของงานทั่วโลก อาจได้รับผลกระทบจาก AI

3. ความเหลื่อมล้ำและการกระจายรายได้

  • คนที่มีทุนและทักษะ AI จะได้ประโยชน์มากที่สุด
  • เสนอให้มี ระบบรายได้พื้นฐานถ้วนหน้า (Universal Basic Income) เพื่อป้องกันความปั่นป่วนทางสังคม

4. ตลาดการเงินอาจผันผวนสูง

  • AI ที่วิเคราะห์ข้อมูลได้เร็วอาจทำให้เกิด “superbubble” ในราคาสินทรัพย์ เช่น หุ้นและอสังหาริมทรัพย์

5. เศรษฐกิจจากแรงงานมนุษย์ → เศรษฐกิจจากซิลิคอน

  • เปลี่ยนจาก “Subsistence to Silicon” คือจากเศรษฐกิจที่พึ่งแรงงานมนุษย์ สู่เศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วย AI

 

🇹🇭 ผลกระทบต่อสังคมไทย

🔸 โอกาส

  • เพิ่มผลิตภาพในภาคเกษตร อุตสาหกรรม และบริการ
  • ลดต้นทุนการดำเนินงานของธุรกิจขนาดเล็ก
  • เปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่สร้างนวัตกรรมระดับโลก

🔸 ความเสี่ยง

  • แรงงานไทยจำนวนมากยังไม่มีทักษะ AI → เสี่ยงตกขบวน
  • ความเหลื่อมล้ำทางรายได้และการเข้าถึงเทคโนโลยีอาจรุนแรงขึ้น
  • ระบบราชการและการเมืองอาจปรับตัวไม่ทันต่อการเปลี่ยนแปลง

🔸 ความจำเป็นเร่งด่วน

  • พัฒนาทักษะดิจิทัลและ AI ให้ประชาชนทุกกลุ่ม
  • สร้างระบบธรรมาภิบาล AI ที่โปร่งใสและมีจริยธรรม
  • ปรับโครงสร้างเศรษฐกิจให้รองรับการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจ  AI

 

🎓 ระบบการศึกษาไทยควรเตรียมตัวอย่างไร

1. เปลี่ยนจาก “การสอนเนื้อหา” → “การสร้างระบบคิด”

  • เน้น Critical Thinking, Ethical Reasoning, Systems Thinking
  • สร้าง “Moral-Tech Mindset” เพื่อให้คนรุ่นใหม่ใช้ AI อย่างรับผิดชอบ

2. บูรณาการ AI ในทุกระดับการศึกษา

  • สอน AI Literacy ตั้งแต่ประถมถึงมหาวิทยาลัย
  • ใช้ AI เป็นผู้ช่วยครูและผู้เรียน เช่น การตรวจข้อสอบอัตโนมัติ การสรุปบทเรียน

3. สร้างพื้นที่เรียนรู้แบบลงมือทำ

  • จัด Hackathon, Sandbox, โครงการ AI for Good
  • ส่งเสริมการเรียนรู้แบบ Project-Based และ Work-Based Learning

4. พัฒนาครูและผู้บริหารการศึกษา

  • Upskill ครูให้เข้าใจ AI และสามารถออกแบบการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกับเทคโนโลยี
  • สร้างผู้นำการศึกษาแบบ “Multipliers Leadership” ที่สร้างคนเก่งและใช้คนเก่งอย่างมีคุณธรรม

 

✨ ข้อเสนอเพื่อการเปลี่ยนแปลง

ด้าน ข้อเสนอ
นโยบาย สร้างยุทธศาสตร์  AI เพื่อการศึกษาและความเป็นธรรม
หลักสูตร บูรณาการ AI + จริยธรรม + Soft Skills
ครู พัฒนาเป็น “ผู้ออกแบบความคิด” ไม่ใช่แค่ผู้ถ่ายทอดเนื้อหา
ผู้เรียน ฝึกตั้งคำถามกำกวมซับซ้อนเพื่อใช้  AI เป็นสหายการเรียนรู้
สังคม สร้างวัฒนธรรมการใช้  AI อย่างมีจริยธรรมและความรับผิดชอบ

 

RS หากคุณต้องการต่อยอดเป็นโมเดลการเรียนรู้, นโยบายการศึกษา หรือบทความตีพิมพ์ ผมยินดีร่วมออกแบบกับคุณครับ 😊 อยากให้เราขยายไปทางไหนก่อนดี?

