การดำเนินงานการฝึกอบรมผู้บริหารการศึกษาตามแนวทางสมรรถนะ
          (Implementation to Competency Based Training Model for educational administrators)
                                                                                                        ดร.ชัชรินทร์  ชวนวัน ข้าราชการบำนาญ 
                                                                                     สถาบันพัฒนาครู คณาจารย์และบุคลากรทางการศึกษา, 2564

     การดำเนินงานฝึกอบรมผู้บริหารการศึกษาตามแนวทางสมรรถนะ (CBT) มีลักษณะเป็นกระบวนการ ที่อาจเรียกว่า กระบวนการพัฒนาผู้บริหารการศึกษาด้วยการฝึกอบรมตามสมรรถนะ (Process for developing educational administrators through competency-based training) ที่ประกอบด้วยกระบวนการหลัก 4 ระยะ คือ  ระยะเริ่มต้น การเตรียมการและวางแผนขององค์กร (Preparatory stage)
      ระยะที่ 1 (Phase I) การกำหนดสมรรถนะ/โมเดลสมรรถนะผู้บริหารการศึกษา (Education Administrators Competency Model)
      ระยะที่ 2.(PHASE II) การออกแบบหลักสูตรและโปรแกรมการฝึกอบรม (Competency Based Curriculum and Training Program)
      ระยะที่ 3.(PHASE III) การออกแบบการประเมินประสิทธิผลของการฝึกอบรม (Competency Based Assessment) ทั้ง 4 กระบวนการนี้จะช่วยให้มั่นใจได้ว่าผู้บริหารการศึกษามีทักษะและความรู้ที่จำเป็นสำหรับบทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบของตน ดัชนีความสำเร็จในการพัฒนาสมรรถนะกลุ่มผู้บริหารการศึกษา คือ การบรรลุผลลัพธ์ตามโมเดลสมรรถนะผู้บริหารการศึกษา  3 ประการ   คือ 1.การกำหนดสมรรถนะและโมเดลสมรรถนะผู้บริหารการศึกษา  2.การพัฒนาหลักสูตรสมรรถนะและการพัฒนาระบบการฝึกอบรมสมรรถนะผู้บริหารการศึกษา   และ 3.การพัฒนาระบบการประเมินสมรรถนะผู้บริหารการศึกษา     การดำเนินงานระบบและขั้นตอน 4 ระยะ ในภาพรวม ดังนี้
ระยะเริ่มต้น การเตรียมการและวางแผนขององค์กร (Preparatory stage)
        ระยะเริ่มต้น การเตรียมการและวางแผนขององค์กร (Preparatory stage) เป็นขั้นเริ่มต้นของหน่วยงาน/องค์กรทางการศึกษาที่ตัดสินใจดำเนินการพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารการศึกษาในสังกัด โดยอาจเริ่มจากการกำหนดโครงการพัฒนาผู้บริหารการศึกษากลุ่มที่ต้องการ การแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน คณะทำงานดำเนินงานคณะต่างๆ ส่วนสำคัญควรประกอบด้วย 2 ส่วน คือ การเตรียมการในเรื่องต่างๆ เช่น แนวทางการดำเนินงาน บุคคลที่เกี่ยวข้องตามระดับหรือกลุ่มต่างๆ ทรัพยากรสนับสนุน เช่น งบประมาณ เทคโนโลยี ฯลฯ การวางแผนดำเนินงานที่ครอบคลุมกิจกรรมและระยะเวลาที่จำเป็น ที่สำคัญคือ คณะกรรมการและคณะทำงานดำเนินงานต้องมีความรู้ความเข้าใจ กระบวนการพัฒนาผู้บริหารการศึกษาตามความสามารถเพียงพอเพื่อที่จะได้นำไปสู่การวิเคราะห์วางแผนและออกแบบดำเนินงานในแต่ละขั้นตอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยการจัดฝึกอบรมให้ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับเนื้อหาและกระบวนการดำเนินงาน ในเรื่องต่างๆที่จำเป็น  ได้แก่
