ปลดปล่อยพลังชุมชน : ดร. กอบศักดิ์ ภูตระกูล
สายวันที่ ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๖๘ ในงานสัมมนาผู้บริหารมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ผมฟังการบรรยายพิเศษของ ดร. กอบศักดิ์ ภูตระกูล เรื่อง “SDG การสร้างชุมชนให้เข้มแข็ง บทบาทของมหาวิทยาลัย” ที่ท่านให้ภาพลวงตาของตัวเลขคนจนลดลง อย่างน่าสนใจ ต่อด้วยสองแนวทางแก้ปัญหา คือแนวทางรัฐให้เงินช่วยเหลืออย่างในปัจจุบัน (บนลงล่าง) กับแนวทางหนุนให้ชุมชนพัฒนาตัวเอง หรือให้ชาวบ้านร่วมกันพัฒนา ที่เป็นการพัฒนาจากล่างขึ้นบน แล้วท่านก็ยกตัวอย่างชุมชนที่ประสบความสำเร็จหลากหลายแบบ หลากหลายชุมชน เพื่อชี้โอกาสว่า มช. มีโอกาสเข้าร่วมนำเอาวิชาการเข้าไปเสริมความเข้มแข้งของชุมชน ที่หาก มช. จะเข้าชุมชนใด ท่านยินดีหาภาคเอกชนเข้าร่วมเป็นภาคี
หลังการบรรยาย ผมเสนอต่อท่านว่า ต้องใช้หลักการสามประสาน คือ ภาคชาวบ้านหรือชุมชน ภาคธุรกิจ และภาควิชาการ มาร่วมกันคิด ว่าจะแก้ปัญหาเรื่องอะไร ทำอย่างไร มหาวิทยาลัยต้องไม่เข้าไปคิดแทนชาวบ้าน เพราะจะไม่เกิดการเรียนรู้ของชุมชน และการพัฒนาจะไม่ยั่งยืน
ตกเย็น ผมกลับมาค้นที่ห้องพัก พบบทความเรื่อง “ปลดปล่อยพลังชุมชน-เฟ้นผู้นำที่ใช่ หัวใจพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากให้เข้มแข็ง-มั่นคง” ที่สาระใกล้เคียงกับการบรรยายในวันนี้มาก
ผมเชื่อในแนวทางที่ท่านเสนอ คือหนุนการแก้ไขปัญหาความยากจนแบบเข้าไปหนุนให้ชาวบ้านหาทางแก้ไขกันเอง ตอนดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการ สกว. เราจึงตั้งฝ่ายสนับสนุนการวิจัยท้องถิ่น เข้าไปหนุนให้ชาวบ้านทำวิจัย เพื่อการเรียนรู้และพัฒนาความเข้มแข็งของชุมชน
วิจารณ์ พานิช
๒๔ พ.ค. ๖๘