 

Perplexity : 

บทวิเคราะห์จาก The Economist เรื่อง The Economics of Superintelligence

The Economist (วันที่ 24–26 กรกฎาคม 2025) วิเคราะห์ว่า “Superintelligence”—ระบบปัญญาประดิษฐ์ที่ฉลาดเหนือมนุษย์ในทุกด้าน—กำลังเข้าใกล้ความจริงอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน ด้วยการเติบโตรวดเร็วของ AI สมัยใหม่ เช่น โมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLMs) และระบบอัจฉริยะที่แก้ปัญหาได้หลากหลาย ทำให้เกิด “ความหวัง” และ “ความกังวล” ในเวลาเดียวกัน123.

ประเด็นสำคัญจากบทความ

  • หาก AI เข้าสู่จุด superintelligence เศรษฐกิจโลกอาจเติบโตมากกว่า  20% ต่อปี เกินกว่าที่เคยปรากฏในประวัติศาสตร์มนุษย์ การผลิตสินค้าดิจิทัลและบริการมหาศาลอาจมีต้นทุนเกือบศูนย์ แต่สิ่งนี้มากับผลกระทบเชิงลบควบคู่กัน โดยเฉพาะด้านแรงงานและความเหลื่อมล้ำทางรายได้23.
  • ตลาดแรงงานจะถูกเปลี่ยนโฉม: ไม่ใช่แค่แรงงานใช้แรงงานที่ถูกแทนที่ แต่ “งานปัญญาชน” (knowledge work) เช่น นักกฎหมาย นักบัญชี วิศวกร นักเขียน ฯลฯ ก็มีโอกาสถูกแทนที่ด้วยระบบอัจฉริยะ และเกิดคำถามด้าน “คุณค่าของมนุษย์” ในระบบเศรษฐกิจใหม่423.
  • โลกจะเผชิญ “ความอุดมสมบูรณ์แบบขาดแคลน” (abundance and shortage side by side): สินค้าดิจิทัลอาจถูกมากหรือฟรี แต่การเข้าถึงงานที่มีความหมาย (purposeful work) และทรัพย์สินถูกครอบครองโดยกลุ่มน้อย การกระจายรายได้ (redistribution) เช่น basic income หรือภาษีใหม่จึงเป็นประเด็นเร่งด่วน235.
  • อาจเกิด “ความปั่นป่วนทางการเมืองและสังคม” หากกลไกการกระจายประโยชน์จาก AI ไม่ทั่วถึง และหากการบริหาร/กำกับดูแลพัฒนา AI ไม่รัดกุมพอ จะเสี่ยงต่อความไม่เท่าเทียม ความเหลื่อมล้ำ และความวุ่นวายทางเศรษฐกิจ/การเมืองตามมา356.

ผลกระทบต่อสังคมไทย

  • ไทยจะได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงนี้อย่างแน่นอน ทั้งด้านเศรษฐกิจ (การตกงานของแรงงานกลาง–ล่าง การเพิ่มขึ้นของอุตสาหกรรมเทคโนโลยี) และปัญหาความเหลื่อมล้ำ โดยเฉพาะคนที่ขาดทักษะดิจิทัลหรือความรู้ด้าน AI78.
  • ระบบเศรษฐกิจที่พึ่งพาแรงงานมนุษย์ เช่น เกษตร ภาคบริการ และอุตสาหกรรมแบบดั้งเดิม ต้องเร่งปรับตัว ผลิตคนที่มีทักษะใหม่ ซึ่งไทยยังต้องพัฒนาระบบ digital literacy, AI literacy และปรับนโยบายสังคม (เช่น สวัสดิการ กระจายรายได้) ให้ทัน7910.