 1.ความรู้ความเข้าใจกระบวนการวิเคราะห์การได้มาของสมรรถนะกลุ่มเป้าหมายการพัฒนา
 2.ความรู้ความเข้าใจกระบวนการสร้างกรอบสมรรถนะหรือการสร้างโมเดลสมรรถนะ (Building Competency Model for Education Administrators) 
 3.ความรู้ความเข้าใจกระบวนการกำหนดผลลัพธ์การเรียนรู้ ด้วย Bloom’s Taxonomy
 4.ความรู้ความเข้าใจกระบวนการพัฒนาหลักสูตรสมรรถนะ (Competency Based Curriculum) หรือหลักสูตรการเรียนรู้สมรรถนะ (Competency Based Learning) หรือหลักสูตรการฝึกอบรมสมรรถนะ (Competency Based Training) ที่เป็นหลักสูตรแบบโมดูล
 5.ความรู้ความเข้าใจกระบวนการจัดการเรียนรู้,การเรียนสอน,การฝึกอบรม,การกำหนดกิจกรรมต่างๆ,และกลยุทธ์การเรียนรู้ที่จะนำมาใช้ เช่น การสอนการเรียนรู้ตามสมรรถนะ,การเรียนรู้แบบผสมผสาน,การเรียนรู้แบบดิจิทัล หรือ ฯลฯ 
   	6.ความรู้ความเข้าใจกระบวนการประเมินสมรรถนะ,การประเมินการเรียนรู้,การประเมินการฝึกอบรม รวมถึงการออกแบบสร้างเครื่องมือประเมินที่เกี่ยวข้อง
แนวทางการดำเนินงาน
      1.กำหนดโครงการฝึกอบรมพัฒนาผู้บริหารการศึกษาตามแนวทางสมรรถนะ หรือ โครงการพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารการศึกษา (Competency based training  of  Education Administrators Project)
      2.แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานโครงการฝึกอบรมพัฒนาผู้บริหารการศึกษาตามแนวทางสมรรถนะ
      3.แต่งตั้งคณะทำงานดำเนินงานโครงการฝึกอบรมพัฒนาผู้บริหารการศึกษาตามแนวทางสมรรถนะ
      4.ฝึกอบรมพัฒนาคณะกรรมการและคณะทำงาน โครงการพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารการศึกษา
      5.ศึกษาเรียนรู้ แนวทางการฝึกอบรมตามสมรรถนะ (CBT) สำหรับผู้บริหารการศึกษา ที่มุ่งเน้นไปที่การพัฒนาทักษะและความรู้เฉพาะทางที่สังเกตได้ ซึ่งจำเป็นต่อภาวะผู้นำที่มีประสิทธิภาพ การเตรียมการและการวางแผนประกอบด้วยการระบุสมรรถนะที่จำเป็น การสร้างกรอบสมรรถนะ การพัฒนาสื่อการฝึกอบรม และการนำวิธีการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่นมาใช้ กระบวนการนี้ยังรวมถึงการนำการประเมินตามผลการปฏิบัติงานและกลไกการให้ข้อมูลป้อนกลับอย่างต่อเนื่องมาใช้ เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถประยุกต์ใช้จริงและพัฒนาทักษะได้
     6.ขั้นตอนสำคัญในการเตรียมการและการวางแผน  ประกอบด้วยเรื่องที่สำคัญเกี่ยวกับ
        6.1 การระบุสมรรถนะ - Identify Competencies เริ่มต้นด้วยการระบุทักษะและความรู้เฉพาะที่จำเป็นสำหรับผู้บริหารการศึกษา ซึ่งอาจรวมถึงการวิเคราะห์บทบาทหน้าที่ การทบทวนกรอบสมรรถนะที่มีอยู่ และการปรึกษาหารือกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ตัวอย่างเช่น สมรรถนะอาจรวมถึงการสื่อสาร ความเป็นผู้นำ การวางแผนเชิงกลยุทธ์ การวิเคราะห์ข้อมูล และการพัฒนาหลักสูตร
