เมื่อฉันได้เรียนรู้งานคุณภาพ ตอนที่ 8 P : Process กระบวนการทำงาน

สวัสดีค่ะ ทุกคนได้กลับมาเขียนบทความต่อแล้ว เย้ ๆๆๆๆ  วันนี้เราจะมาเขียนหัวข้อ P ตัวที่ 2 นะคะ หลังจากห่างหายไปน้านนนนนนนนนน ช่วงที่หายไปก็เกิดเหตุการณ์หลาย ๆ อย่างในประเทศไทย ขอภาวนาให้แผ่นดินไหวไม่เกิดซ้ำอีกเลย ภัยธรรมชาติเป็นสิ่งที่คาดเดาไม่ได้จริง ๆ แต่สิ่งที่เกาะกินประเทศไทยไม่จางหายนั่นคือการทุจริต การโกงกินเงินของแผ่นดิน ท่าน ๆ ไป search เอาล่ะกันนะว่า เหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งนี้มันเปิดโปงโฉมหน้าของราชการอย่างไร

จริง ๆ อยากกลับมาเขียนบทความนานแล้ว แต่เราก็มีหลายสิ่งที่สำคัญกว่าต้องทำ เราจะไม่ค่อยพูดว่า ไม่มีเวลา เพราะตอนไปเที่ยวรัสเซีย เราก็บ่นๆ กับคุณพ่อว่า เราไม่มีเวลาทำนู่นทำนี่ทำนั่น คุณพ่อบอกว่าทุกคนก็มีเวลาในแต่ล่ะวันเท่ากัน มันก็ขึ้นกับว่า เราให้ความสำคัญกับอะไรก็ใช้เวลากับสิ่งนั้น “เออจริงแหะ อะไรสำคัญก็ทำอันนั้นก่อน อะไรที่ชอบก็ทำอันนั้นก่อน” ในระหว่างที่เดินออกกำลังกายที่คิดว่า เอาล่ะ วันนี้เราจะกลับไปเขียนบทความ เรื่องกระบวนการทำงาน ช่วงที่หัวโล่ง ๆ ไปเดินออกกำลังริมทะเล มันเป็นช่วงที่ทำให้เราได้ใช้ความคิดดี ๆ สบายใจ แล้วสิ่งที่กังวลอยู่มันก็ลดลงไป เราเอาตัวออกมามองปัญหา แล้วไม่จมปลักกับมัน คนที่บอกเราว่า “บางทีความคิดดี ๆ ไอเดียดี ๆ มันก็มาตอนที่พี่สระผมนะ” คือ ดร.ฉัตรา โพธิ์พุ่ม ก็จริงอย่างที่ ดร. ชมพู่ พูดนะ ถ้าเราจมกับปัญหาคร่ำเคร่งกับมัน คิดเท่าไหร่ก็คิดไม่ออก เพียงหยุดแล้วเอาใจไปทำอย่างอื่น มองปัญหาข้างนอก มันกลับคิดออกนะ จะว่าไปงานที่ฉันชอบอีกงานคือราชทัณฑ์ปันสุขนี่แหละ ฉันชอบงานที่ฉันได้ลงมือทำเอง งานที่ฉันได้ช่วยเหลือโรงพยาบาล งานที่ฉันสบายใจ ไม่ใช่งานที่ชี้นิ้วสั่ง ๆ ให้พื้นที่ทำแล้วเก็บตัวชี้วัดอย่างเดียว สำหรับฉันงานพวกนั้นไม่สร้างคุณค่าทางจิตใจเลย งานราชทัณฑ์กับงานพัฒนาคุณภาพนี่แหละ ที่พาฉันไปกินนอนคลุกคลีอยู่กับพี่ ๆ ในโรงพยาบาลทำงานกันตั้งแต่เช้ากว่าจะเสร็จก็ 4 ทุ่ม สู้กันมาก ช่วยเหลือโรงพยาบาลสุด ๆ บางครั้งพี่กบ ชลลดา กับเหล่าอาจารย์ก็เริ่มงาน Coaching กับทีมคุณภาพตั้งแต่ 7 โมงเช้า สำหรับงานคุณภาพเอาจริง ๆ ฉันก็แทบไม่รู้เรื่องเลย ตอนแรก เขาให้มาทำก็ทำ เราไม่รู้จริง ๆ “อาจารย์เค้าพูดอะไรกันว่ะ” “ทำไมGuฟังไม่รู้เรื่อง แปลไทยเป็นไทยให้อีกทีสิ๊” “โอ้ยอะไรกันเนี้ย” มันเป็นช่วงที่ต้อง “ถีบ” ตัวเองขึ้นไป ด้วยคำว่าหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบ ไม่เหมือนคนอื่นที่ได้ค่อย ๆ เรียนรู้ แต่เราโชคดีที่เราได้ทีมอาจารย์ที่ดี ทำให้เราเรียนรู้ไว

ตัว P ตัวที่ 2 คือ Process = กระบวนการทำงาน ซึ่งในกระบวนการนั้นมันก็จะมี 3P ย่อยอยู่ในตัว คือ