ระบบการศึกษาไทยควรเตรียมตัวอย่างไร

  1. พัฒนาทักษะ “4C” และ “4P” สำหรับโลกใหม่
    • สร้าง “super learners” ที่เน้น Co-imagine, Co-explore, Co-think, และ Co-create ร่วมกับ AI และเน้นการเรียนแบบ Project, Peers, Passion, Play1112.
  2. ให้ AI Literacy เป็นทักษะพื้นฐาน
    • ปูพื้นฐานการเข้าใจและใช้ AI ตั้งแต่ชั้นต้น ส่งเสริมให้ครูและนักเรียนมีทักษะ AI ทั้งด้านเทคนิคและจริยธรรม11131415.
  3. ฝึกคิดวิเคราะห์–สร้างสรรค์–เคารพความเป็นมนุษย์
    • กระบวนการเรียนการสอนต้องเน้นการตั้งคำถาม คิดเชิงวิพากษ์ การแก้ปัญหา และความร่วมมือกับผู้อื่น (human-AI partnership)111214.
  4. เร่ง Upskill และ Reskill ครู
    • ให้ครูเป็น “super teachers” ที่ใช้ AI ช่วยเตรียมการสอน สร้างเนื้อหาสำหรับเด็กหลากหลาย สร้างชุมชนครูแลกเปลี่ยนเทคนิคกันต่อเนื่อง111312.
  5. พัฒนากลไก “การเรียนรู้นอกระบบโรงเรียน”
    • สนับสนุนห้องสมุดชุมชน พิพิธภัณฑ์ ดิจิทัลแพลตฟอร์ม และสื่อใหม่ ๆ ให้เป็นแหล่งเรียนรู้เทียบเท่าหรือสูงกว่าห้องเรียน เพื่อให้การเรียนรู้ยืดหยุ่นไร้ขอบเขต71214.
  6. ออกแบบนโยบายรองรับสังคมหลัง AI
    • เตรียมแนวทางรองรับตลาดแรงงานใหม่ เช่น การแบ่งเวลางาน–ชีวิต จัดสวัสดิการผู้ขาดแคลนรายได้ สร้างหลักสูตร AI ethics และสนับสนุนผู้มีทักษะดิจิทัลระดับสูง71151210.

แนวทางเร่งด่วนสำหรับไทย

  • วางนโยบาย AI literacy และ digital literacy เป็นวาระแห่งชาติ
  • ฝึกอบรมครู–บุคลากรทุกช่วงวัยให้ใช้ AI อย่างสร้างสรรค์–ปลอดภัย
  • ปฏิรูประบบการวัดผล–ประเมินผลในโรงเรียนให้ตรงกับโลกยุคอัจฉริยะ
  • สร้างระบบทุน–สนับสนุนคนเก่งด้านเทคโนโลยี และลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงเทคโนโลยีในทุกพื้นที่

สรุป
บทความ The Economist เตือนสติว่า superintelligence จะเปลี่ยนโลกอย่างรุนแรงทั้งเชิงเศรษฐกิจและสังคม ระบบการศึกษาและสังคมไทยต้องเร่งปรับวิธีคิด วิธีเรียนรู้ และนโยบายให้สอดคล้องกับบริบทใหม่นี้ มิฉะนั้น ไทยอาจกลายเป็น “ผู้ตามที่อ่อนแอ” ในโลกยุค AI 

 

ผมขอเพิ่มเติมความเห็นของผมว่า    ไม่ว่ายุคไหน มนุษย์ต้อง เรียนรู้ ‘ขั้นสูง’จากประสบการณ์    และในยุคนี้ ต้องรู้จักใช้เขาเป็น co-learner   

วิจารณ์ พานิช

๓๐ ก.ค. ๖๘