       6.2 การพัฒนากรอบสมรรถนะ- Develop a Competency Framework คือ การสร้างกรอบโครงสร้างที่ระบุสมรรถนะที่กำหนด มาตรฐานการปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้อง และเกณฑ์การประเมิน กรอบการทำงานนี้จะทำหน้าที่เป็นแนวทางสำหรับการออกแบบและประเมินผลการฝึกอบรม
      6.3 การออกแบบโปรแกรมการฝึกอบรม- Design Training Programs คือ การพัฒนาโปรแกรมการฝึกอบรมตามกรอบสมรรถนะที่แก้ไขช่องว่างที่ระบุและส่งเสริมการพัฒนาทักษะ ซึ่งรวมถึงการพัฒนาหลักสูตร การสร้างสื่อการเรียนรู้ที่หลากหลาย เช่น โมดูลการเรียนรู้ออนไลน์ เวิร์กช็อป กรณีศึกษา และการจำลองสถานการณ์
      6.4 การผสมผสานรวมวิธีการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น- Incorporate Flexible Learning Methods คือ การนำเสนอทางเลือกการเรียนรู้ที่หลากหลายเพื่อรองรับรูปแบบและความชอบในการเรียนรู้ที่แตกต่างกัน ซึ่งอาจรวมถึงหลักสูตรออนไลน์ การฝึกอบรมแบบพบหน้า การให้คำปรึกษา และคู่มือการเรียนรู้แบบเรียนรู้ด้วยตนเอง
      6.5 การดำเนินการประเมินตามผลการปฏิบัติงาน- Implement Performance-Based Assessments คือ การออกแบบการประเมินที่ประเมินการนำความรู้และทักษะไปใช้ในสถานการณ์จริง ซึ่งอาจรวมถึงการจำลองสถานการณ์ โครงงาน และการสาธิตเชิงปฏิบัติ
     6.6 การติดตามและวัดผลความก้าวหน้า- Track and Measure Progress คือ การสร้างระบบสำหรับติดตามความก้าวหน้าของผู้เข้าร่วมการฝึกอบรมและให้ข้อเสนอแนะ ระบบการจัดการการเรียนรู้ (LMS) สามารถเป็นประโยชน์ในการทำให้กระบวนการติดตามและประเมินผลเป็นแบบอัตโนมัติ
     6.7 การให้ข้อเสนอแนะและการสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง- Provide Continuous Feedback and Support คือ การให้ข้อเสนอแนะแก่ผู้เข้าร่วมเกี่ยวกับความก้าวหน้าของผู้เข้ารับการฝึกอบรมอย่างสม่ำเสมอ และให้การสนับสนุนเพื่อช่วยพัฒนาทักษะ การให้คำปรึกษาและการฝึกสอนเป็นองค์ประกอบที่มีคุณค่าของกระบวนการนี้
     6.8 การประเมินประสิทธิภาพของโปรแกรมการฝึกอบรม - Evaluate Program Effectiveness คือ การประเมินประสิทธิภาพของโปรแกรม CBT อย่างต่อเนื่อง โดยการรวบรวมข้อเสนอแนะ วิเคราะห์ข้อมูลประสิทธิภาพ และประเมินผลกระทบต่อผลลัพธ์ขององค์กร
     ในการวางแผนเชิงกลยุทธ์การฝึกอบรม อาจประกอบด้วยการประชุมเชิงปฏิบัติการที่ผู้เข้าร่วมวิเคราะห์กรณีศึกษาของแผนพัฒนาองค์กรที่ประสบความสำเร็จ พัฒนาแผนกลยุทธ์ขององค์กร/หน่วยงานตนเองโดยอิงตามบริบทเฉพาะขององค์กร/หน่วยงาน แล้วนำเสนอแผนเพื่อรับข้อเสนอแนะการดำเนินงาน การประเมินอาจรวมถึงการประเมินความเป็นไปได้และความสอดคล้องของแผนกับเป้าหมายขององค์กร/หน่วยงาน