  1. Purpose เป้าหมาย ข้อกำหนดของกระบวนการนั้น ๆ เวลาเราทำงานเรากำหนดขั้นตอนนี้มา เราก็ต้องตอบให้ได้ว่า ขั้นตอนนี้เราทำเพื่อเป้าหมายอะไร คือถ้ามันตอบไม่ได้เนี้ย มันจะเป็นการกำหนดขั้นตอนเยอะแยะมากกมายแต่ ไม่มีเป้า ไม่มีประโยชน์
  2. Process วิธีการทำงานเพื่อบรรลุเป้าหมาย ปลอดภัย และมีคุณภาพ
  3. Performance ตัวชี้วัดในเชิงกระบวนการ

ความหมายของกระบวนการ ก็คือขั้นตอนการทำงานในภาพรวมของหน่วยงานนั้น ๆ ชุดของปฏิบัติการ เป็นเหตุการณ์กลไกที่ต่อเนื่องสัมพันธ์กัน ก่อให้เกิดคุณค่ากับผู้รับผลของงาน

4 ข้อ ในการทำความเข้าใจกระบวนการ

  1. ศึกษารูปแบบการเขียน Process Flow ที่หลากหลาย
  2. อย่าลอก Process ของหน่วยงานอื่นลวก ๆ เราเขียน Process flow เพื่อทำความเข้าใจงานของหน่วยงานเรา
  3. ใช้ผู้ป่วย หรือผลชิ้นงานเป็นตัวเดินเรื่อง กว่าจะได้ผลงานอันนี้ออกมา ต้องผ่านอะไรบ้าง หรือการดูแลคนไข้ต้องผ่านกระบวนการอะไรบ้าง เราจะต้องเขียนให้มันสะท้อนถึงการได้รับบริการจากทุกส่วน เพราะฉะนั้นทุกคนในหน่วยงานจะร่วมกันทำ และออกความคิดเห็น
  4. พิจารณาทั้งกระบวนการทำงานสำคัญ และสนับสนุน Key process กระบวนการดูแลผู้ป่วย Support process พัสดุ อุปกรณ์ กำลังคน (หมอต้องมองงานให้ออกนะคะ ซึ่งทุกคนมีความสำคัญมาก Back office สำคัญมากเช่นกัน)

Flow chart มีหลายรูปแบบ ทั้ง Top-down flowchart, Process flowchart, Cross functional flowchart, Value Stream mapping กระบวนการดูแลผู้ป่วย 13 care process

เวลาที่เราเขียน Flow การทำงาน เราหยิบกระบวนการสำคัญ Key process เอาขึ้นมาเขียน

เขียนตามหัวข้อนี้เลยค่ะ

  1. กระบวนการสำคัญ
  2. เป้าหมายข้อกำหนดกระบวนการ
  3. ความเสี่ยง และแนวทางป้องกันแก้ไขความเสี่ยง
  4. การออกแบบกระบวนการ
  5. ตัวชี้วัดเพื่อกำกับกระบวนการ

กระบวนการของแพทย์ในการดูแลคนไข้ เราใช้ CPG ในการอ้างอิง และบางโรงพยาบาลจะมีการทำ care map การประเมินการดูแลผู้ป่วย ซึ่งเราเคยเข้าฟังบรรยายและเห็น care map ของหน่วย Ambulatory med ของศิริราช ซึ่งดีมาก ๆ ลองนำไปปรับใช้กับการทำงานที่โรงพยาบาลของเราได้

ครั้งหน้า เราจะขั้นบทความ 3P ด้วยเรื่อง 20 ปีงานคุณภาพ HIV/STIs และจะมาต่อกันที่ P ตัวสุดท้ายคือ Performance ตัววัดการบรรลุเป้าหมาย สำหรับวันนี้นอนหลับในคืนวันฝนตก ราตรีสวัสดิ์จร้า

ลงพื้นที่ติดตามการสนับสนุนงบประมาณโครงการราชทัณฑ์ กับทีม ดร. ฉัตรา โพธิ์พุ่ม กองบริการทางการแพทย์   กรมราชทัณฑ์ (ภาพนี้ถ่ายที่มัสยิดกรือเซะ หลังเลิกงาน จากนั้นเราเดินทางไปทำงานกันต่อที่จังหวัดนราธิวาส) 

ไม่รู้ว่าผู้อ่านเชื่อเรื่องของโลกวิญญาณหรือไม่ ตอนแรกเราจะไม่ได้ไปปัตตานี แต่เหมือนมีอะไรมาทำให้เราได้ไป แชหรือตาเรานามสกุลขึ้นต้นด้วยโต๊ะ นับถือศาสนาอิสลาม มีรกรากมาจากปัตตานี เรามาก็ฝันแปลก ๆ และเราได้มาที่ตำบลตันหยงดาลอ อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี ซึ่งบางทีบรรพบุรุษ อาจจะอยากพบ อยากเจอลูกหลานก็เป็นได้ … 

สุพรรษา ศักดิ์ระพี 27 เมษายน 2568