     ประเด็นสำคัญที่องค์กรต้องจัดทำให้มีในระยะการเตรียมการและวางแผน  คือ คู่มือการฝึกอบรมตามสมรรถนะ (CBT) ที่ควรจัดทำ ทั้ง คู่มือการฝึกอบรมผู้บริหารการศึกษาตามแนวทางสมรรถนะสำหรับผู้บริหารโครงการ คณะกรรมการและคณะทำงาน และคู่มือการฝึกอบรมผู้บริหารการศึกษาตามแนวทางสมรรถนะสำหรับผู้เข้ารับการฝึกอบรม  คู่มือดังกล่าวมักจะสรุปหลักการ วิธีการ และการประยุกต์ใช้ CBT ในทางปฏิบัติ ครอบคลุมหัวข้อต่างๆ เช่น การระบุสมรรถนะ การออกแบบโปรแกรมการฝึกอบรม วิธีการประเมิน และบทบาทของการให้ข้อเสนอแนะ เนื้อหาในคู่มือดังกล่าวอาจครอบคลุมประเด็นเหล่านี้
   1. การทำความเข้าใจเกี่ยวกับการศึกษาตามสมรรถนะ (CBE):
    •แนวคิดหลัก การอธิบายหลักการพื้นฐานของ CBE รวมถึงความก้าวหน้าที่เน้นความเชี่ยวชาญ การเรียนรู้ส่วนบุคคล และการมุ่งเน้นไปที่ทักษะที่แสดงให้เห็น
    •ประโยชน์ของ CBE การเน้นย้ำถึงข้อดีของ CBE สำหรับนักเรียน ครู และชุมชนโรงเรียนโดยรวม เช่น การมีส่วนร่วมของนักเรียนที่เพิ่มขึ้น ผลลัพธ์การเรียนรู้ที่ดีขึ้น และการเตรียมความพร้อมที่ดีขึ้นสำหรับความสำเร็จในอนาคต
   •องค์ประกอบสำคัญของ CBE การสรุปองค์ประกอบสำคัญของระบบ CBE เช่น แผนผังหลักสูตร การประเมิน การสอน และการประเมินผล
 2. การพัฒนาและการนำหลักสูตรการฝึกอบรมที่เน้นสมรรถนะไปใช้
  •	การระบุสมรรถนะ การให้คำแนะนำแก่ผู้บริหารเกี่ยวกับวิธีการระบุความรู้ ทักษะ และทัศนคติ (สมรรถนะ) เฉพาะที่นักเรียนจำเป็นต้องได้รับในแต่ละระดับชั้นและกลุ่มวิชา
  •	การออกแบบหลักสูตร การจัดทำกรอบแนวคิดและตัวอย่างสำหรับการพัฒนาหลักสูตรที่เน้นสมรรถนะที่สอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้และวิธีการประเมิน
  •	กลยุทธ์การสอน การเสนอแนะวิธีการสอนและกิจกรรมการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพซึ่งส่งเสริมการพัฒนาสมรรถนะ เช่น การเรียนรู้แบบโครงงาน การแก้ปัญหา และการทำงานร่วมกัน
 3. การประเมินความก้าวหน้าของนักเรียนในระบบ CBE และวิธีการประเมิน การสำรวจเครื่องมือและกลยุทธ์การประเมินต่างๆ ที่สอดคล้องกับหลักการของ CBE รวมถึงการประเมินตามผลสัมฤทธิ์ แฟ้มสะสมผลงาน และการประเมินตนเอง
  •	การรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล การให้คำแนะนำเกี่ยวกับการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลที่ เกี่ยวข้องกับความก้าวหน้าของนักเรียน เพื่อประกอบการตัดสินใจในการเรียนการสอนและให้การสนับสนุนที่ตรงเป้าหมาย
  •	การให้ข้อเสนอแนะและการรายงานผล การเน้นย้ำถึงความสำคัญของการให้ข้อเสนอแนะที่ตรง เวลาและเฉพาะเจาะจงแก่นักเรียน เพื่อชี้นำการเรียนรู้และการรายงานผลความก้าวหน้าของนักเรียนโดยอิงตามสมรรถนะ
  คู่มือดังกล่าวนี้จะเป็นแหล่งข้อมูลอันทรงคุณค่าสำหรับผู้ดำเนินงาน และผู้บริหารการศึกษาที่ต้องการนำระบบการศึกษาที่เน้นสมรรถนะไปใช้ที่มีประสิทธิภาพ
                                             …………………………………………………………….. ตอนต่อไป  ระยะที่ 1 (Phase I) การกำหนดสมรรถนะ/โมเดลสมรรถนะผู้บริหารการศึกษา (Education 
          Administrators Competency Model)